ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖ
🔖 ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਰਿਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੀਟ – ਰੇਲਵੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ “ਆਰਟਿਕਲਜ਼”
📌 ਚੋਟੀ ਦੇ 30 ਲੇਖ (ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ)
| ਲੇਖ | ਕੀਵਰਡ | ਇਹ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ |
|---|---|---|---|
| 12 | FR ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ | ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਲਾਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ | 12 = “ਵਨ-ਟੂ” ਮੁੱਠੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ |
| 13 | FR ਨਾਲ ਅਸੰਗਤ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ | “13” = ਮਾੜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ | |
| 14 | ਕਾਨੂੰਨ ਅੱਗੇ ਸਮਾਨਤਾ | 14 = 1-4, “ਇੱਕ-ਸਭ-ਲਈ” | |
| 15 | ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ | 15 = ਅਜੀਬ, ਜੋੜਾ ਨਹੀਂ → ਕੋਈ ਪੱਖਪਾਤ ਨਹੀਂ | |
| 16 | ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ | 16 = ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ (+1) | |
| 17 | ਛੂਆਛੂਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ | 17 = “1-7” ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ – ਜਾਤੀ ਲਾਈਨ ਹਟਾਓ | |
| 18 | ਖਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ | 18 = ਬਾਲਗ (ਖਿਤਾਬ “ਸਰ” ਵਰਗੇ ਛੱਡੋ) | |
| 19 | ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਆਦਿ | 19 = “1-9” ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੋ | |
| 21 | ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ | 21 = ਬਲੈਕਜੈਕ “ਲਾਈਫ” ਕਾਰਡ | |
| 21A | 6-14 ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ | A = A for education | |
| 23 | ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ‘ਤੇ ਰੋਕ | 23 = ਮਨੁੱਖੀ “23” ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਓ) | |
| 24 | ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਰੋਕ (<14 ਸਾਲ) | 24 = 2+4=6, 14 ਤੋਂ ਘੱਟ | |
| 25 | ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ | 25 = ਕ੍ਰਿਸਮਸ (25 ਦਸੰਬਰ) | |
| 32 | ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ | 32 = “3-2” ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖਟਖਟਾਓ | |
| 51A | ਮੂਲ ਫਰਜ਼ (10 ਫਰਜ਼) | 51A = “51” ਸਿਪਾਹੀ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾ ਰਹੇ | |
| 60 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਹੁੰ | 60 = “60” ਸਕਿੰਟ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ | |
| 72 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ | 72 = “72” ਘੰਟੇ ਰਹਿਮ | |
| 74 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ | 74 = ਪੀਐਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ “74” ਪਿੱਛੇ | |
| 76 | ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ | 76 = “ਲਾਅ-76” ਬੰਦੂਕ | |
| 85 & 174 | ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ | 85 (P) 174 (S) → 8×5=40, 1×74=74; 40+74=114, ਪਰ P=85, S=174 ਯਾਦ ਰੱਖੋ | |
| 105 & 194 | ਸੰਸਦ/ਵਿਧਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ | 105 ਲੋਕ, 194 ਵਿਧਾਨ (1+0+5=6, 1+9+4=14; 6→ਲੋਕ, 14→ਵਿਧਾਨ) | |
| 108 | ਸਾਂਝੀ ਬੈਠਕ | 108 = “1-08” ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਾਂਝੀ | |
| 123 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਸ਼ਕਤੀ | 123 = 1-2-3 ਤੁਰੰਤ ਆਰਡੀਨੈਂਸ | |
| 143 | SC ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ | 143 = 1-4-3 “ਪੁੱਛੋ” SC | |
| 155 | ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ | 155 = “1-55” ਪੀਐਮ ਰਾਜਪਾਲ ਚੁਣਦਾ | |
| 161 | ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ | 161 = “1-61” ਰਾਜ ਰਹਿਮ | |
| 165 | ਰਾਜ ਦਾ ਅਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ | 165 = “1-65” ਰਾਜ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ | |
| 213 | ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਸ਼ਕਤੀ | 213 = 2-1-3 ਰਾਜ ਤੁਰੰਤ ਕਾਨੂੰਨ | |
| 226 | ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਿਟ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ | 226 = “2-26” ਡਬਲ ਡਾਕਟ ਹਾਈ ਕੋਰਟ | |
| 352 | ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ | 352 = “3-5-2” ਕੇਂਦਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ | |
| 356 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ (ਰਾਜ) | 356 = 35+6=41 → “ਇੱਕ-ਲਈ” ਰਾਜ ਕਬਜ਼ਾ | |
| 360 | ਆਰਥਿਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ | 360 = 360° ਪੈਸਾ ਕੰਟਰੋਲ |
⚖️ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਕੇਕ: ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਰਟਿਕਲ
| ਕਿਸਮ | ਆਰਟਿਕਲ | ਕੌਣ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ | ਮਿਆਦ (ਪਹਿਲੀ) |
|---|---|---|---|---|
| ਰਾਸ਼ਟਰੀ | 352 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਲੋਕ ਸਭਾ (>½ + 2/3) | 6 ਮਹੀਨੇ |
| ਰਾਜ (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ) | 356 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਲੋਕ ਸਭਾ (>½) | 6 ਮਹੀਨੇ |
| ਵਿੱਤੀ | 360 | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਲੋਕ ਸਭਾ (>½) | 2 ਮਹੀਨੇ |
ਮਨਮੋਨਿਕ: 3-5-6-0 → 352-356-360 (ਘਟਦੇ ਹੋਏ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ).
🏛️ ਬਣਤਰ/ਦਫ਼ਤਰ ਆਰਟਿਕਲ (ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ)
| ਦਫ਼ਤਰ | ਆਰਟਿਕਲ |
|---|---|
| ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ | 124-147 |
| ਹਾਈ ਕੋਰਟ | 214-231 |
| CAG | 148 |
| ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ | 324 |
| ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ | 280 |
| UPSC | 315-323 |
| ਭਾਸ਼ਾਈ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ | 350B |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ for SC | 338 |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ for ST | 338A |
ਟ੍ਰਿਕ: “324 EC, 280 FC, 148 CAG” → 324-280-148 (ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਟਦੇ ਕ੍ਰਮ).
🗳️ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ
- 324 – ਸੁਪਰ-ਪਾਵਰ EC (ਸੁਪਰਡੈਂਡੈਂਸ, ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ)
- 325 – ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਚੋਣੀ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ
- 326 – ਚੋਣਾਂ ਬਾਲਗ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ (18+)
- 243 – ਭਾਗ IX 73ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੁਆਰਾ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ (ਪੰਚਾਇਤਾਂ)
- 243K – ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਰਾਜ EC ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ (243 ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਰ K “ਗਾਂਵ” ਲਈ)
🧠 30-ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਮਨਮੋਨਿਕ ਚੇਨ
“12-13-14-15-16-17-18-19-21-23-24-25-32”
ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ: “ਬਾਰਾਂ-ਤੇਰਾਂ-ਚੌਦਾਂ-ਪੰਦਰਾਂ-ਸੋਲਾਂ-ਸਤਾਰਾਂ-ਅਠਾਰਾਂ-ਉਨੀ-ਇੱਕੀ-ਤਿੰਨੀ-ਚੌਬੀ-ਪੱਚੀ-ਬੱਤੀ” – ਤੁਹਾਡਾ FR ਗੀਤ; 32 ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ)।