रसायनशास्त्र मास्टर - जलद पुनरावृत्ती
रसायनशास्त्र मास्टर - झटपट पुनरावलोकन
एक-ओळीतील मुद्दे
- pH < 7 = आम्लीय, pH > 7 = क्षारीय, pH = 7 = तटस्थ.
- 1 मोल = 6.022×10²३ कण (अवोगॅड्रोची संख्या).
- परमाणू क्रमांक = प्रोटॉनची संख्या; द्रव्यमान क्रमांक = प्रोटॉन + न्यूट्रॉन.
- धातू इलेक्ट्रॉन गमावतात → धनायन; अधातू मिळवतात → ऋणायन.
- H₂SO₄ द्विआम्लीय आहे; NaOH एकआम्लीय आहे.
- ऑक्सिडेशन म्हणजे इलेक्ट्रॉन गमावणे; रिडक्शन म्हणजे इलेक्ट्रॉन मिळवणे.
- धनायन कॅथोडकडे जातात; ऋणायन अॅनोडकडे.
- “दुधी चुनण” = Ca(OH)₂ सस्पेन्शन.
- बेकिंग सोडा = NaHCO₃; वॉशिंग सोडा = Na₂CO₃·10H₂O.
- व्हिनेगरमध्ये ५ % ऍसिटिक आम्ल (CH₃COOH) असते.
- TNT म्हणजे ट्रायनायट्रोटॉल्युएन, एक स्फोटक पदार्थ.
- गॅल्वनायझेशन म्हणजे लोखंडावर Zn लेपन जंग रोखण्यासाठी.
- CNG चा मुख्य घटक = मिथेन (CH₄).
- कठीण पाण्यात Ca²⁺ व Mg²⁺ लवण असतात.
- रेयॉन हे पुनर्जनित सेल्युलोज आहे; अर्ध-संश्लेषित.
- उत्प्रेरक अभिक्रिया वेगवान करतो, रासायनिकदृष्ट्या अपरिवर्तित राहतो.
- समस्थानिकांमध्ये Z समान, A वेगळे; समभारिकांमध्ये A समान, Z वेगळे.
- पितळ = Cu + Zn; कांस्या = Cu + Sn.
- 1 कॅलरी = 4.18 J; 1 L-atm = 101.3 J.
- ग्रॅफाइट हा एकमेव अधातू आहे जो वीज चालवतो.
सूत्रे/नियम
| सूत्र | वापर |
|---|---|
| n = m/M | वस्तुमान व मोलर वस्तुमानापासून मोल्स |
| PV = nRT | आदर्श वायू वर्तन |
| N = n × Nₐ | मोल्सपासून कणांची संख्या |
| M₁V₁ = M₂V₂ | तीव्रता कमी करण्याची गणना |
| % by mass = (द्राविताचे वस्तुमान / द्रावणाचे वस्तुमान) × 100 | सान्द्रता |
| pH = –log[H⁺] | आम्लता/क्षारता |
| q = mcΔT | कॅलोरिमेट्रीतील उष्णता बदल |
| E = –2.18×10⁻¹⁸ (Z²/n²) J | H-अणू ऊर्जा स्तर |
| t½ = 0.693/λ | रेडिओआयसोटोपचा अर्धआयुकाल |
| K = [C]^c[D]^d / [A]^a[B]^b | साम्यावस्था स्थिरांक व्यक्ती |
स्मरण युक्त्या
- OIL RIG: ऑक्सिडेशन ही हानी आहे, रिडक्शन ही मिळवणूक आहे (e⁻ ची).
- “LEO says GER”: इलेक्ट्रॉन गमावणे ऑक्सिडेशन, इलेक्ट्रॉन मिळवणे रिडक्शन.
- “Oh My, Such Good Apple Pie”: कक्षा s-p-d-f चा क्रम.
- “Happy Henry Likes Beer But Could Not Obtain Food”: H, He, Li, Be, B, C, N, O, F (पहिले 9 मूलद्रव्ये).
- “PANIC”: बहुअणुक ऋणायनांना –ate असा शेवट; एक ऑक्सिजन कमी असल्यास –ite.
सामान्य चुका
| चूक | योग्य |
|---|---|
| कोणत्याही वायूसाठी 1 mol = 22.4 L लिहिणे | 22.4 L हे फक्त STP (0 °C, 1 atm) येथे वापरा |
| परमाणू क्रमांक व वस्तुमान क्रमांक गुंतवणे | परमाणू क्रमांक = प्रोटॉन; वस्तुमान क्रमांक = p + n |
| सर्व लवणांना “आम्ल” म्हणणे | लवण तटस्थ, आम्ल किंवा क्षारीय असू शकतात |
| मोलॅरिटीऐवजी मोलॅलिटी वापरणे | मोलॅरिटी (M) = mol/L द्रावण; मोलॅलिटी (m) = mol/kg विद्रावक |
| नेट आयनिक समीकरणात प्रेक्षक आयन विसरणे | बदल न होणारे आयन काढा |
5 जलद MCQs
MCQs दाखवा
-
Zn हे dil. H₂SO₄ सोबत प्रतिक्रिया करताना कोणती वायू मुक्त होते?
A. SO₂ B. H₂ C. O₂ D. CO₂
उत्तर: B -
10⁻³ M HCl चा pH आहे:
A. 3 B. 11 C. –3 D. 0
उत्तर: A -
कर्करोग उपचारांमध्ये कोणता आइसोटोप वापरला जातो?
A. C-12 B. U-238 C. Co-60 D. O-16
उत्तर: C -
प्लास्टर ऑफ पॅरिसचे सूत्र आहे:
A. CaSO₄·½H₂O B. CaSO₄·2H₂O C. Ca(OH)₂ D. CaO
उत्तर: A -
2Mg + O₂ → 2MgO या प्रतिक्रियेत Mg काय अनुभवते:
A. रिडक्शन B. ऑक्सिडेशन C. न्यूट्रलायझेशन D. प्रेसिपिटेशन
उत्तर: B
BETA
