মূল ধাৰণাসমূহ

১৫টা অনুশীলন বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন

1. এটা মটৰ মাহৰ গছৰ দেহৰ উচ্চতাৰ বাবে হেটাৰ’জাইগাছ (Tt) হ’লে, ইয়াক স্ব-পৰাগযোগ কৰিলে সন্তানৰ কি ভগ্নাংশ ফিন’টাইপিকভাৱে চাপৰ হ’ব? বিকল্পসমূহ:
   A) 0 B) ¼ C) ½ D) ¾
   উত্তৰ: B) ¼
   সমাধান: Tt × Tt স্ব-পৰাগযোগ → 1 TT : 2 Tt : 1 tt; কেৱল tt হ’ল চাপৰ = ¼।
   চমু পথ: এটা দ্ৰুত পন্নেট বৰ্গ তৈয়াৰ কৰক; অপ্ৰভাৱী ফিন’টাইপ = 25 %।
   টেগ: মন’হাইব্ৰিড অনুপাত

2. তলৰ কোনটো মানুহৰ মেণ্ডেলিয়ান বৈশিষ্ট্য নহয়? বিকল্পসমূহ:
   A) ৱিড’জ পিক B) সংলগ্ন কাণৰ লতি C) উচ্চতা D) জিভা গুটিৱ পৰা ক্ষমতা
   উত্তৰ: C) উচ্চতা
   সমাধান: উচ্চতা বহুজিনীয় (বহুতো জিন + পৰিৱেশ); বাকীবোৰ একক-জিনীয়।
   চমু পথ: “যদি ই অবিৰতভাৱে ভিন্ন হয় → বহুজিনীয় → মেণ্ডেলিয়ান নহয়।”
   টেগ: মানৱ জেনেটিক্স

3. মানুহৰ এটা জিনেটিক ব্যাধি যি অট’চ’মেল অপ্ৰভাৱী হ’ল বিকল্পসমূহ:
   A) হিম’ফিলিয়া B) ৰং-অন্ধতা C) চিষ্টিক ফাইব্ৰ’চিছ D) হাণ্টিংটন
   উত্তৰ: C) চিষ্টিক ফাইব্ৰ’চিছ
   সমাধান: A আৰু B হ’ল X-লিংকড অপ্ৰভাৱী; D হ’ল অট’চ’মেল প্ৰভাৱী।
   চমু পথ: “CF অপ্ৰভাৱী, অট’চ’মেল; মনত ৰাখক ‘CF = কমন আৰু ফাইব্ৰ’চিছ’।”
   টেগ: জিনেটিক ব্যাধি

4. শিশুৰ লিংগ নিৰ্ধাৰণ কৰে বিকল্পসমূহ:
   A) মাতৃৰ ডিম্বাণু B) জাইগ’টৰ চাইট’প্লাজম C) পিতৃৰ শুক্ৰাণু D) গৰ্ভাশয়ৰ পৰিৱেশ
   উত্তৰ: C) পিতৃৰ শুক্ৰাণু
   সমাধান: শুক্ৰাণুৱে X বা Y ক্ৰম’জ’ম বহন কৰে; ডিম্বাণুৱে সদায় X বহন কৰে।
   চমু পথ: “দেউতাই সিদ্ধান্ত লয়: Y দিলে → ল’ৰা, X দিলে → ছোৱালী।”
   টেগ: লিংগ নিৰ্ধাৰণ

5. ৰঙা ফুলৰ (RR) আৰু বগা ফুলৰ (rr) স্নেপড্ৰেগনৰ মাজৰ পৰাগযোগৰ ফলত সকলো গুলপীয়া (Rr) ফুল হয়। এইটো এটা উদাহৰণ বিকল্পসমূহ:
   A) প্ৰভাৱীত্ব B) অপূৰ্ণ প্ৰভাৱীত্ব C) সহ-প্ৰভাৱীত্ব D) বহুজিনীয় বংশগতি
   উত্তৰ: B) অপূৰ্ণ প্ৰভাৱীত্ব
   সমাধান: হেটাৰ’জাইগ’টই মধ্যৱৰ্তী ফিন’টাইপ দেখুৱায় (গুলপীয়া)।
   চমু পথ: “স্পষ্ট বিজয়ী নাই = অপূৰ্ণ; দুয়োটাই দেখুৱায় = সহ-প্ৰভাৱীত্ব।”
   টেগ: নন-মেণ্ডেল

6. A ৰক্তগোষ্ঠীৰ এজন মানুহ (জিন’টাইপ AO) এগৰাকী B ৰক্তগোষ্ঠীৰ মহিলাৰ (জিন’টাইপ BO) সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ সন্তানৰ O ৰক্তগোষ্ঠী হোৱাৰ সম্ভাৱনা হ’ল বিকল্পসমূহ:
   A) 0 B) 25 % C) 50 % D) 75 %
   উত্তৰ: B) 25 %
   সমাধান: AO × BO → 1 AB : 1 AO : 1 BO : 1 OO; OO = O গোষ্ঠী = ¼।
   চমু পথ: ৪টাৰ ভিতৰত OO বাকচ গণনা কৰক; 25 %।
   টেগ: সহ-প্ৰভাৱীত্ব (ABO)

7. এটা স্বাভাৱিক মানৱ শুক্ৰাণুত অট’চ’মৰ সংখ্যা হ’ল বিকল্পসমূহ:
   A) 22 B) 23 C) 44 D) 46
   উত্তৰ: A) 22
   সমাধান: মুঠ ২৩টা ক্ৰম’জ’ম; ১টা লিংগ (X বা Y) + ২২টা অট’চ’ম।
   চমু পথ: “শুক্ৰাণু = আধা; 46/2 = 23; ১টা লিংগ বিয়োগ কৰিলে → ২২টা অট’চ’ম।”
   টেগ: ক্ৰম’জ’ম সংখ্যা

8. যদি এটা বৈশিষ্ট্যই প্ৰজন্ম এৰি যায় আৰু প্ৰধানকৈ পুৰুষকহে প্ৰভাৱিত কৰে, ইয়াৰ সম্ভাব্য প্ৰকাৰ হ’ল বিকল্পসমূহ:
   A) অট’চ’মেল প্ৰভাৱী B) অট’চ’মেল অপ্ৰভাৱী C) X-লিংকড অপ্ৰভাৱী D) Y-লিংকড
   উত্তৰ: C) X-লিংকড অপ্ৰভাৱী
   সমাধান: পুৰুষে (XY) একক X প্ৰকাশ কৰে; মহিলা বাহকসকল প্ৰায়ে অপ্ৰভাৱিত হয়।
   চমু পথ: “এৰি যোৱা + পুৰুষ = X-লিংকড চিন্তা কৰক।”
   টেগ: বংশাৱলী নমুনা

9. নাইট্ৰ’জেন বেছ কোনটো RNAত নাথাকে? বিকল্পসমূহ:
   A) এডিনিন B) থাইমিন C) চাইট’চিন D) ইউৰাচিল
   উত্তৰ: B) থাইমিন
   সমাধান: RNAই থাইমিনক ইউৰাচিলৰ সৈতে সলনি কৰে।
   চমু পথ: “DNA-T, RNA-U।”
   টেগ: নিউক্লিক এচিড

10. এটা বিশুদ্ধ-বংশানুক্রমিক ওখ মটৰ মাহৰ গছক এটা চাপৰ গছৰ সৈতে পৰাগযোগ কৰা হয়। F2 ত জিন’টাইপিক অনুপাত হ’ব বিকল্পসমূহ:
    A) 1:1 B) 2:1 C) 1:2:1 D) 3:1
    উত্তৰ: C) 1:2:1 (TT:Tt:tt)
    সমাধান: F1 সকলো Tt; স্ব-পৰাগযোগ → 1 TT : 2 Tt : 1 tt।
    চমু পথ: “জিন’টাইপ = 1:2:1; ফিন’টাইপ = 3:1।”
    টেগ: মেণ্ডেলৰ মন’হাইব্ৰিড

11. ক鎌কোষী ৰক্তহীনতা সৃষ্টি কৰা এলিলটো হ’ল বিকল্পসমূহ:
    A) প্ৰভাৱী B) অপ্ৰভাৱী C) সহ-প্ৰভাৱী D) X-লিংকড
    উত্তৰ: B) অপ্ৰভাৱী
    সমাধান: কেৱল হ’ম’জাইগাছ HbS/HbS ৱাই ব্যাধি দেখুৱায়; হেটাৰ’জাইগাছ বাহক।
    চমু পথ: “ক鎌কোষী = অপ্ৰভাৱী; বাহক = মেলেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে সুবিধা।”
    টেগ: ব্যাধি

12. এটা ডাইহাইব্ৰিড পৰাগযোগ (AaBb × AaBb) ৰ ফলত ফিন’টাইপ অনুপাত হ’ল বিকল্পসমূহ:
    A) 1:1:1:1 B) 3:1 C) 9:3:3:1 D) 12:3:1
    উত্তৰ: C) 9:3:3:1
    সমাধান: স্বতন্ত্ৰ বিতৰণ; শাস্ত্ৰীয় মেণ্ডেল ফলাফল।
    চমু পথ: “ডাইহাইব্ৰিড = 9:3:3:1; ম’বাইল পিনৰ দৰে মুখস্থ কৰক।”
    টেগ: ডাইহাইব্ৰিড অনুপাত

13. বংশগতিৰ ক্ৰম’জ’ম তত্ত্ব প্ৰথমবাৰৰ বাবে আগবঢ়াইছিল বিকল্পসমূহ:
    A) মেণ্ডেলে B) চাটন আৰু বভেৰিয়ে C) ৱাটছন আৰু ক্ৰিকে D) মৰ্গানে
    উত্তৰ: B) চাটন আৰু বভেৰিয়ে
    সমাধান: তেওঁলোকে মেণ্ডেলৰ কাৰকবোৰ ক্ৰম’জ’মৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল।
    চমু পথ: “চাটন = ‘S’ for ‘Site on chromosome’।”
    টেগ: ইতিহাস

14. এগৰাকী ৰং-অন্ধ মহিলাই এজন স্বাভাৱিক দৃষ্টিৰ মানুহৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ পুত্ৰ হ’ব বিকল্পসমূহ:
    A) সকলো স্বাভাৱিক B) 50 % ৰং-অন্ধ C) সকলো ৰং-অন্ধ D) 75 % ৰং-অন্ধ
    উত্তৰ: C) সকলো ৰং-অন্ধ
    সমাধান: মাকে প্ৰতিটো পুত্ৰলৈ Xc প্ৰেৰণ কৰে; দেউতাই Y দিয়ে → কোনো প্ৰতিদ্বন্দ্বী এলিল নাই।
    চমু পথ: “XcXc × XY → পুত্ৰসকল = XcY = সকলো প্ৰভাৱিত।”
    টেগ: X-লিংকড

15. DNAৰ পৰা RNA তৈয়াৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক কোৱা হয় বিকল্পসমূহ:
    A) অনুবাদ B) প্ৰতিলিপিকৰণ C) লিখন D) প্ৰেৰণ
    উত্তৰ: C) লিখন
    সমাধান: DNA → RNA = লিখন; RNA → প্ৰ’টিন = অনুবাদ।
    চমু পথ: “লিপি = লিখা (DNAৱে RNA লিখে); অনুবাদ = ভাষা সলনি কৰা।”
    টেগ: কেন্দ্ৰীয় মতবাদ

দ্ৰুত কৌশল

দ্ৰুত পুনৰালোচনা