ભારતમાં પ્રથમ
ભારતમાં પ્રથમ – ઝડપી સંક્ષેપ શીટ 🚂
🔑 મેમરી મંત્ર
“PM GOT VISA in 1947”
P = President, M = Minister, G = Governor, O = Olympic, T = Test, V = Vice-President, I = Indian, S = Speaker, A = Airline → બધા “પ્રથમ” ધારકો 1947-1950ના સમયગાળામાં.
📌 ટોચના 30 ‘પ્રથમ’ બુલેટ્સ (રેલવે-પરીક્ષા હોટ લિસ્ટ)
| ક્ષેત્ર | નામ / ઘટના | વર્ષ | વધારાનું |
|---|---|---|---|
| પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ | ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ | 1950 | બિહાર |
| પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ | ડૉ. એસ. રાધાકૃષ્ણન | 1952 | તત્ત્વજ્ઞાની |
| પ્રથમ વડાપ્રધાન | પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂ | 1947 | 17 વર્ષ સતત |
| પ્રથમ ગવર્નર જનરલ | લોર્ડ માઉન્ટબેટન | 1947 | છેલ્લા વાઇસરોય પણ |
| પ્રથમ ભારતીય ગવર્નર જનરલ | સી. રાજગોપાલાચાર્ય | 1948 | માત્ર ભારતીય જેમણે હોદ્ધો ધારણ કર્યો |
| પ્રથમ મુખ્ય ન્યાયાધીશ | એચ. જે. કાનિયા | 1950 | બોમ્બે |
| પ્રથમ લોકસભા અધ્યક્ષ | જી. વી. માવલંકર | 1952 | “દાદાસાહેબ” |
| પ્રથમ ચૂંટણી આયુક્ત | સુકુમાર સેન | 1950 | પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણી 1951-52 |
| પ્રથમ ભારતીય અંતરિક્ષમાં | રાકેશ શર્મા | 1984 | સોયુઝ ટી-11 (યુએસએસઆર) |
| પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન | ઇન્દિરા ગાંધી | 1966 | આજ સુધી માત્ર એક મહિલા |
| પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ | પ્રતિભા પાટિલ | 2007 | મહારાષ્ટ્ર |
| પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ | એમ. ફાતિમા બીવી | 1989 (સુપ્રીમ કોર્ટ) | કેરળ |
| પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ | સરોજિની નાયડૂ | 1947 | યુપી |
| પ્રથમ ભારત રત્ન | સી. રાજગોપાલાચાર્ય | 1954 | સમાન દિવસે: રાધાકૃષ્ણન અને સીવી રામન |
| પ્રથમ નોબેલ ભારતીય | રવિન્દ્રનાથ ટાગોર | 1913 | સાહિત્ય |
| પ્રથમ ઓસ્કાર ભારતીય | ભાનુ અથૈયા | 1983 | ગાંધી (પોશાક ડિઝાઇન) |
| પ્રથમ મિસ યુનિવર્સ | સુષ્મિતા સેન | 1994 | 18 વર્ષની |
| પ્રથમ મિસ વર્લ્ડ | રીતા ફારિયા | 1966 | મોડેલ+ડૉક્ટર |
| પ્રથમ ભારતીય નોબેલ વિજ્ઞાન | સીવી રામન | 1930 | ભૌતિકશાસ્ત્ર |
| પ્રથમ ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી | ઇન્દિરા (હર્ષા) | 1986 | કોલકાતા |
| પ્રથમ તાલીમબદ્ધ નર્સ | ફ્લોરેન્સ નાઇટિંગેલ ઓફ ઇન્ડિયા – લેફ્ટનન્ટ કર્નલ એ. એલ. જેકબ | 1865 | — |
| પ્રથમ ભારતીય રેલવે | રેડ હિલ રેલવે | 1837 | મદ્રાસ (કોલ) |
| પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન | બોમ્બે–થાણે | 16 એપ્રિલ 1853 | 14 ડબ્બા, 400 લોકો |
| પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેન | ડેકન ક્વીન | 1925 | બોમ્બે વીટી–કલ્યાણ |
| પ્રથમ મેટ્રો | કોલકાતા | 1984 | પ્રથમ અંડરગ્રાઉન્ડ |
| પ્રથમ રેલવે મંત્રી | જોન મેથાઈ | 1947 | સ્વતંત્ર ભારત |
| પ્રથમ મહિલા રેલવે મંત્રી | મમતા બેનરજી | 1999 | હિન્દીમાં રેલ બજેટ રજૂ કરનાર પણ પ્રથમ |
| પ્રથમ સુપરફાસ્ટ ટ્રેન | રાજધાની એક્સપ્રેસ | 1969 | હાવડા–નવી દિલ્હી |
| પ્રથમ શતાબ્દી | નવી દિલ્હી–ઝાંસી | 1988 | ત્યારે સૌથી ઝડપી |
| પ્રથમ વંદે ભારત | નવી દિલ્હી–વારાણસી | 2019 | અર્ધ-ઉચ્ચ ઝડપ 160 કિમી/કલાક |
🧠 Mnemonics Corner
- પ્રથમ 3 ભારત રત્ન = “CRR” – સી. રાજગોપાલાચારી, રાધાકૃષ્ણન, રામન (1954).
- પ્રથમ ઓસ્કાર અને મિસ યુનિવર્સ = “OS” – ભાનુ અથૈયા અને સુષ્મિતા સેન બંને “S” વર્ષે જીત્યા (1983 અને 1994).
- રેલવેના પ્રથમો = 3-5-7
- 1837 માલગાડી, 1853 પેસેન્જર, 1925 વીજળી (અંતર 18 અને 72 વર્ષ).
📊 તુલનાત્મક કોષ્ટક – પ્રથમ મહિલાઓ
| પદ | નામ | વર્ષ |
|---|---|---|
| પ્રધાનમંત્રી | ઇન્દિરા ગાંધી | 1966 |
| રાષ્ટ્રપતિ | પ્રતિભા પાટિલ | 2007 |
| સ્પીકર | મીરા કુમાર | 2009 |
| મુખ્યમંત્રી (રાજ્ય) | સુચેતા કૃપલાની | યુપી, 1963 |
| રાજ્યપાલ | સરોજિની નાયડુ | 1947 |
| આઈપીએસ | કિરણ બેદી | 1972 |
| આઈએએસ | અન્ના મલાઈ ચાન્ડી | 1951 |
| સુપ્રીમ કોર્ટ જજ | એમ. ફાતિમા બીવી | 1989 |
| રેલવે મંત્રી | મમતા બેનરજી | 1999 |
⚡ રેપિડ-ફાયર MCQs (રેલવે પેટર્ન)
10 MCQs અને જવાબો માટે ક્લિક કરો
-
સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ ભારતીય ગવર્નર જનરલ કોણ હતા?
A) લોર્ડ માઉન્ટબેટન B) સી. રાજગોપાલાચારી C) રાજેન્દ્ર પ્રસાદ D) પટ્ટાભિ સીતારામૈયા
જવાબ: B -
ભારતમાં પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન કયા સ્ટેશનો વચ્ચે દોડી હતી?
A) હાવરાહ–હૂગલી B) બોમ્બે–થાણે C) મદ્રાસ–આર્કોટ D) દિલ્હી–ગાઝિયાબાદ
જવાબ: B -
ભારતની પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ કોણ છે?
A) પ્રતિભા પાટિલ B) ઇન્દિરા ગાંધી C) સરોજિની નાયડુ D) મીરા કુમાર
જવાબ: A -
ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર જીતનારા પ્રથમ ભારતીય કોણ છે?
A) હરગોબિંદ ખોરાના B) સીવી રામન C) અમર્ત્ય સેન D) સુબ્રમણ્યન ચંદ્રશેખર
જવાબ: B -
ભારતમાં પ્રથમ મેટ્રો રેલ શરૂ થઈ હતી:
A) દિલ્હી B) મુંબઈ C) કોલકાતા D) બેંગલુરુ
જવાબ: C -
સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ રેલવે મંત્રી:
A) લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી B) જોન મેથાઈ C) આસફ અલી D) જગજીવન રામ
જવાબ: B -
અવકાશમાં જનાર પ્રથમ ભારતીય:
A) કલ્પના ચાવલા B) રાકેશ શર્મા C) સુનિતા વિલિયમ્સ D) રવિશ મલ્હોત્રા
જવાબ: B -
ઓસ્કાર જીતનાર પ્રથમ ભારતીય:
A) સત્યજિત રે B) ભાનુ અથૈયા C) એ. આર. રહમાન D) ગુલઝાર
જવાબ: B -
ભારતની પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી:
A) સુચેતા કૃપલાની B) નંદિની સતપથી C) જે. જયલલિતા D) મમતા બેનરજી
જવાબ: A -
પ્રથમ રાજધાની એક્સપ્રેસ શરૂ થઈ હતી:
A) 1956 B) 1969 C) 1972 D) 1980
જવાબ: B
સુધારો → યાદ કરો → ફરી પ્રયત્ન કરો. શુભકામનાઓ!