युनिट्स मोजमाप

⚡ एकक आणि मापन – ६० सेकंदांचा चीटशीट

🔑 मूलभूत गोष्टी
  • SI मूलभूत एकक (फक्त ७)

    • लांबी: मीटर (m)
    • वस्तुमान: किलोग्रॅम (kg)
    • वेळ: सेकंद (s)
    • विद्युत प्रवाह: अँपिअर (A)
    • तापमान: केल्विन (K)
    • प्रकाशीय तीव्रता: कँडेला (cd)
    • पदार्थाचे प्रमाण: मोल (mol)
  • उत्पन्न एककांचे स्टार्स

    • बल: न्यूटन (N) = kg·m·s⁻²
    • ऊर्जा: ज्यूल (J) = N·m
    • शक्ती: वॉट (W) = J·s⁻¹
    • दाब: पास्कल (Pa) = N·m⁻²
    • वारंवारता: हर्ट्झ (Hz) = s⁻¹
    • आवेश: कूलॉम (C) = A·s
📏 एक ओळ रूपांतरण सारणी (रेल्वेचा आवडता)
एकक SI एकक स्मरण ट्रिगर
1 Å 10⁻¹⁰ m “रागावलेला मुंगी = १० निगेटिव्ह टेन”
1 मायक्रॉन 10⁻⁶ m “मायक्रो-साबण ६ जंतू मारतो”
1 लाइट-वर्ष 9.46×10¹⁵ m “लाइट-१६ गोड”
1 खगोलीय एकक (AU) 1.496×10¹¹ m “पृथ्वी–सूर्य १५० दशलक्ष km”
1 पार्सेक 3.26 लाइट-वर्ष “पार-सेक = ट्राय-सेक (३)”
1 टन 1000 kg “T म्हणजे Thousand”
1 कॅरट 200 mg “Car-200”
1 एकर 4047 m² “४–०–४–७”
1 हॉर्सपॉवर 746 W “घोडे ७४७ उडतात”
🧠 मेमोनिक्स
  • King Henry Died Drinking Chocolate Milk
    k- h- da- base- d- c- m- (km➜mm)
  • My Damn Cat Shits Every Morning
    m- dm- cm- mm- µm- nm (घटताना)
📐 विहीन आकारमान व विशेष
  • सापेक्ष घनता, स्ट्रेन, कोन, अपवर्तनांक → कोणताही एकक नाही
  • 1 नॉटिकल मैल = 1.852 km (रेल्वे ट्रॅक चार्ट)
  • 1 नॉट = 1 नॉटिकल मैल/तास = 0.514 m/s
⚠️ सामान्य गैरसमज
  • वजन ≠ वस्तुमान; वजन = mg → एकक न्यूटन
  • कॅलरी (लहान) = 4.18 J; kcal = 4180 J
  • 1 बॅरल (तेल) = 159 L

🎯 रॅपिड-फायर MCQs

1. खालीलपैकी कोणता SI मूलभूत एकक नाही? A) सेकंद B) मोल C) न्यूटन D) अँपिअर **उत्तर: C) न्यूटन** (उत्पन्न)
2. 1 प्रकाशवर्ष सुमारे A) 9.46×10¹² m B) 9.46×10¹⁵ m C) 3×10⁸ m D) 3.26 pc **उत्तर: B) 9.46×10¹⁵ m**
3. शक्तीचा एकक आहे A) जौल B) न्यूटन C) वॅट D) पास्कल **उत्तर: C) वॅट**
4. 1 हॉर्सपॉवर समान आहे A) 550 W B) 746 W C) 764 W D) 1 kW **उत्तर: B) 746 W**
5. कोणती राशी विमाहीन आहे? A) वेग B) स्ट्रेन C) बल D) ऊर्जा **उत्तर: B) स्ट्रेन**
6. 1 पार्सेक सुमारे A) 1 AU B) 3.26 ly C) 1 ly D) 9.46×10¹⁵ m **उत्तर: B) 3.26 ly**
7. दाबाचा SI एकक आहे A) N B) Pa C) J D) W **उत्तर: B) Pa**
8. 1 टन समान आहे A) 100 kg B) 1000 g C) 1000 kg D) 10 क्विंटल **उत्तर: C) 1000 kg**
9. कोणता एकक कँडेला वापरतो? A) प्रकाशीय तीव्रता B) तापमान C) धारा D) द्रव्याचे प्रमाण **उत्तर: A) प्रकाशीय तीव्रता**
१०. १ मायक्रॉन म्हणजे A) १०⁻³ मी B) १०⁻⁶ मी C) १०⁻⁹ मी D) १०⁻¹² मी **उत्तर: B) १०⁻⁶ मी**