હોકી ઇન્ડિયા
હોકી ઇન્ડિયા – રેલ્વે પરીક્ષાઓ માટે સંપૂર્ણ જી.કે. કેપ્સ્યૂલ
1. સંસ્થા એક નજરમાં
| વિગતો | વિશેષ માહિતી |
|---|---|
| પૂરું નામ | હોકી ઇન્ડિયા (HI) |
| સ્થાપના | 20 મે 2009 (સોસાયટીઝ રજિસ્ટ્રેશન એક્ટ, 1860 હેઠળ નોંધાયેલ) |
| મુખ્યાલય | નવી દિલ્હી |
| પ્રથમ પ્રમુખ | એમ. કે. કૌશિક (2009) |
| વર્તમાન પ્રમુખ (2024) | દિલીપ તિર્કી (ભૂતપૂર્વ ભારત કપ્તાન) |
| મહાસચિવ (2024) | ભોલાનાથ સિંહ |
| અધિકૃત વેબસાઇટ | https://www.hockeyindia.org |
| મૂળ સંસ્થા | FIH – આંતરરાષ્ટ્રીય હોકી ફેડરેશન |
| રાષ્ટ્રીય ખેલ | હોકી (1928થી, સત્તાવાર રીતે 1972માં જાહેર) |
2. મુખ્ય સીમાચિહ્નો અને તારીખો
| તારીખ / વર્ષ | ઘટના |
|---|---|
| 1928 | ભારતે પ્રથમ ઓલિમ્પિક સોનું જીત્યું (એમ્સ્ટરડેમ) – 6-સોનાની શ્રેણીની શરૂઆત |
| 1947 | ઇન્ડિયન હોકી ફેડરેશન (IHF) ની સ્થાપના ગ્વાલિયર ખાતે |
| 20 મે 2009 | હોકી ઇન્ડિયાએ IHF ને બદલીને એકમાત્ર માન્યતાપ્રાપ્ત રાષ્ટ્રીય સંસ્થા તરીકે સ્થાન લીધું |
| 27 જુલાઈ 2010 | HI દ્વારા મહિલા હોકીની જવાબદારી લીધી (WHI સાથે વિલય) |
| 11 ડિસેમ્બર 2011 | ભારત યજમાન અને એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી (પુરુષ) જીત્યું – ઓર્ડોસ, ચીન |
| 2014 | HI ને FIH વર્લ્ડ કોંગ્રેસ (નવી દિલ્હી)નું આયોજન કરવાનો માનસનામો મળ્યો |
| 2016 | પુરુષ ટીમે એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી (કુઆન્તાન) જીતી |
| 2021 (5 ઓગસ્ટ) | પુરુષોનું કાંસ્ય – ટોક્યો ઓલિમ્પિક્સ (1980 પછીનું પ્રથમ પદક) |
| 2022 | મહિલાઓનું કાંસ્ય – કોમનવેલ્થ ગેમ્સ, બર્મિંગહામ |
| 2023 | ભારતે FIH પુરુષ વિશ્વ કપ (ભુવનેશ્વર-રાઉરકેલા)નું આયોજન કર્યું – 14 જાન્યુઆરી–29 જાન્યુઆરી |
3. હોકી ઇન્ડિયા દ્વારા આયોજિત ઘરેલુ સ્પર્ધાઓ
| સ્પર્ધા | શરૂઆતનું વર્ષ | બંધારણ |
|---|---|---|
| હોકી ઇન્ડિયા લીગ (HIL) | 2013 | ફ્રેંચાઇઝ-આધારિત (6 ટીમો) – 2017થી મોકૂફ છે |
| સિનિયર નેશનલ ચેમ્પિયનશિપ (પુરુષ) | 2010 (HI યુગ) | 38 ટીમો (2023) |
| સિનિયર નેશનલ ચેમ્પિયનશિપ (મહિલા) | 2011 | 31 ટીમો (2023) |
| સબ-જુનિયર અને જુનિયર નેશનલ્સ | 2010 | U-17 અને U-21 |
| હોકી ઇન્ડિયા 5-એ-સાઇડ | 2022 | પ્રાયોગિક બંધારણ |
| પ્રથમ હોકી ઇન્ડિયા વાર્ષિક પુરસ્કાર | 2015 | (નામ બદલીને “હોકી ઇન્ડિયા એવોર્ડ્સ”) |
4. HI હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનો (2009 પછી)
| ઇવેન્ટ | વર્ષ | પદક | કપ્તાન / મુખ્ય ખેલાડી |
|---|---|---|---|
| એશિયન ગેમ્સ પુરુષ | 2014 ઇંચિયોન | સોનું | સરદાર સિંહ |
| એશિયન ગેમ્સ મહિલા | 2022 હાંગ્ઝો | કાંસ્ય | સવિતા પુનિયા |
| કોમનવેલ્થ ગેમ્સ પુરુષ | 2018 ગોલ્ડ કોસ્ટ | ચાંદી | મનપ્રીત સિંહ |
| કોમનવેલ્થ ગેમ્સ મહિલા | 2022 બર્મિંગહામ | કાંસ્ય | સવિતા પુનિયા |
| FIH જુનિયર વર્લ્ડ કપ પુરુષ | 2016 લખનૌ | સોનું | હરજીત સિંહ |
| FIH પ્રો લીગ (શ્રેષ્ઠ સ્થાન) | 2021-22 | 3જું (પુરુષ) – 5મું (મહિલા) | — |
5. એક-વાક્ય ઝડપી તથ્યો (યાદ રાખવાની સુવિધા)
- હોકી ઇન્ડિયા 29 એપ્રિલ 2010 થી FIH નું 32મું સંપૂર્ણ સભ્ય છે.
- ધ્યાનચંદ એ એકમાત્ર હોકી ખેલાડી છે જેના સન્માનમાં રાષ્ટ્રીય ખેલ દિવસ (29 ઓગસ્ટ) છે.
- ભારત પાસે 8 ઓલિમ્પિક સોનાના પદકો (1928-1980) છે – કોઈપણ રાષ્ટ્ર કરતાં સૌથી વધુ.
- બલબીર સિંહ સિનિયર એ 1952 ની ઓલિમ્પિક ફાઇનલમાં 5 ગોલ કર્યા હતા – હજુ પણ એક રેકોર્ડ.
- રાની રામપાલ 18 વર્ષ ની ઉંમરે (2013 જુનિયર વિશ્વ કપ) સૌથી યુવાન ભારતીય કપ્તાન બન્યા.
- ઓડિશા એ પ્રથમ રાજ્ય છે જેણે બંને રાષ્ટ્રીય ટીમોને પ્રાયોજિત કરી (2018-28 MoU ₹150 કરોડનું).
- કલિંગા સ્ટેડિયમ, ભુવનેશ્વર નું ઉપનામ “ભારતની હોકી રાજધાની” છે.
- FIH રેન્કિંગ (ડિસેમ્બર 2023): ભારત પુરુષ – 4થું, મહિલા – 7મું.
- હોકી ઇન્ડિયા એવોર્ડ્સ: મેજર ધ્યાનચંદ લાઇફટાઇમ એચિવમેન્ટ, બલબીર સિંહ સિનિયર એવોર્ડ ફોર SC/ST, વગેરે.
- હોકી ઇન્ડિયા ગ્રાસરૂટ્સ પ્રોગ્રામ: શાળાઓમાં ખેલને લોકપ્રિય બનાવવા માટે “હોકી 5s” 2022 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું.
6. MCQ પ્રેક્ટિસ સેટ (રેલ્વે પેટર્ન)
1. હોકી ઇન્ડિયા સત્તાવાર રીતે ક્યારે નોંધાયેલ?
જવાબ. 20 મે 2009
2. હોકી ઇન્ડિયાના પ્રમુખ બનનાર પ્રથમ ભૂતપૂર્વ ખેલાડી કોણ છે?
જવાબ. દિલીપ તિર્કી
3. ભારતે હોકીમાં તેનો 41-વર્ષનો ઓલિમ્પિક પદકનો દુષ્કાળ ક્યાં કાંસ્ય જીતીને પૂરો કર્યો?
જવાબ. ટોક્યો 2020 (ઓગસ્ટ 2021 માં ખેલાયેલ)
4. 2023 નો પુરુષ FIH વિશ્વ કપ કયા ભારતીય રાજ્યમાં યોજાયો હતો?
જવાબ. ઓડિશા
5. કયા રાજ્ય સરકારે 2018 માં ભારતીય હોકી ટીમો માટે ₹150 કરોડનું પ્રાયોજન MoU સહી કર્યું?
જવાબ. ઓડિશા
6. 2024 સુધીમાં ભારતીય પુરુષ હોકી ટીમે કેટલા ઓલિમ્પિક સોનાના પદકો જીત્યા છે?
જવાબ. 8
7. 2016 ના પુરુષ જુનિયર વિશ્વ કપમાં ભારતને સોનું જીતાડનાર કપ્તાન કોણ હતા?
જવાબ. હરજીત સિંહ
8. હોકી ઇન્ડિયા લીગનું પ્રથમ સંસ્કરણ ક્યારે યોજાયું હતું?
જવાબ. 2013
9. કઈ ભારતીય મહિલા હોકી ખેલાડી ટોક્યો 2020 માં ધ્વજવાહક હતી?
જવાબ. મેરી કોમ (બોક્સિંગ) – ટ્રિક: હોકી ધ્વજવાહક **મનપ્રીત સિંહ** (પુરુષ) હતા. તેથી સાચો જવાબ: આમાંથી કોઈ નહીં (જો વિકલ્પ આપેલ હોય).
10. રાષ્ટ્રીય ખેલ દિવસ 29 ઓગસ્ટે કોના જન્મદિવસના સન્માનમાં ઉજવવામાં આવે છે?
જવાબ. મેજર ધ્યાનચંદ
11. ભારતનું વર્તમાન FIH પુરુષ રેન્કિંગ (ડિસેમ્બર 2023) કયું છે?
જવાબ. 4થું
12. 1952 ની હેલસિંકી ઓલિમ્પિક ફાઇનલમાં 5 ગોલ કોણે કર્યા હતા?
જવાબ. બલબીર સિંહ સિનિયર
13. મહિલા હોકી ઇન્ડિયાનો HI સાથે વિલય ક્યારે પૂરો થયો?
જવાબ. 27 જુલાઈ 2010
14. પ્રથમ હોકી ઇન્ડિયા એવોર્ડ્સ ક્યારે પ્રદાન કરવામાં આવ્યા હતા?
જવાબ. 2015
15. કયા શહેરને “ભારતની હોકી રાજધાની” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
જવાબ. ભુવનેશ્વર
સુધારો કરો → અભ્યાસ કરો → રેલ્વે પરીક્ષામાં ધમાલ મચાવો!
BETA
