इकाइयाँ माप
⚡ इकाइयाँ और मापन – 60-सेकंड चीट शीट
🔑 फंडा-फंडा
-
एसआई आधार इकाइयाँ (केवल 7)
- लंबाई: मीटर (m)
- द्रव्यमान: किलोग्राम (kg)
- समय: सेकंड (s)
- विद्युत धारा: एम्पियर (A)
- तापमान: केल्विन (K)
- प्रकाश तीव्रता: कैंडेला (cd)
- पदार्थ की मात्रा: मोल (mol)
-
व्युत्पन्न हॉट-शॉट्स
- बल: न्यूटन (N) = kg·m·s⁻²
- ऊर्जा: जूल (J) = N·m
- शक्ति: वाट (W) = J·s⁻¹
- दबाव: पास्कल (Pa) = N·m⁻²
- आवृत्ति: हर्ट्ज (Hz) = s⁻¹
- आवेश: कूलम्ब (C) = A·s
📏 1-लाइन रूपांतरण तालिका (रेलवे का प्रिय)
| इकाई | ⇄ | एसआई इकाई | मेमोरी ट्रिगर |
|---|---|---|---|
| 1 Å | 10⁻¹⁰ m | “गुस्से में चींटी = 10 नेगेटिव दस” | |
| 1 माइक्रॉन | 10⁻⁶ m | “माइक्रो-साबुन 6 जर्म मारता है” | |
| 1 प्रकाश-वर्ष | 9.46×10¹⁵ m | “लाइट-16 स्वीट” | |
| 1 खगोलीय इकाई (AU) | 1.496×10¹¹ m | “पृथ्वी–सूरज 150 मिलियन किमी” | |
| 1 पारसेक | 3.26 प्रकाश-वर्ष | “पार-सेक = ट्राई-सेक (3)” | |
| 1 टन | 1000 kg | “T का मतलब थाउज़ेंड” | |
| 1 कैरेट | 200 mg | “कार-200” | |
| 1 एकड़ | 4047 m² | “4–0–4–7” | |
| 1 हॉर्सपावर | 746 W | “घोड़े 747 उड़ते हैं” |
🧠 म्निमोनिक्स
- किंग हेनरी डायड ड्रिंकिंग चॉकलेट मिल्क
k- h- da- आधार- d- c- m- (km➜mm) - माय डैम कैट शिट्स एवरी मॉर्निंग
m- dm- cm- mm- µm- nm (घटता हुआ)
📐 आयामरहित और विशेष
- सापेक्ष घनत्व, स्ट्रेन, कोण, अपवर्तनांक → कोई इकाई नहीं
- 1 नॉटिकल मील = 1.852 km (रेलवे ट्रैक चार्ट)
- 1 नॉट = 1 नॉटिकल मील/घं = 0.514 m/s
⚠️ सामान्य जाल
- वजन ≠ द्रव्यमान; वजन = mg → इकाई न्यूटन
- कैलोरी (छोटी) = 4.18 J; kcal = 4180 J
- 1 बैरल (तेल) = 159 L