ਇਤਿਹਾਸ ਮਾਸਟਰ - ਤੇਜ਼ ਸੋਧ
ਇਤਿਹਾਸ ਮਾਸਟਰ - ਤੇਜ਼ ਰਿਵਿਜ਼ਨ
ਇਕ ਲਾਈਨਰ
- ਹੜੱਪਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ⇒ “ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ” = ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ।
- ਰਿਗ-ਵੇਦ ⇒ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗ੍ਰੰਥ, 1028 ਹਿਮ, ਲਗਭਗ 1500 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ।
- ਛਠੀ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ⇒ ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਤੇ 16 ਮਹਾਜਨਪਦਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
- ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ⇒ ਪਹਿਲਾ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ; ਕੌਟਿਲਿਆ ਨੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਲਿਖਿਆ।
- ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ 13ਵਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ⇒ “ਧੰਮ-ਵਿਜੈ” ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹਵਾਲਾ।
- ਗੁਪਤ ਯੁਗ ⇒ “ਸੋਨੇ ਦਾ ਯੁਗ”–ਨਾਲੰਦਾ, ਕਾਲਿਦਾਸ, ਆਰਿਆਭਟ ਦਾ ਸਿਫ਼ਰ।
- ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ⇒ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕanyakubja (ਕਨੌਜ) ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ; ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਨ-ਤਸਾਂਗ।
- ਤਿੰਨ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ⇒ ਗੁਰਜਰ-ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ, ਪਾਲਾ ਕਨੌਜ ਲਈ।
- ਰਾਜਪੂਤ ਯੁਗ ⇒ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦੂਜਾ ਤਰਾਇਨ (1192) ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਰੀ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ।
- ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ⇒ ਸ਼ੁਰੂ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਐਬਕ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਖਤਮ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ।
- ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ⇒ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਕ।
- ਦੀਵਾਨ-ਇ-ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਾ-ਇ-ਮੰਡੀ ⇒ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੰਟਰੋਲ।
- ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ⇒ “ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੋਤਾ”, ਤਰਾਨਾ ਅਤੇ ਖਿਆਲ ਦਾ ਪਾਇਨੀਅਰ।
- ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ⇒ ਟੋਕਨ ਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਦਲੀ (ਦਿੱਲੀ-ਦੌਲਤਾਬਾਦ)।
- ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ (1757) ⇒ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ।
- ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ 1773 ⇒ ਕੰਪਨੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ।
- 1857 ਦੀ ਬਗਾਵਤ ⇒ 29 ਮਈ ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ; 1858 ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੇ ਖਤਮ।
- ਦਾਦਾਭਾਈ ਨੌਰੋਜੀ ⇒ “ਡ੍ਰੇਨ ਥਿਊਰੀ” Poverty & Un-British Rule ਵਿੱਚ।
- ਗਾਂਧੀ ⇒ ਰੋਲੈਟ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹ 1919, ਨਾਨ-ਕੋਆਪ 1920, ਦਾਂਡੀ 1930, ਭਾਰਤ ਛੋੜੋ 1942।
- 15 ਅਗਸਤ 1947 ⇒ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ; 26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਗਣਤੰਤਰ।
ਫਾਰਮੂਲੇ/ਨਿਯਮ
| ਫਾਰਮੂਲਾ | ਵਰਤੋਂ |
|---|---|
| “M.G.R.S.V.D.M.” | ਮੁਗਲ ਕ੍ਰਮ—M.ਬਾਬਰ, ਹੁਮਾਯੂਨ, ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ, ਅਕਬਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ, ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ |
| “V-P-S” ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਲਈ | ਮਮਲੂਕ (ਗੁਲਾਮ), ਖਿਲਜੀ, ਤੁਗਲਕ, ਸਈਅਦ, ਲੋਦੀ |
| “1858-1905-1919-1935” | ਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਐਕਟ—ਕ੍ਰਾਉਨ ਕਬਜ਼ਾ (1858), ਵੰਡ (1905), ਮੋਂਟ-ਫੋਰਡ ਸੁਧਾਰ (1919), ਸੂਬਾਈ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ (1935) |
| “Quit-1942, Mount-1946, Freedom-1947” | ਕ੍ਰਿਪਸ → ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ → ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ → ਆਜ਼ਾਦੀ |
| “G-B-N-P-T” ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲਾਂ ਲਈ | ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ → ਵੈਲਸਲੀ → ਬੈਂਟਿਨਕ → ਡਲਹੌਜ਼ੀ → ਕੈਨਿੰਗ |
| “V-I-T-T-J-S-N” | ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ—ਮੇਗਾਸਥੀਨੀਜ਼, ਫਾ-ਹਿਏਨ, ਹਿਊਏਨ-ਸਾਂਗ, ਇਤਸਿੰਗ, ਅਲ-ਬੀਰੂਨੀ, ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ, ਨਿਕੋਲੋ ਕੋਂਟੀ |
| “3-6-9-12” | ਬੁੱਧਿਸਟ ਸਭਾਵਾਂ—ਰਾਜਗ੍ਰਿਹ 3ਈ ਪੂ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ 4ਈ ਪੂ, ਪਾਟਲੀਪੁਤ੍ਰ 3ਈ ਪੂ, ਕਸ਼ਮੀਰ/ਕੁੰਡਲਵਨਾ 1ਈ ਈਸਵੀ |
| “L-D-D-L-D” | ਪੰਜ-ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ—1ਵੀਂ ਹਲਕੀ (1951), 2ਵੀਂ ਭਾਰੀ (56), 3ਵੀਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ (61), 3-ਸਾਲਾ ਛੁੱਟੀ, 4ਵੀਂ ਵਾਧੂ (69) |
| “CRIPPS-QUIT-CABINET” | 1942 ਕ੍ਰਿਪਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ → ਰੱਦ → ਅਗਸਤ 42 ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ → 46 ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ |
ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੇ ਟੋਟਕੇ
- ਸਲਤਨਤ ⇒ S-lave, K-hilji, T-ughlaq, S-ayyid, L-odi ਰਾਜਵੰਸ਼ (ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ)।
- “ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਵਰਤਨ” ⇒ Todal-Tansen-Birbal-Man Singh-Abul Fazl ਆਦਿ (ਉਂਗਲਾਂ ‘ਤੇ 9 ਗਿਣੋ)।
- “G-2-B-3” ⇒ Great Britain ਨੂੰ 3 ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਸੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ—ਬੰਬਈ, ਬੰਗਾਲ, ਮਦਰਾਸ।
- “VSC” 1930-34 ਦੇ ਆੰਦੋਲਨਾਂ ਲਈ—V: ਸਿਵਲ ਡਿਸਓਬੀਡੀਅੰਸ, S: ਲੂਣ, C: ਰਾਊਂਡ ਟੇਬਲ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ।
- “RIP-PNS” ਆਧੁਨਿਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ, ਪਲਾਨਿੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਫਾਈਨੈਂਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਲਈ—Rao-Iyengar-Patel-Nehru-Sukumar।
ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ
| ਗਲਤੀ | ਸਹੀ |
|---|---|
| ਮਹਾਵੀਰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ | 24ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ; ਪਹਿਲੇ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ |
| ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਕਲਿੰਗ ਯੁੱਧ 261 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ | 261 ਈਸਾ ਪੂਰਵ |
| ਪਹਿਲਾ ਪਾਨੀਪਤ ਦਾ ਯੁੱਧ 1526 – ਬਾਬਰ ਬਨਾਮ ਹੇਮੂ | ਬਾਬਰ ਬਨਾਮ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਦੀ |
| ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ 1927 ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ | ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਬਹਿਸਕਾਰ ਕੀਤਾ |
| ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੀਤੀ | A.O. ਹਿਊਮ, 1885 |