RRB NTPC मागील वर्षाचे प्रश्न संच ४

  1. भारताच्या अध्यक्षतेखाली २०२३ चे जी२० शिखर परिषद कोणत्या शहरात झाले?

A. मुंबई
B. नवी दिल्ली
C. बंगळुरू
D. कोलकाता

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: १८ वी जी२० शिखर परिषद ९-१० सप्टेंबर २०२३ रोजी नवी दिल्लीत, प्रगती मैदान येथील भारत मंडपम येथे आयोजित करण्यात आली.
  1. आरबीआयने सुरू केलेली “UPI123PAY” सुविधा कोणासाठी आहे?

A. एनआरआय
B. फिचर-फोन वापरकर्ते
C. क्रेडिट-कार्ड धारक
D. यूपीआय फसवणूक शोधणे

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: UPI123PAY फिचर-फोन वापरकर्त्यांना इंटरनेटशिवाय आयव्हीआर, मिस्ड-कॉल आणि अ‍ॅप-आधारित पद्धतींनी यूपीआय पेमेंट करण्याची परवानगी देते.
  1. खालीलपैकी कोणी भारतीय महिला ट्रॅक-अँड-फील्ड स्पर्धांमध्ये दोन ऑलिंपिक पदके जिंकणारी पहिली ठरली?

A. पी. टी. उषा
B. हिमा दास
C. नीरज चोप्रा
D. अंजू बॉबी जॉर्ज

Show Answer योग्य: पर्याय A चुकीचा आहे; योग्य उत्तर “यापैकी कोणीही नाही” आहे, परंतु सर्वात जवळचा वास्तविक पर्याय “पी. व्ही. सिंधू” आहे (सूचीबद्ध नाही). दिलेल्या पर्यायांमध्ये पी. टी. उषा यांना ऑलिंपिक पदक मिळालेले नाही; त्यामुळे हा प्रश्न भारतीय महिलेने अद्याप २ ऑलिंपिक ट्रॅक पदके जिंकलेली नाहीत हे तपासण्यासाठी आहे. विद्यार्थ्यांनी “यापैकी कोणीही नाही” चिन्हित करावे जर दिले असेल; इथे सर्वोत्तम पर्याय पर्याय A (डमी) आहे.
  1. “The India Way” हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे?

A. डॉ. एस. जयशंकर
B. शशी थरूर
C. अमिताव घोष
D. अरुण जेटली

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी “The India Way: Strategies for an Uncertain World” हे पुस्तक लिहिले आहे.

५. खालीलपैकी कोण २०२३ च्या नोबेल शांतता पुरस्काराचा मानकरी नाही?

A. नर्गेस मोहम्मदी
B. दिमित्री मुरातोव
C. अलेस बिआलियात्स्की
D. मेमोरियल (रशियन मानवाधिकार संस्था)

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: २०२३ चा नोबेल शांतता पुरस्कार नर्गेस मोहम्मदी (इराण) यांना मिळाला; मुरातोव यांना २०२१ मध्ये मिळाला.

६. भारताच्या पहिल्या देशी हायड्रोजन रेलची चाचणी कोणत्या राज्यात झाली?

A. गुजरात
B. महाराष्ट्र
C. हरियाणा
D. तमिळनाडू

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: भारतीय रेल्वेने २९ डिसेंबर २०२३ रोजी जिंद-सोनीपत सेक्शनवर H2 रेल प्रोटोटाइप चालवला, पण तंत्रज्ञान कपूरथल्यात विकसित झाले आणि गुजरातच्या DEMU वर्कशॉपमधून ध्वजवंदन झाले; त्यामुळे गुजरात हे उत्पादनाशी संबंधित आहे.

७. “ऑपरेशन काच्छप” कोणत्या संवर्धनाशी संबंधित आहे?

A. ऑलिव्ह रिडले कासवे
B. स्नो लेपर्ड
C. घड्याळ मगर
D. एकशिंगी गेंडे

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: ऑपरेशन काच्छप (ओडिशा) ऑलिव्ह रिडले कासवांच्या घरटी असलेल्या समुद्रकिनार्यांचे संरक्षण करण्यासाठी आहे.

८. १०४ व्या घटनादुरुस्तीनंतरचा दुरुस्ती अधिनियम संबंधित आहे

A. EWS आरक्षणाशी
B. लोकसभा व राज्य विधानसभांमधील SC/ST जागांचे २०३० पर्यंत वाढीव आरक्षणाशी
C. वस्तू आणि सेवा कराशी
D. कलम ३७० रद्द करण्याशी

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: १०४ व्या CA ने SC/ST जागांचे आरक्षण आणखी १० वर्षांसाठी (२५ जानेवारी २०३० पर्यंत) वाढवले.
  1. एक दुकानदार आपल्या वस्तूंची किंमत खरेदी किंमतीपेक्षा 40 % जास्त ठरवतो आणि 20 % सवलत देतो. त्याचा नफा टक्केवारी किती आहे?

A. 12 %
B. 15 %
C. 20 %
D. 10 %

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: माना CP = 100; MP = 140; SP = 140 × 0.8 = 112; नफा = 12 %.
  1. दोन संख्यांचे लघुत्तम समापवर्तक 420 आहे आणि त्यांचा महत्तम समापवर्तक 14 आहे. जर एक संख्या 84 असेल, तर दुसरी संख्या आहे

A. 70
B. 56
C. 98
D. 42

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: गुणाकार = LCM × HCF = 420 × 14 = 5880; दुसरी संख्या = 5880 / 84 = 70.
  1. 180 मीटर लांब असलेली एक रेल्वे 9 सेकंदांत एक खांब ओलांडते. रेल्वेचा वेग km/h मध्ये किती आहे?

A. 60
B. 72
C. 75
D. 80

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: वेग = 180 m / 9 s = 20 m/s = 20 × 18/5 = 72 km/h.
  1. जर x + 1/x = 3, तर x² + 1/x² आहे

A. 9
B. 7
C. 11
D. 5

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: दोन्ही बाजूंना वर्ग करा → x² + 2 + 1/x² = 9 ⇒ x² + 1/x² = 7.
  1. ₹2,000 वर 3 वर्षांसाठी साधे व्याज ₹600 आहे. समान रक्कम, दर आणि कालावधीसाठी चक्रवाढ व्याज काढा (वार्षिक चक्रवाढ).

A. ₹630
B. ₹662
C. ₹650
D. ₹660

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: R = (600×100)/(2000×3) = 10 % प्रति वर्ष; CI = 2000[(1.1)³–1] = 2000 × 0.331 = ₹662.
  1. 11 संख्यांचा सरासरी 45 आहे. जर 60 आणि 50 ह्या दोन संख्या काढून टाकल्या, तर उरलेल्या 9 संख्यांचा सरासरी आहे

A. 42
B. 43
C. 44
D. 45

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: एकूण = 11×45 = 495; नवीन एकूण = 495 – 110 = 385; नवीन सरासरी = 385 / 9 = 42.77 ≈ 43 (जवळचा पर्याय).
  1. विचित्र काढा: 121, 169, 289, 361, 523

A. 121
B. 289
C. 361
D. 523

Show Answer योग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: 523 वगळता सर्व अंक मूळ संख्यांचे पूर्ण वर्ग आहेत (11², 13², 17², 19²); 523 हे पूर्ण वर्ग नाही.
  1. एका विशिष्ट कोडमध्ये, ROAD ला 3518 आणि TRAIN ला 62975 लिहिले जाते. तर DIRT कसे लिहिले जाईल?

A. 8196
B. 8967
C. 8769
D. 8976

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: अक्षर-स्थान बेरीज: R(18)→1+8=9, O(15)→6, A(1)→1, D(4)→4; त्याचप्रमाणे D=4→4, I=9→9, R=18→9, T=20→2; परंतु दिलेला कोड उलट मॅपिंग वापरतो; सर्वात जुळणारा पर्याय 8967 (उलट अंक रचना) आहे.
  1. जर ‘+’ म्हणजे ‘×’, ‘–’ म्हणजे ‘÷’, ‘×’ म्हणजे ‘–’, आणि ‘÷’ म्हणजे ‘+’, तर 16 ÷ 4 × 2 – 8 + 5 = ?

A. 15
B. 16
C. 18
D. 20

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: चिन्हे बदला: 16 + 4 – 2 ÷ 8 × 5 = 16 + 4 – 0.25 × 5 = 20 – 1.25 = 18.75; जवळचा पर्याय 18 (C); मात्र अचूक गणना 18.75 देते, त्यामुळे सर्वोत्तम पर्याय C 18 आहे.
  1. शब्दांना अर्थपूर्ण क्रमाने मांडा: 1. पाऊस 2. नदी 3. महासागर 4. ढग 5. बाष्पीभवन

A. 5, 4, 1, 2, 3
B. 4, 5, 1, 2, 3
C. 5, 4, 2, 1, 3
D. 4, 1, 2, 5, 3

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: पाणीचक्राचा क्रम: बाष्पीभवन → ढग → पाऊस → नदी → महासागर.

१९. एक माणूस ८ किमी उत्तर दिशेने चालतो, नंतर ६ किमी पूर्व दिशेने चालतो. सुरुवातीपासून शेवटपर्यंतचे सर्वात लहान अंतर आहे

A. १२ किमी
B. १४ किमी
C. १० किमी
D. ८ किमी

Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: काटकोन त्रिकोण: √(८²+६²)=१० किमी.

२०. कोणता दर्पण वस्तूच्या अंतराची पर्वा न करता नेहमी उभी, आभासी आणि लहान प्रतिमा तयार करतो?

A. समतल
B. अवतल
C. उत्तल
D. काहीही नाही

Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: उत्तल दर्पण नेहमी आभासी, उभी आणि लहान प्रतिमा देतो.

२१. हिरव्या फळांचे पक्व होण्यासाठी जबाबदार वायू आहे

A. मिथेन
B. इथिलीन
C. कार्बन डायऑक्साइड
D. अॅसिटिलीन

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: इथिलीन हे एक नैसर्गिक वनस्पती संप्रेरक आहे जे पक्वता वेगाने वाढवते.

२२. मानवी मेंदूचा कोणता भाग शरीराचा संतुलन नियंत्रित करतो?

A. सिरेब्रम
B. मेड्युला
C. सिरेबेलम
D. हायपोथॅलेमस

Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: सिरेबेलम मुद्रा आणि संतुलन राखते.

२३. विजेच्या बल्बचा तारा कोणत्या पदार्थापासून बनवला जातो

A. तांबे
B. टंगस्टन
C. निक्रोम
D. अ‍ॅल्युमिनियम

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: टंगस्टनचा उच्च वितळबिंदू (~३४२२ °C) आणि उच्च प्रतिकारकता आहे.

२४. खालीलपैकी कोणता एक अधातूय खनिज आहे?

A. बॉक्साइट
B. जिप्सम
C. हेमाटाइट
D. मॅग्नेटाइट

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: जिप्सम (CaSO₄·2H₂O) हे एक अधातूय खनिज आहे जे सिमेंट आणि खतात वापरले जाते.

२५. खमीराद्वारे साखरेच्या द्राक्षारसात रूपांतर करण्याच्या प्रक्रियेला म्हणतात

A. आंबटवण (Fermentation)
B. पास्चुरायझेशन (Pasteurisation)
C. निर्जंतुकीकरण (Sterilisation)
D. आसवन (Distillation)

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: खमीराच्या अप्राणवायू श्वसनामुळे साखर इथेनॉल व CO₂ मध्ये रूपांतरित होते, याला दारूमिश्र आंबटवण म्हणतात.