आशियाई खेळ – रेल्वे परीक्षांसाठी संपूर्ण GK कॅप्सूल

1. परिचय

• आशियाई खेळ (ज्याला आशियाड देखील म्हणतात) ही बहु-खेळ चतुर्वार्षिक स्पर्धा आहे जी संपूर्ण आशियामधील खेळाडूंसाठी आयोजित केली जाते.
• आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती (IOC) द्वारे मान्यता प्राप्त आणि १९८२ पासून ऑलिम्पिक परिषद आशिया (OCA) द्वारे शासित.
• ब्रीदवाक्य: “एव्हर ऑनवर्ड”
• प्रतीक: आंतरबद्ध वर्तुळांसह उज्ज्वल सूर्य.

2. द्रुत-माहिती सारणी

३. आवृत्तीनिहाय स्नॅपशॉट

*कोविड-१९ मुळे २०२३ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले.

४. आशियाई खेळांमध्ये भारत

• पहिला सहभाग: १९५१ (१५ पदके जिंकली).
• सर्वोत्तम आवृत्ती: २०१८ जकार्ता – ७० पदके (१६ सु, २३ रौ, ३१ कां).
• पहिले वैयक्तिक सुवर्ण: के. डी. जाधव (कुस्ती, १९५१).
• पहिली महिला सुवर्ण विजेती: कमलजीत संधू (४०० मी, १९७० बँकॉक).
• भारताने कधीही गमावले नाहीत असे खेळ: अॅथलेटिक्स आणि हॉकी.
• २०२२ मध्ये ई-स्पोर्ट्समधील पदक: स्ट्रीट फायटर V – एम. एल. लक्ष्मी (कांस्य, भारतासाठी ई-स्पोर्ट्समध्ये पहिले).

५. लक्षात ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या तारखा

• ०४ मार्च १९४९ → आशियाई खेळ महासंघ (AGF) नवी दिल्ली येथे स्थापन.
• ०४-११ मार्च १९५१ → राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद यांनी पहिले आशियाई खेळ उघडले.
• २० नोव्हेंबर १९५४ → ऑलिम्पिक परिषद आशिया (OCA) निर्माण (१९८२ मध्ये AGF ची जागा घेतली).
• १९ नोव्हेंबर २०१० → ग्वांग्झोउ उद्घाटन समारंभ; IOC अध्यक्ष जॅक रोग उपस्थित.
• २३ सप्टेंबर २०२३ → चिनी राष्ट्रपती शी जिनपिंग यांनी हांग्झोउ खेळ उघडले.

६. एक-ओळीत पुनरावलोकन बुलेट्स

• पहिले शुभंकर सादर: अप्पू (एक हत्ती) – १९८२ दिल्ली.
• तीन वेळा आशियाडचे यजमानपद भूषवलेला एकमेव देश: थायलंड (१९६६, १९७०, १९७८).
• दोन वेळा यजमानपद भूषवलेले एकमेव भारतीय शहर: नवी दिल्ली (१९५१ आणि १९८२).
• ई-स्पोर्ट्सने २०२२ मध्ये पदक खेळ म्हणून पदार्पण केले.
• ‘युनिटी इन डायव्हर्सिटी’ थीम गाणे – २०१० ग्वांग्झोउ.
• मशाल रिले परंपरा १९५८ टोकियो मध्ये सुरू.
• आशियाई पॅरा खेळ मुख्य खेळांनंतर सुमारे २ आठवड्यांनी २०१० पासून होतात.
• नीरज चोपडा (भालाफेक) – २०१८ मधील भारताचे एकमेव अॅथलेटिक्स सुवर्ण.
• पी. व्ही. सिंधू – बॅडमिंटन एकेरीमध्ये सुवर्ण जिंकणारी पहिली भारतीय (२०१८).
• १९८२ पासून चीन प्रत्येक पदक तक्त्यात अव्वल.

७. बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)

८. महत्त्वाचे संक्षेप

शेवटची टीप: पुढील ४ यजमानांसाठी “J-H-I-N-D” लक्षात ठेवा – जपान (२०२६), हांग्झोउ-झाले (२०२२), भारत (२०३८ बिडची शक्यता), नागोया-दोहा-रियाध (२०२६-३४).