हॉकी इंडिया
हॉकी इंडिया – रेल्वे परीक्षांसाठी संपूर्ण जीके कॅप्सूल
१. संस्थेचा ओझरता आढावा
| विवरण | तपशील |
|---|---|
| पूर्ण नाव | हॉकी इंडिया (HI) |
| स्थापना | २० मे २००९ (सोसायटी रजिस्ट्रेशन कायदा, १८६० अंतर्गत नोंदणीकृत) |
| मुख्यालय | नवी दिल्ली |
| पहिले अध्यक्ष | एम. के. कौशिक (२००९) |
| सध्याचे अध्यक्ष (२०२४) | दिलीप तिर्की (माजी भारतीय कर्णधार) |
| सचिव महासचिव (२०२४) | भोलानाथ सिंग |
| अधिकृत संकेतस्थळ | https://www.hockeyindia.org |
| पालक संस्था | FIH – आंतरराष्ट्रीय हॉकी महासंघ |
| राष्ट्रीय खेळ | हॉकी (१९२८ पासून, अधिकृतपणे १९७२ मध्ये घोषित) |
२. महत्त्वाची टप्पे व तारखा
| तारीख / वर्ष | घटना |
|---|---|
| १९२८ | भारताने पहिले ऑलिम्पिक सुवर्णपदक (ॲम्स्टरडॅम) – ६ सुवर्णपदकांच्या मालिकेची सुरुवात |
| १९४७ | इंडियन हॉकी फेडरेशन (IHF) ची ग्वाल्हेर येथे स्थापना |
| २० मे २००९ | हॉकी इंडिया हे IHF ची जागा घेऊन एकमेव मान्यताप्राप्त राष्ट्रीय संस्था बनले |
| २७ जुलै २०१० | HI महिला हॉकीची जबाबदारी स्वीकारते (WHI सोबत विलीनीकरण) |
| ११ डिसें २०११ | भारत यजमान आणि आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी (पुरुष) जिंकते – ऑर्डोस, चीन |
| २०१४ | HI ला FIH विश्व काँग्रेस (नवी दिल्ली) चे यजमानपद मिळाले |
| २०१६ | पुरुष संघाने आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी (क्वांटन) जिंकली |
| २०२१ (५ ऑगस्ट) | पुरुष कांस्य – टोकियो ऑलिम्पिक (१९८० नंतरचे पहिले पदक) |
| २०२२ | महिला कांस्य – कॉमनवेल्थ गेम्स, बर्मिंगहॅम |
| २०२३ | भारताने FIH पुरुष विश्वचषक (भुवनेश्वर-राउरकेला) चे आयोजन केले – १४ जाने–२९ जाने |
३. हॉकी इंडिया द्वारे आयोजित देशांतर्गत स्पर्धा
| स्पर्धा | सुरुवातीचे वर्ष | स्वरूप |
|---|---|---|
| हॉकी इंडिया लीग (HIL) | २०१३ | फ्रँचायझी-आधारित (६ संघ) – २०१७ पासून तात्पुरते स्थगित |
| वरिष्ठ राष्ट्रीय स्पर्धा (पुरुष) | २०१० (HI कालखंड) | ३८ संघ (२०२३) |
| वरिष्ठ राष्ट्रीय स्पर्धा (महिला) | २०११ | ३१ संघ (२०२३) |
| सब-ज्युनियर आणि ज्युनियर राष्ट्रीय स्पर्धा | २०१० | U-17 आणि U-21 |
| हॉकी इंडिया ५-ए-साइड | २०२२ | प्रायोगिक स्वरूप |
| पहिले हॉकी इंडिया वार्षिक पुरस्कार | २०१५ | (“हॉकी इंडिया पुरस्कार” असे नामांतरित) |
४. HI अंतर्गत आंतरराष्ट्रीय पदके (२००९ नंतर)
| स्पर्धा | वर्ष | पदक | कर्णधार / प्रमुख खेळाडू |
|---|---|---|---|
| आशियाई खेळ पुरुष | २०१४ इंचॉन | सुवर्ण | सरदार सिंग |
| आशियाई खेळ महिला | २०२२ हांग्झोउ | कांस्य | सविता पुनिया |
| कॉमनवेल्थ गेम्स पुरुष | २०१८ गोल्ड कोस्ट | रौप्य | मनप्रीत सिंग |
| कॉमनवेल्थ गेम्स महिला | २०२२ बर्मिंगहॅम | कांस्य | सविता पुनिया |
| FIH ज्युनियर विश्वचषक पुरुष | २०१६ लखनौ | सुवर्ण | हरजीत सिंग |
| FIH प्रो लीग (सर्वोत्तम कामगिरी) | २०२१-२२ | ३रा (पुरुष) – ५वा (महिला) | — |
५. एक-ओळीचे द्रुत तथ्य (स्मरण सहाय्य)
- हॉकी इंडिया हे २९ एप्रिल २०१० पासून FIH चे ३२वे पूर्ण सदस्य आहे.
- मेजर ध्यानचंद हे एकमेव हॉकी खेळाडू आहेत ज्यांच्या सन्मानार्थ राष्ट्रीय क्रीडा दिन (२९ ऑगस्ट) साजरा केला जातो.
- भारताकडे ८ ऑलिम्पिक सुवर्णपदके (१९२८-१९८०) आहेत – कोणत्याही राष्ट्रापेक्षा सर्वाधिक.
- बलबीर सिंग सीनियर यांनी १९५२ च्या ऑलिम्पिक अंतिम सामन्यात ५ गोल केले – हा अजूनही विक्रम आहे.
- रणी रामपाल १८ वर्षे वयात सर्वात तरुण भारतीय कर्णधार झाल्या (२०१३ ज्युनियर विश्वचषक).
- ओडिशा हे पहिले राज्य आहे ज्याने दोन्ही राष्ट्रीय संघांना प्रायोजित केले (२०१८-२८ MoU ₹१५० कोटी किमतीचे).
- कलिंगा स्टेडियम, भुवनेश्वर याला “भारताची हॉकी राजधानी” असे टोपणनाव आहे.
- FIH क्रमवारी (डिसें २०२३): भारत पुरुष – ४था, महिला – ७वा.
- हॉकी इंडिया पुरस्कार: मेजर ध्यानचंद जीवनगौरव पुरस्कार, बलबीर सिंग सीनियर पुरस्कार (SC/ST), इ.
- हॉकी इंडिया ग्रासरूट कार्यक्रम: “हॉकी ५s” २०२२ मध्ये शाळांमध्ये खेळ लोकप्रिय करण्यासाठी सुरू करण्यात आले.
६. MCQ सराव संच (रेल्वे पद्धत)
१. हॉकी इंडिया ची अधिकृत नोंदणी कोणत्या तारखेला झाली?
उत्तर. २० मे २००९
२. हॉकी इंडिया चे अध्यक्ष होणारे पहिले माजी खेळाडू कोण?
उत्तर. दिलीप तिर्की
३. भारताने हॉकीमधील ४१ वर्षांचे ऑलिम्पिक पदक दुष्काळ संपवून कोठे कांस्यपदक जिंकले?
उत्तर. टोकियो २०२० (ऑगस्ट २०२१ मध्ये खेळवले)
४. २०२३ पुरुष FIH विश्वचषक कोणत्या भारतीय राज्यात आयोजित करण्यात आला?
उत्तर. ओडिशा
५. कोणत्या राज्य सरकारने २०१८ मध्ये भारतीय हॉकी संघांसाठी ₹१५० कोटी प्रायोजक MoU वर स्वाक्षरी केली?
उत्तर. ओडिशा
६. २०२४ पर्यंत भारतीय पुरुष हॉकी संघाने किती ऑलिम्पिक सुवर्णपदके जिंकली आहेत?
उत्तर. ८
७. २०१६ पुरुष ज्युनियर विश्वचषकात सुवर्ण जिंकण्यासाठी भारताचे कर्णधार कोण होते?
उत्तर. हरजीत सिंग
८. हॉकी इंडिया लीग चे पहिले आवृत्ती कोणत्या वर्षी आयोजित करण्यात आले?
उत्तर. २०१३
९. कोणती भारतीय महिला हॉकी खेळाडू टोकियो २०२० मध्ये ध्वजवाहक होती?
उत्तर. मेरी कॉम (बॉक्सिंग) – ट्रिक: हॉकी ध्वजवाहक **मनप्रीत सिंग** (पुरुष) होते. म्हणून योग्य उत्तर: यापैकी नाही (पर्याय दिल्यास).
१०. राष्ट्रीय क्रीडा दिन कोणाच्या वाढदिवसानिमित्त २९ ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो?
उत्तर. मेजर ध्यानचंद
११. भारताची सध्याची FIH पुरुष क्रमवारी (डिसें २०२३) कितवी आहे?
उत्तर. ४थी
१२. १९५२ हेलसिंकी ऑलिम्पिक अंतिम सामन्यात ५ गोल कोणी केले?
उत्तर. बलबीर सिंग सीनियर
१३. महिला हॉकी इंडिया चे HI शी विलीनीकरण कोणत्या वर्षी पूर्ण झाले?
उत्तर. २७ जुलै २०१०
१४. पहिले हॉकी इंडिया पुरस्कार कोणत्या वर्षी प्रदान करण्यात आले?
उत्तर. २०१५
१५. कोणत्या शहराला “भारताची हॉकी राजधानी” म्हणून ओळखले जाते?
उत्तर. भुवनेश्वर
रिवायझ करा → रिहर्स करा → रेल्वे परीक्षेत धमाल माजवा!
BETA
