భారత ప్రభుత్వ సంస్థలు – రైల్వే పరీక్షల కోసం సంపూర్ణ GK క్యాప్సూల్

1. రాజ్యాంగబద్ధ & శాసనబద్ధ సంస్థలు ఒక నిమిషంలో

2. కీలక వాస్తవాలు & సంఖ్యలు

• ఎన్నికల కమీషన్ ఆఫ్ ఇండియా

  • 1వ CEC: సుకుమార్ సేన్ (1950)
  • 1993 నుండి బహుళ-సభ్య (CEC + 2 ECs)
  • ప్రస్తుత బలం: 1 CEC + 2 ECs

• ఫైనాన్స్ కమీషన్

  • 15వ FC పదవీకాలం: 2021-26
  • రాష్ట్రాలకు డివోల్యూషన్ వాటా: 41 % (15వ FC)

• CAG

  • పదవీకాలం: 6 సంవత్సరాలు లేదా 65 సంవత్సరాల వయస్సు (ఏది ముందు అయినా)
  • జీతం = సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి (₹2.5 లక్షలు/నెల)

• లోక్పాల్

  • 1వ అధ్యక్షుడు: జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ (2019)
  • గరిష్ఠ 8 సభ్యులు (4 న్యాయ, 4 నాన్-న్యాయ)

• నీతి ఆయోగ్

  • ప్లానింగ్ కమీషన్ (1951-2014) స్థానంలో
  • 1వ వైస్-ఛైర్పర్సన్: అరవింద్ పనగరియా
  • CEO: బి. వి. ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం (2023-ప్రస్తుతం)

• GST కౌన్సిల్

  • 33 సభ్యులు (31 రాష్ట్రాలు/UTలు + 1 కేంద్రం + 1 ఎంపవర్డ్ కమిటీ)
  • కోరం: 1/3 సభ్యులు; నిర్ణయం: 75 % బరువున్న ఓటు

3. ఒక-లైనర్ త్వరిత రివిజన్

• ECI 14వ జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవాన్ని 25 జనవరి 2024 న (థీమ్: నథింగ్ లైక్ వోటింగ్, ఐ వోట్ ఫర్ ష్యూర్) జరుపుకుంది.
• UPSC CSE, ESE, CDS, NDA, CAPF, IES/ISS నిర్వహిస్తుంది.
• CVC జాయింట్-సెక్రటరీ & పై అధికారులపై CBI కేసులకు సింగిల్ డైరెక్టివ్ అధికారం.
• RBI సెక్యూరిటీ ప్రింటింగ్ & మింటింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (SPMCIL) & భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రణ (BRBNMPL) ద్వారా నోట్లు ముద్రిస్తుంది.
• SEBI 1992లో శాసనబద్ధ స్థాయి పొందింది, 1999లో పూర్తిగా స్వయంప్రతిపత్తి అయింది.
• GST కౌన్సిల్ 50వ సారి 11 జూలై 2023 న న్యూఢిల్లీలో సమావేశమైంది.
• NHRC సిఫార్సులు బంధనకరం కావు కానీ ప్రభుత్వం 8 వారాల్లోపు సమాధానం ఇవ్వాలి.
• సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ డిల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ యాక్ట్, 1946 కింద పనిచేస్తుంది.
• స్టాఫ్ సెలక్షన్ కమీషన్ కోఠారీ కమిటీ, 1976 సిఫార్సుల నుండి ఉద్భవించింది.
• రైల్వే రిక్రూట్మెంట్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (RRCB) 21 RRBsలను సమన్వయం చేయడానికి 1998లో సృష్టించబడింది.

4. 15+ రైల్వే-పరీక్ష స్థాయి MCQs

రివిజన్ టిప్: ప్రతి సంస్థకు సంవత్సరాలు, ఆర్టికల్స్/చట్టాలు మరియు HQ గుర్తుంచుకోండి; RRB NTPC/Group-Dలో 60 % ప్రశ్నలు ఈ మూడు డేటా పాయింట్ల నుండి నేరుగా వస్తాయి.