ଅଧ୍ୟାୟ ୦୮ ଆମ ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି
ଦୁଇ ଜଣ ବନ୍ଧୁ ଆପଣାର ମନୋଭାବ ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କ ବିଷୟରେ ବାଣ୍ଟନ୍ତି। ଜଣେ ତାଙ୍କର ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀ ପରିଦର୍ଶନର ଅନୁଭୂତି ବାଣ୍ଟନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି। ସେମାନେ ଚିଠି ବିନିମୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଯୋଗୁଁ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ କୃତଜ୍ଞତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ମାରକୀଟି ଭାରତୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମର ପ୍ରତୀକ। ଏହି ସ୍ମାରକୀଟି କ’ଣ?
ଆମ ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି
I
ସୌମ୍ୟା କେ.
ଘର ନଂ…, ଜୟନଗର, ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ
ତାରିଖ: ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୨
ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦ,
ଆଶା କରୁଛି ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଅଛ!
ଆମର ଶେଷ ଆଲୋଚନା ‘ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତି’ ବିଷୟରେ ମନେ ଅଛି କି? ଆମେ କଥା ହେଲୁ କିପରି ଭାରତକୁ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଆମ ଦେଶକୁ ନିଜର ସୀମା, ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ନିଜର ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିଛି। ଏହା ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରାଇଲା, ଏହି ସାହସୀ ଭାରତୀୟ ଲୋକମାନେ କିଏ? ସେମାନେ ଆମ ଦେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଆମେ ଶାନ୍ତିରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା? ସେମାନେ କୁଆଡ଼ୁ ଆସିଥିଲେ? ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କେହି କିଛି ମନେ ରଖିଛନ୍ତି କି?
ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଅଖଣ୍ଡତା: ଦେଶର ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ମୋ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆୟୋଜିତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମୋ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମିଳିଲା। ତୁମେ ମନେ ରଖିପାର, ମୁଁ ଏହି ଯାତ୍ରା ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି। ମୁଁ ଅନେକ ନୂଆ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜିନିଷ ଶିଖିଲି, ଏବଂ ସେଗୁଡିକ ତୁମ ସହିତ ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଉତ୍ସାହିତ।
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ଆରମ୍ଭ କରିବି ଯେ ମୁଁ କେଉଁ ସ୍ମାରକୀର ନାମ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ପାଇଲି ତାହା ଅନୁମାନ କର। ଦେଖିବା ତୁମେ ଅନୁମାନ କରିପାରିବ କି? ଏହି ସ୍ମାରକୀର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ କଳ୍ପନା କରି ତତ୍ପରେ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ। ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଆକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ ନିକଟରେ ୪୦ ଏକର ଜମିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ଏହା କିଛି ସବୁଠାରୁ ସାହସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ଅନୁମାନ କରିଛ! ଏହା ହେଉଛି ‘ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀ’। ତୁମେ କହିବ ନାହିଁ କି, ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହେଲା?
କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା: ମାନସିକ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଥିଲା
ପ୍ରସିଦ୍ଧ: ପ୍ରଶଂସିତ
ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି: ସମ୍ମାନ, କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରଦର୍ଶନ
ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀ ପରିଦର୍ଶନ ଆମ ଶିକ୍ଷକ ଏହି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଇ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିଛି, ଏବଂ ଆଜି ଆମେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ଦଶକ ଧରି ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ସେବା କରିଥିବା ଅନେକ ସାହସୀ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ। ଦୁଃଖର କଥା, ସେ କହିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ସର୍ବଦା ନିଜର ମୂଲ୍ୟ ନେଇଥାଏ, ଏବଂ ତେଣୁ, ୧୯୪୭ରେ ଆମ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ପଡିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀ ଭଳି ସ୍ମାରକୀଗୁଡିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ କଦାପି ସ୍ୱାଧୀନତାର ମୂଲ୍ୟ ଭୁଲିବା ନାହିଁ। ଆମେ ସର୍ବଦା ଯୁଦ୍ଧର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଭୟଙ୍କରତା ବିଷୟରେ ସଚେତନ। ଆମେ ଶିଖିଲୁ ଯେ ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଟାକୁ ଟାବ୍ଲେଟ୍ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏଥିରେ ୧୯୪୭ରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିବା ଏବଂ ପରମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ସୈନିକଙ୍କ ନାମ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି, ଯେପରିକି ୧୯୬୨ର ଭାରତ-ଚୀନ ବିବାଦ, ୧୯୬୫ ଏବଂ ୧୯୭୧ର ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ୧୯୯୯ର କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ। ୨୯,୦୦୦ ଟି ଟାବ୍ଲେଟ୍ ଅଛି ଯାହା ଉପରେ ୨୬,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଶହୀଦ ସୈନିକଙ୍କ ନାମ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି।
ଖୋଦିତ: ଉତ୍କୀର୍ଣ୍ଣ
ବୀରତ୍ୱ: ବିଶେଷ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସାଧାରଣ ସାହସ
ଏହା ଜାଣି ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଥିଲା ଯେ ଆମ ସରକାର ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କ ତ୍ୟାଗକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଆମ ଶିକ୍ଷକ ଆମକୁ ୨୧ ଜଣ ସାହସୀ ସୈନିକଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଲେ ଯେଉଁମାନେ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର (ପିଭିସି) ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ହେଉଛି ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ବୀରତ୍ୱ ପଦକ, ଦେଶ ସେବା ପାଇଁ। ସେ ଆମକୁ ମହା ବୀର ଚକ୍ର (ଏମଭିସି), କୀର୍ତ୍ତି ଚକ୍ର (କେସି), ବୀର ଚକ୍ର (ଭିଆରସି) ଏବଂ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର (ଏସସି) ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
ମେଜର ସୋମନାଥ ଶର୍ମା ୧୯୪୭ର ବଡଗାମ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପିଭିସି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ୧୯୬୨ର ଭାରତ-ଚୀନ ବିବାଦ ଏବଂ ୧୯୬୫ର ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅସାଧାରଣ ବୀରତ୍ୱ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ପିଭିସି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଛଡା, କଙ୍ଗୋରେ ୟୁ.ଏନ. ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ସେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ପିଭିସି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମରଣୋତ୍ତର: ମୃତ୍ୟୁ ପରେ
୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯେଉଁମାନେ ପିଭିସି (ମରଣୋତ୍ତର) ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା, ଫ୍ଲାଇଙ୍ଗ ଅଫିସର ନିର୍ମଳ ଜିତ ସିଂହ ସେଖୋନ, ସେକେଣ୍ଡ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଅରୁଣ ଖେତାରପାଲ ଏବଂ ମେଜର ହୋଶିଆର ସିଂହ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। କ୍ୟାପ୍ଟେନ ମହେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମୁଲ୍ଲା ସହିତ କିଛି ନୌସେନା କର୍ମଚାରୀ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆଦର୍ଶ ସାହସ ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଏମଭିସି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ।
ପ୍ରଶଂସା ପତ୍ର: କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ
ତା’ପରେ ଶିକ୍ଷକ ଆମ ସହିତ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ପତ୍ର ବାଣ୍ଟିଲେ। ଏହା ମୋ ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରେରଣା ମଧ୍ୟ ଦେଲା। ତାଙ୍କ ସାହସରେ ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନମ୍ର ହୋଇଗଲୁ। ମୁଁ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରି ସାହସୀ ହେବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି!
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ: ବିସ୍ମିତ
ପ୍ରଶଂସା ପତ୍ର
ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା,
(ନଂ. ୪୨୩୯୭୪୬), ୧୪ ଗାର୍ଡସ୍ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା ପୂର୍ବ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଗଙ୍ଗାସାଗରରେ ଶତ୍ରୁର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଗାର୍ଡସ୍ ବ୍ରିଗେଡ୍ର ଏକ ବାଟାଲିୟନର ବାମ ଆଗ କମ୍ପାନୀରେ ଥିଲେ। ଏହା ଥିଲା ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଅବସ୍ଥାନ ଯାହା ଶତ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ସହିତ ଧରି ରଖାଯାଇଥିଲା। ଆକ୍ରମଣକାରୀ ସୈନ୍ୟମାନେ ତୀବ୍ର ଶେଲିଂ ଏବଂ ଭାରୀ ଛୋଟ ଅସ୍ତ୍ର ଗୁଳିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ତୀବ୍ର ହାତାହାତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା ଏକ ଶତ୍ରୁ ଲାଇଟ ମେସିନ୍ ଗନ୍ ତାଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଭାରୀ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବହେଳା କରି, ସେ ଶତ୍ରୁ ବଙ୍କର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଦୁଇ ଜଣ ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ବାୟୋନେଟ୍ କରି ହତ୍ୟା କଲେ ଏବଂ ଲାଇଟ ମେସିନ୍ ଗନ୍କୁ ନିଶ୍ଚଳ କଲେ। ଏହି ସାକ୍ଷାତରେ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ, ସେ ନିଜ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମାଇଲ ଗଭୀର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼ିବା ଜାରି ରଖିଲେ, ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ସହିତ ବଙ୍କର ପରେ ବଙ୍କର ସଫା କରୁଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ୟର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ଅଂଶ ଆଡକୁ, ଏକ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟମ ମେସିନ୍ ଗନ୍ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ କୋଠାର ଦ୍ୱିତୀୟ ତଳା ରୁ ଖୋଲିଲା ଯାହା ଭାରୀ କ୍ଷତି ଘଟାଇଲା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକି ଦେଲା। ପୁନର୍ବାର, ଏହି ସାହସୀ ସୈନିକ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ନକରି, ନିଜର ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ଭାରୀ ଗୁଳି ବର୍ଷା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଆଗକୁ ଘୁଞ୍ଚିଲେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କୋଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ବଙ୍କରର ଲୁପହୋଲ୍ ଦେଇ ଏକ ଗ୍ରେନେଡ୍ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଯାହା ଜଣେ ଶତ୍ରୁକୁ ହତ୍ୟା କଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟକୁ ଆହତ କଲା। ତଥାପି, ମଧ୍ୟମ ମେସିନ୍ ଗନ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇବା ଜାରି ରଖିଲା। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହସ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ସହିତ, ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ କାନ୍ଥକୁ ଆରୋହଣ କଲେ ଏବଂ ବଙ୍କର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁ ତଥାପି ଗୁଳି ଚଳାଉଥିଲା ତାକୁ ବାୟୋନେଟ୍ କରି ହତ୍ୟା କଲେ ଏବଂ ଏହିପରି ମେସିନ୍ ଗନ୍କୁ ନିଶ୍ଚଳ କଲେ, ତାଙ୍କ କମ୍ପାନୀକୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିରୁ ବଞ୍ଚାଇଲେ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣର ସଫଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, କିନ୍ତୁ, ସେ ଗୁରୁତର ଆଘାତ ପାଇଲେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଧିକାର ପରେ ସେଗୁଡିକରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଲାନ୍ସ ନାୟକ ଆଲବର୍ଟ ଏକ୍କା ସର୍ବାଧିକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ବୀରତ୍ୱ, ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେନାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପରମ୍ପରାରେ ପରମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। (ଭାରତର ଗେଜେଟ୍ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ନଂ. ୭-ପ୍ରେସ./୭୨)
ଆମେ ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀ ଚାରିପାଖରେ ପରିଦର୍ଶନ ଜାରି ରଖିବା ସମୟରେ, ଆମେ ଆମର ସୈନିକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ଅମର ଜବାନ୍ ଜ୍ୟୋତି ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାପନା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ନାମ, ତୁମେ ଅନୁମାନ କରିଥାଇପାର, ଏକ ଅମର ଜ୍ୱାଳାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଯାହା ଦିନରାତି ଜଳିରହିଥାଏ ଆମ ସୈନିକଙ୍କ ତ୍ୟାଗକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ। ପୂର୍ବରୁ ଅମର ଜବାନ୍ ଜ୍ୟୋତି ଯାହା ଏକ ରାଇଫଲ୍ ଏବଂ ଏକ ହେଲମେଟ୍ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା, ତାହା ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ର ତୋରଣ ତଳେ ଜଳାଯାଇଥିଲା ୧୯୭୧ର ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ।
ସ୍ମରଣ କରିବା: ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ମନେ ରଖିବା ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦେବା
ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବେଲିସ୍କରେ ଅମର ଜବାନ୍ ଜ୍ୟୋତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହା ଚାରି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ି ରହିଛି। ଉଦ୍ଘାଟନ ସମୟରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶହୀଦ ବୀରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଜ୍ୱାଳା ଜଳାଇଥିଲେ। ପରେ, ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ରେ ଥିବା ପୁରାତନ ଜ୍ୱାଳା ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ସମର ସ୍ମାରକୀରେ ଥିବା ନୂଆ ଜ୍ୱାଳା ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ତୁମେ ଯଦି ଏହା ଦେଖି ନାହଁ, ଏଠାରେ ନୂଆ ଅମରଜବାନଜ୍ୟୋତିର ଏକ ଚିତ୍ର ଅଛି। ତୁମେ ସମ୍ମାନର ଚିହ୍ନ ସ୍ୱରୂପ ରଖାଯାଇଥିବ