भारतात पहिले
भारतातील प्रथम – द्रुत पुनरावलोकन पत्रक 🚂
🔑 स्मृती मंत्र
“PM GOT VISA in 1947”
P = अध्यक्ष, M = मंत्री, G = राज्यपाल, O = ऑलिंपिक, T = कसोटी, V = उपाध्यक्ष, I = भारतीय, S = अध्यक्ष, A = एअरलाईन → सर्व “प्रथम” धारक 1947-1950 कालावधीत.
📌 टॉप 30 ‘प्रथम’ बुलेट्स (रेल्वे परीक्षा हॉट लिस्ट)
| क्षेत्र | नाव / घटना | वर्ष | अतिरिक्त |
|---|---|---|---|
| पहिले राष्ट्रपती | डॉ. राजेंद्र प्रसाद | 1950 | बिहार |
| पहले उपराष्ट्रपती | डॉ. एस. राधाकृष्णन | 1952 | तत्त्वज्ञ |
| पहले पंतप्रधान | पं. जवाहरलाल नेहरू | 1947 | 17 वर्षे सलग |
| पहले गव्हर्नर जनरल | लॉर्ड माउंटबॅटन | 1947 | शेवटचे व्हायसरॉयही |
| पहले भारतीय गव्हर्नर जनरल | सी. राजगोपालाचारी | 1948 | फक्त एकच भारतीय |
| पहले मुख्य न्यायाधीश | एच. जे. कानिया | 1950 | बॉम्बे |
| लोकसभेचे पहले अध्यक्ष | जी. व्ही. मावळणकर | 1952 | “दादासाहेब” |
| पहले निवडणूक आयुक्त | सुकुमार सेन | 1950 | पहली सार्वत्रिक निवडणूक 1951-52 |
| पहिले भारतीय अवकाशात | राकेश शर्मा | 1984 | सोयझ टी-11 (यूएसएसआर) |
| पहिल्या महिला पंतप्रधान | इंदिरा गांधी | 1966 | आजवर एकमेव महिला |
| पहिल्या महिला राष्ट्रपती | प्रतिभा पाटील | 2007 | महाराष्ट्र |
| पहिल्या महिला मुख्य न्यायाधीश | एम. फातिमा बीवी | 1989 (एससी) | केरळ |
| पहिल्या महिला राज्यपाल | सरोजिनी नायडू | 1947 | यूपी |
| पहिले भारतरत्न | सी. राजगोपालाचारी | 1954 | त्याच दिवशी: राधाकृष्णन आणि सीव्ही रामण |
| पहिले नोबेल भारतीय | रवींद्रनाथ टागोर | 1913 | साहित्य |
| पहिला ऑस्कर भारतीय | भानू अथैया | 1983 | गांधी (कॉस्ट्यूम डिझाईन) |
| पहिली मिस युनिव्हर्स | सुष्मिता सेन | 1994 | 18 वर्षे वय |
| पहिली मिस वर्ल्ड | रीता फारिया | 1966 | मॉडेल+डॉक्टर |
| पहिले भारतीय नोबेल विज्ञान | सीव्ही रामण | 1930 | भौतिकशास्त्र |
| पहिली टेस्ट-ट्यूब बेबी | इंदिरा (हर्षा) | 1986 | कोलकाता |
| पहिली प्रशिक्षित परिचारिका | फ्लॉरेन्स नाइटिंगेल ऑफ इंडिया – ले. कर्नल ए. एल. जेकब | 1865 | — |
| पहिली भारतीय रेल्वे | रेड हिल रेल्वे | 1837 | मद्रास (कोळसा) |
| पहिली प्रवासी ट्रेन | बॉम्बे–ठाणे | 16 एप्रिल 1853 | 14 डबे, 400 लोक |
| पहिली इलेक्ट्रिक ट्रेन | डेकन क्वीन | 1925 | बॉम्बे व्हीटी–कल्याण |
| पहिली मेट्रो | कोलकाता | 1984 | पहिली भूमिगत |
| पहिले रेल्वे मंत्री | जॉन मॅथाई | 1947 | स्वतंत्र भारत |
| पहिल्या महिला रेल्वे मंत्री | ममता बॅनर्जी | 1999 | रेल बजेट हिंदीत सादर करणार्या पहिल्या मंत्रीही |
| पहिली सुपरफास्ट ट्रेन | राजधानी एक्स्प्रेस | 1969 | हावडा–एनडीएलएस |
| पहिली शताब्दी | एनडीएलएस–झाशी | 1988 | त्या वेळी सर्वात जलद |
| पहिली वंदे भारत | एनडीएलएस–वाराणसी | 2019 | अर्ध-उच्च वेग 160 किमी/तास |
🧠 Mnemonics Corner
- पहिले 3 भारतरत्न = “CRR” – सी. राजगोपालाचारी, राधाकृष्णन, रामन (1954).
- पहिला ऑस्कर आणि मिस युनिव्हर्स = “OS” – भानू अथैया आणि सुष्मिता सेन दोघींनी “S” वर्षांत विजय मिळवला (1983 आणि 1994).
- रेल्वेतील पहिले = 3-5-7
- 1837 मालवाहतूक, 1853 प्रवासी, 1925 विद्युत (अंतर 18 आणि 72 वर्षे).
📊 तुलनात्मक सारणी – पहिल्या महिला
| पद | नाव | वर्ष |
|---|---|---|
| पंतप्रधान | इंदिरा गांधी | 1966 |
| राष्ट्रपती | प्रतिभा पाटील | 2007 |
| अध्यक्ष (लोकसभा) | मीरा कुमार | 2009 |
| मुख्यमंत्री (राज्य) | सुचेता कृपलानी | यूपी, 1963 |
| राज्यपाल | सरोजिनी नायडू | 1947 |
| आयपीएस | किरण बेदी | 1972 |
| आयएएस | अन्ना मलाई चांडी | 1951 |
| सर्वोच्च न्यायालय न्यायाधीश | एम. फातिमा बीवी | 1989 |
| रेल्वेमंत्री | ममता बॅनर्जी | 1999 |
⚡ रॅपिड-फायर MCQs (रेल्वे पॅटर्न)
10 MCQs आणि उत्तरांसाठी क्लिक करा
-
स्वतंत्र भारताचे पहिले भारतीय गव्हर्नर-जनरल कोण होते?
A) लॉर्ड माउंटबॅटन B) सी. राजगोपालाचारी C) राजेंद्र प्रसाद D) पट्टाभी सीतारामय्या
उत्तर: B -
भारतातील पहिली प्रवासी रेल्वे कोणत्या स्थानकांदरम्यान धावली?
A) हावडा–हुगळी B) बॉम्बे–ठाणे C) मद्रास–आरकोट D) दिल्ली–गाझियाबाद
उत्तर: B -
भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती कोण आहेत?
A) प्रतिभा पाटील B) इंदिरा गांधी C) सरोजिनी नायडू D) मीरा कुमार
उत्तर: A -
भौतिकशास्त्रात नोबेल पारितोषिक जिंकणारे पहिले भारतीय कोण?
A) हरगोबिंद खोराना B) सी. व्ही. रामन C) अमर्त्य सेन D) सुब्रमण्यन चंद्रशेखर
उत्तर: B
५. भारतात पहिली मेट्रो रेल सुरू झाली:
A) दिल्ली B) मुंबई C) कोलकाता D) बंगळुरू
उत्तर: C
६. स्वतंत्र भारताचे पहिले रेल्वेमंत्री:
A) लाल बहादूर शास्त्री B) जॉन मॅथ्यू C) आसाफ अली D) जगजीवन राम
उत्तर: B
७. अवकाशात जाणारा पहिला भारतीय:
A) कल्पना चावला B) राकेश शर्मा C) सुनिता विल्यम्स D) रवीश मल्होत्रा
उत्तर: B
८. ऑस्कर जिंकणारा पहिला भारतीय:
A) सत्यजित रे B) भानु अथैया C) ए. आर. रेहमान D) गुलजार
उत्तर: B
९. भारतातील पहिल्या महिला मुख्यमंत्री:
A) सुचेता कृपलानी B) नंदिनी सतपथी C) जे. जयललिता D) ममता बॅनर्जी
उत्तर: A
१०. पहिला राजधानी एक्स्प्रेस सुरू झाला:
A) १९५६ B) १९६९ C) १९७२ D) १९८०
उत्तर: B
सुधारा → आठवा → पुन्हा प्रयत्न करा. शुभेच्छा!
BETA
