সকলো ১৮টা ৰেলৱে জ'নৰ বিৱৰণ
ৰেলৱে জিকে কেপচুল – ১৮টা ৰেলৱে জ’ন (ৰেৰিবি/এনটিপিচি/গ্ৰুপ-ডি/এএলপি)
১. ৰেৰিবি প্ৰশ্নকাকতত “১৮টা জ’ন"ৰ গুৰুত্ব কিয়
- প্ৰতি বছৰে মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰ, গঠনৰ বছৰ, বিভাগীয় মুখ্য কাৰ্যালয়, মাইলেজ, স্ল’গান আদিৰ ওপৰত ১-২টা প্ৰত্যক্ষ প্ৰশ্ন।
- “মিলাওক” আৰু “বিবৃতি-কাৰণ” ধৰণৰ প্ৰশ্নত ৫-৬টা বিকল্প।
- দীৰ্ঘতম/চুটিতম ৰুট, বঁটা-বিজয়ী ষ্টেচন, লোক’শ্বেড, কাৰখানা আদিৰ প্ৰশ্নৰ বাবে জ’ন-ভিত্তিক তথ্যই হৈছে মূল ভেটি।
২. একনজৰত জ’নৰ মাষ্টাৰ তালিকা
(★ = শ্বিফ্ট-১/২ প্ৰশ্নকাকতত সঘনাই সোধা)
| # | জ’ন (চমু) | মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰ | বছৰ* | ৰুট কিমি (২০২৩) | বিভাগসমূহ (প্ৰত্যেকৰে ৩-৬টা) | স্ল’গান/টেগ লাইন | কাৰখানা (পুৰণি) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ★ CR | মুম্বাই চিএছটি | 1951 | 3,950 | মুম্বাই, পুনে, ভুচাৱাল, নাগপুৰ, সোলাপুৰ | “ৰাষ্ট্ৰৰ জীৱনৰেখা” | পাৰেল (1874) |
| 2 | ★ ER | কলকাতা | 1952 | 2,620 | হাওৰা, শিয়ালদহ, আসানচোল, মালদা | “অংশীদাৰীত্বৰে প্ৰগতি” | জামালপুৰ (1862) |
| 3 | ★ EC | হাজিপুৰ (পাটনা) | 2002 | 3,450 | ধানবাদ, দানাপুৰ, পণ্ডিত-ডিডিইউ(মুঘলচৰাই), সমস্তিপুৰ, সোনপুৰ | “ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি নিবেদিত” | ধানবাদ (কোচিং) |
| 4 | ★ ECoR | ভুবনেশ্বৰ | 2003 | 2,750 | খুৰদা ৰোড, সম্বলপুৰ, ৱাল্টেইৰ | “সেৱা আৰু নিৰাপত্তা” | মানচেশ্বৰ (কেৰেজ) |
| 5 | NR | দিল্লী | 1951 | 6,975 | দিল্লী, আম্বালা, ফিৰোজপুৰ, লখনৌ, মোৰাদাবাদ | “প্ৰথমে নিৰাপত্তা” | চাৰবাগ (লখনৌ) |
| 6 | NCR | প্ৰয়াগৰাজ | 2003 | 3,060 | প্ৰয়াগৰাজ, ঝান্সি, আগ্রা | “প্ৰতিদিনে উন্নত সেৱা” | ঝান্সি (1880) |
| 7 | NER | গোৰখপুৰ | 1952 | 3,360 | ইজ্জতনগৰ, লখনৌ, বাৰাণসী | “পূৰ্বৰ গৌৰৱ” | গোৰখপুৰ (1903) |
| 8 | NWR | জয়পুৰ | 2002 | 5,750 | জয়পুৰ, আজমেৰ, বিকানেৰ, জোধপুৰ | “নিৰাপত্তা-গতি-সেৱা” | আজমেৰ (1870) |
| 9 | SR | চেন্নাই | 1951 | 5,080 | চেন্নাই, তিৰুচিৰাপল্লী, মাদুৰাই, পালাক্কাড, চালেম | “দক্ষিণৰ হৃদয়ক সেৱা কৰা” | পেৰাম্বুৰ (1856) |
| 10 | SCR | ছেকেন্দৰাবাদ | 1966 | 3,440 | ছেকেন্দৰাবাদ, হায়দৰাবাদ, বিজয়ৱাড়া, গুন্টুৰ, গুন্টকাল, নান্দেড় | “গতিৰে নিৰাপত্তা” | লাল্লাগুদা (1896) |
| 11 | SER | কলকাতা (গাৰ্ডেন ৰীচ) | 1955 | 4,350 | খড়গপুৰ, আদ্ৰা, চক্ৰধৰপুৰ, ৰাঁচি | “সেৱা আৰু নিষ্ঠা” | খড়গপুৰ (1900) |
| 12 | SE CR | বিলাসপুৰ | 2003 | 2,450 | বিলাসপুৰ, ৰায়পুৰ, নাগপুৰ (নতুন) | “প্ৰগতি আৰু সমৃদ্ধি” | ৰায়পুৰ (1890) |
| 13 | WR | মুম্বাই (চাৰ্চগেট) | 1951 | 5,180 | মুম্বাই ডব্লিউআৰ, ৰতলাম, আহমেদাবাদ, বড়োদৰা, ৰাজকোট, ভাৱনগৰ | “নিৰাপত্তা আৰু সময়নিষ্ঠা” | মহালক্ষ্মী (1910) |
| 14 | WCR | জবলপুৰ | 2003 | 2,960 | জবলপুৰ, ভোপাল, কোটা | “সদায় প্ৰথমে নিৰাপত্তা” | ভোপাল (1920) |
| 15 | KR (কনকণ) | চিবিডি বেলাপুৰ | 1998 | 741 | ৰত্নগিৰি, কৰৱাৰ (কোনো বিভাগ নাই), ২টা উপ-বিভাগ | “সাগৰ-পৰিক্ৰমা” | ভেৰ্না (কাৰ শ্বেড) |
| 16 | ★ MR | কলকাতা | 2019 | 1,360 | শিয়ালদহ, হাওৰা (সহ-অনুমোদিত) | “মহানগৰীৰ বাবে মেট্ৰ” | নোয়াপাড়া কাৰখানা |
| 17 | SWR | হুব্বলি | 2003 | 3,380 | হুব্বলি, বেংগালুৰু, মহীশূৰ | “প্ৰগতিশীল আৰু যাত্ৰী-বান্ধৱী” | হুব্বলি (1885) |
| 18 | ★ মেট্ৰ MR | দিল্লী (বৰাখাম্বা) | 2019 (কৰ্পৰেট) | 391 | দিল্লী, গুৰগাঁও, নয়ডা, ফৰিদাবাদ | “আপোনাৰ চলাচলৰ ধৰণ সলনি কৰক” | ছৰাই ৰোহিলা ডিপো |
*অধিসূচনাৰ বছৰ (কাৰ্যকৰী আৰম্ভ নহয়)।
ৰুট-কিমি = ব্ৰড-গেজ + বিদ্যুতীকৃত (১০লৈ ঘূৰণা)।
৩. দ্ৰুত-অগ্নি তথ্য বিন্দু (ৰেৰিবি “এক-শাৰী”)
১. আটাইতকৈ ডাঙৰ (ৰুট-কিমি): এনআৰ – ৬,৯৭৫ কিমি
২. আটাইতকৈ সৰু: মেট্ৰ এমআৰ – ৩৯১ কিমি (পৰম্পৰাগত), কেআৰ – ৭৪১ কিমি
৩. আটাইতকৈ নতুন পৰম্পৰাগত জ’ন: ইক’আৰ (২০০৩-০৪)
৪. এতিয়াও কাৰ্যৰত থকা আটাইতকৈ পুৰণি কাৰখানা: জামালপুৰ (ইআৰ) – ১৮৬২
৫. তিনিটা ৰাজ্যৰ মুখ্য কাৰ্যালয় বিভক্ত হোৱা একমাত্ৰ জ’ন: এছচিআৰ (তেলেংগানা-এপি-কৰ্ণাটক)
৬. সম্পূৰ্ণৰূপে পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত একমাত্ৰ জ’ন: কেআৰ (কনকণ ৰেলৱে)
৭. মেট্ৰ পিতৃৰ পৰা বিভক্ত হোৱা একমাত্ৰ জ’ন: এমআৰ (কলকাতা মেট্ৰ)
৮. ১০০% বিদ্যুতীকৰণ কৰা প্ৰথম জ’ন: চিআৰ (২০২১)
৯. আটাইতকৈ দীঘল নদীৰ দলং (ভেম্বানাড) থকা জ’ন: এছআৰ – ৪.৬২ কিমি
১০. তেতিয়াৰ এমআৰ ভি. কে. ৰায়নাই উদ্ভাৱন কৰা স্ল’গান: চিআৰ – “ৰাষ্ট্ৰৰ জীৱনৰেখা”
৪. পূৰ্বৱৰ্তী বছৰৰ নমুনা – ৩টা আটাইতকৈ পুনৰাবৃত্তি হোৱা প্ৰশ্নৰ প্ৰকাৰ
প্ৰকাৰ-এ: মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰ আৰু জ’ন মিলাওক (যেনে: এনটিপিচি ২০২২ – ৪টা মিল)
প্ৰকাৰ-বি: গঠনৰ ক্ৰম অনুসাৰে জ’নবোৰ সজাওক (গ্ৰুপ-ডি ২০১৮ত সোধা হৈছিল)
প্ৰকাৰ-চি: এটা নিৰ্দিষ্ট জ’নৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা বিভাগ চিনাক্ত কৰক (এএলপি ২০২১)
৫. জ’ন-ভিত্তিক বিভাগসমূহ (পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুত)
প্ৰশ্ন:০১ তলৰ কোনটো জ’নৰ বিৰুদ্ধে তালিকাভুক্ত বিভাগটো ভুল?
ক) দক্ষিণ মধ্য ৰেলৱে – গুন্টকাল
খ) পশ্চিম ৰেলৱে – ভাৱনগৰ
গ) উত্তৰ পূব ৰেলৱে – বাৰাণসী
ঘ) পূব মধ্য ৰেলৱে – ধানবাদ
Show Answer
শুদ্ধ উত্তৰ: গ
ব্যাখ্যা: বাৰাণসী বিভাগ উত্তৰ ৰেলৱে (এনআৰ)ৰ অন্তৰ্গত, উত্তৰ পূব ৰেলৱে (এনইআৰ)ৰ নহয়। এনইআৰৰ বিভাগসমূহ হৈছে ইজ্জতনগৰ, লখনৌ আৰু বাৰাণসী (কেৱল এনইআৰৰ মুখ্য কাৰ্যালয় গোৰখপুৰত, কিন্তু বিভাগটো নিজে এনআৰৰ অধীনত)।
৬. ১৫টা “অৱশ্যে কৰিবলগীয়া” এমচিকিউ (চৰকাৰী চাবিৰ সৈতে)
১. উত্তৰ মধ্য ৰেলৱেৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত
ক) নতুন দিল্লী খ) প্ৰয়াগৰাজ গ) লখনৌ ঘ) জয়পুৰ
উত্তৰ: খ
২. মিলাওক: জ’ন → গঠনৰ বছৰ
ক) দক্ষিণ পূব মধ্য খ) পূব মধ্য গ) উত্তৰ পশ্চিম
১) ২০০২ ২) ২০০৩ ৩) ২০০৩
শুদ্ধ সংকেত:
ক) ক-২, খ-৩, গ-১ খ) ক-২, খ-১, গ-৩ গ) ক-৩, খ-২, গ-১ ঘ) ক-১, খ-২, গ-৩
উত্তৰ: ক
৩. তলৰ কোনটো বিভাগ পশ্চিম ৰেলৱেৰ অন্তৰ্গত নহয়?
ক) ৰাজকোট খ) ভাৱনগৰ গ) ৰতলাম ঘ) নাগপুৰ
উত্তৰ: ঘ (নাগপুৰ চিআৰ/এছইচিআৰৰ)
৪. “ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি নিবেদিত” স্ল’গানটো গ্ৰহণ কৰিছে
ক) ইচি খ) ইক’আৰ গ) এছচিআৰ ঘ) এনচিআৰ
উত্তৰ: ক
৫. ১৮টা জ’নৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰুট-কিমি
ক) এনআৰ খ) ডব্লিউআৰ গ) এছআৰ ঘ) এছচিআৰ
উত্তৰ: ক
৬. কনকণ ৰেলৱে কিমানখন ৰাজ্যৰ মাজেৰে পাৰ হৈছে?
ক) ২ খ) ৩ গ) ৪ ঘ) ৫
উত্তৰ: খ (মহাৰাষ্ট্ৰ-গোৱা-কৰ্ণাটক)
৭. কোনটো জ’নৰ কাৰখানা জামালপুৰত অৱস্থিত?
ক) ইআৰ খ) ইচিআৰ গ) এনএফআৰ ঘ) এছইআৰ
উত্তৰ: ক
৮. কলকাতা মেট্ৰ প্ৰশাসনিকভাৱে অন্তৰ্গত
ক) ইআৰ খ) এমআৰ গ) এছইআৰ ঘ) মেট্ৰ ৰেলৱে (কলকাতা) জ’ন
উত্তৰ: ঘ
৯. আটাইতকৈ নতুন পৰম্পৰাগত জ’ন হৈছে
ক) ইক’আৰ খ) ডব্লিউচিআৰ গ) এছইচিআৰ ঘ) এনডব্লিউআৰ
উত্তৰ: ক (গঠন ০৩-০৪-২০০৩)
১০. শিয়ালদহ বিভাগৰ অংশ
ক) ইআৰ খ) এনএফআৰ গ) এছইআৰ ঘ) এমআৰ
উত্তৰ: ক
১১. কোনটো জ’নত “ডিজেল লোক’ আধুনিকীকৰণ কাৰখানা” (ডিএলএমডব্লিউ) অৱস্থিত?
ক) ডব্লিউচিআৰ খ) এনচিআৰ গ) এনডব্লিউআৰ ঘ) এনআৰ
উত্তৰ: ঘ (পাটিয়ালা – কিন্তু পাটিয়ালা এনআৰৰ অধীনত; ফাঁকি -> ডিএলএমডব্লিউ পাটিয়ালাত, গতিকে এনআৰ)
১২. “সেৱা আৰু নিৰাপত্তা” হৈছে ইয়াৰ মূলমন্ত্ৰ
ক) ইক’আৰ খ) এছইআৰ গ) এছচিআৰ ঘ) এছআৰ
উত্তৰ: ক
১৩. বিলাসপুৰ বিভাগৰ অধীনত
ক) এছইচিআৰ খ) চিআৰ গ) ডব্লিউআৰ ঘ) এছইআৰ
উত্তৰ: ক
১৪. দক্ষিণ মধ্য ৰেলৱেত বিভাগৰ সংখ্যা
ক) ৫ খ) ৬ গ) ৭ ঘ) ৪
উত্তৰ: খ
১৫. তালিকা-১ (জ’ন) তালিকা-২ (মুখ্য কাৰ্যালয়)ৰ সৈতে মিলাওক:
১) উত্তৰ পূব ২) দক্ষিণ পশ্চিম ৩) পশ্চিম মধ্য
ক) গোৰখপুৰ খ) হুব্বলি গ) জবলপুৰ
শুদ্ধ সংকেত:
ক) ১-ক, ২-খ, ৩-গ খ) ১-খ, ২-ক, ৩-গ গ) ১-গ, ২-খ, ৩-ক ঘ) ১-ক, ২-গ, ৩-খ
উত্তৰ: ক
৭. ৬০-ছেকেণ্ড পুনৰীক্ষণ কাৰ্ড
- ১৮টা জ’ন → ২০০২-০৩ত সৃষ্টি হোৱা ৬টা মনত ৰাখিব (এনচিআৰ, এনডব্লিউআৰ, এছইচিআৰ, ডব্লিউচিআৰ, ইক’আৰ, কেআৰচিএল)
- কেৱল ২টা মেট্ৰ → এমআৰ (কলকাতা) আৰু এমআৰ (দিল্লী)
- কলকাতাত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা ৩টা জ’ন → ইআৰ, এছইআৰ, এমআৰ (কলকাতা)
- ১০০% বিদ্যুতীকৰণ জ’ন (২০২৩লৈ): চিআৰ, ডব্লিউআৰ, এছইআৰ, এছইচিআৰ, ইআৰ, ডব্লিউচিআৰ
এই পৃষ্ঠাটো আপোনাৰ অধ্যয়ন ডেস্কৰ ওচৰত ছপা কৰি ৰাখক; প্ৰতিদিনে মুখ্য কাৰ্যালয়-বছৰ-বিভাগ ত্ৰিভুজৰ পুনৰীক্ষণ কৰক – দিনটোত ৫ মিনিট = ৰেলৱে জিকে’ত নিশ্চিত ৫ নম্বৰ!