એશિયન ગેમ્સ
એશિયન ગેમ્સ – રેલ્વે પરીક્ષાઓ માટે સંપૂર્ણ GK કેપ્સ્યુલ
1. પરિચય
- એશિયન ગેમ્સ (જેને એશિયાડ પણ કહેવાય છે) એ એક બહુ-ક્રીડા ચતુર્વાર્ષિક કાર્યક્રમ છે જે આખા એશિયાના ખેલાડીઓ વચ્ચે યોજાય છે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક સમિતિ (IOC) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત અને ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયા (OCA) દ્વારા 1982 થી શાસિત.
- સૂત્ર: “એવર ઓનવર્ડ”
- પ્રતીક: આંતરગૂંથેલા વલય સાથેનો તેજસ્વી સૂર્ય.
2. ઝડપી-તથ્ય કોષ્ટક
| # | તથ્ય | વિગત |
|---|---|---|
| 1 | પ્રથમ એશિયન ગેમ્સ | 1951, નવી દિલ્હી, ભારત |
| 2 | સ્થાપક | ગુરુ દત્ત સોંધી |
| 3 | 2022 યજમાન (19મી) | હાંગ્ઝો, ચીન (સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર 2023માં યોજાઈ) |
| 4 | 2026 યજમાન (20મી) | આઇચી-નાગોયા, જાપાન |
| 5 | 2030 યજમાન (21મી) | દોહા, કતાર |
| 6 | 2034 યજમાન (22મી) | રિયાધ, સાઉદી અરેબિયા |
| 7 | ભારતનો ક્રમ (2022) | 4થો (28 સોનું, કુલ 119) |
| 8 | ટોચનો રાષ્ટ્ર (સર્વકાલીન સોનું) | ચીન |
| 9 | 2022માં ઉમેરાયેલી રમતો | ઇસ્પોર્ટ્સ, બ્રેક-ડાન્સિંગ |
| 10 | સૌથી વધુ ઉંમરનો સ્પર્ધક | હિરોશી હોકેટ્સુ (જાપાન, 2014, 73 વર્ષ) |
3. આવૃત્તિ-વાર સંક્ષિપ્ત વિગત
| આવૃત્તિ | વર્ષ | યજમાન શહેર (દેશ) | દેશો | રમતો | ખેલાડીઓ | ટોચના સોનાના પદક વિજેતા |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1951 | નવી દિલ્હી (ભારત) | 11 | 6 | 489 | જાપાન (24 G) |
| 2 | 1954 | મનીલા (ફિલિપાઈન્સ) | 18 | 8 | 970 | જાપાન (38 G) |
| 9 | 1982 | નવી દિલ્હી (ભારત) | 33 | 21 | 3412 | ચીન (61 G) |
| 16 | 2010 | ગ્વાંગઝો (ચીન) | 45 | 42 | 9704 | ચીન (199 G) |
| 18 | 2018 | જકાર્તા-પાલેમબાંગ (ઇન્ડોનેશિયા) | 45 | 40 | 11300 | ચીન (132 G) |
| 19 | 2022* | હાંગ્ઝો (ચીન) | 45 | 40 | 12400 | ચીન (201 G) |
*COVID-19ના કારણે 2023 માં મુલતવી રાખવામાં આવી.
4. ભારત @ એશિયન ગેમ્સ
- પ્રથમ ભાગીદારી: 1951 (15 પદક જીત્યા).
- શ્રેષ્ઠ આવૃત્તિ: 2018 જકાર્તા – 70 પદક (16 G, 23 S, 31 B).
- પ્રથમ વ્યક્તિગત સોનું: કે. ડી. જાધવ (કુસ્તી, 1951).
- પ્રથમ મહિલા સોનું: કમલજીત સંધુ (400 મી., 1970 બેંકોક).
- ભારતે ક્યારેય ચૂકી નથી એવી રમતો: એથ્લેટિક્સ અને હોકી.
- ઇસ્પોર્ટ્સમાં પદક 2022: સ્ટ્રીટ ફાઇટર V – એમ. એલ. લક્ષ્મી (કાંસ્ય, ભારત માટે ઇસ્પોર્ટ્સમાં પ્રથમ).
5. યાદ રાખવાની મહત્વપૂર્ણ તારીખો
- 04 માર્ચ 1949 → એશિયન ગેમ્સ ફેડરેશન (AGF) નવી દિલ્હીમાં રચાયું.
- 04-11 માર્ચ 1951 → રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ દ્વારા પ્રથમ એશિયન ગેમ્સનું ઉદ્ઘાટન.
- 20 નવેમ્બર 1954 → ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયા (OCA) સર્જન (1982 માં AGF ને બદલ્યું).
- 19 નવેમ્બર 2010 → ગ્વાંગઝો ઉદ્ઘાટન સમારંભ; IOC પ્રમુખ જેક્વસ રોગ હાજર.
- 23 સપ્ટેમ્બર 2023 → ચાઇનીઝ પ્રમુખ શી જિનપિંગ દ્વારા હાંગ્ઝો ગેમ્સનું ઉદ્ઘાટન.
6. એક-લાઇન સુધારણા બુલેટ્સ
- પ્રથમ શુભંકર રજૂ કરાયો: અપ્પુ (હાથી) – 1982 દિલ્હી.
- એશિયાડનું ત્રણ વાર યજમાન બનનાર એકમાત્ર દેશ: થાઇલેન્ડ (1966, 1970, 1978).
- બે વાર યજમાન બનનાર એકમાત્ર ભારતીય શહેર: નવી દિલ્હી (1951 અને 1982).
- ઇસ્પોર્ટ્સ 2022 માં પદક રમત તરીકે શરૂ થયું.
- ‘યુનિટી ઇન ડાઇવર્સિટી’ થીમ ગીત – 2010 ગ્વાંગઝો.
- મશાલ રિલે પરંપરા 1958 ટોક્યોમાં શરૂ થઈ.
- એશિયન પેરા ગેમ્સ મુખ્ય ગેમ્સના લગભગ 2 અઠવાડિયા પછી 2010 થી યોજાય છે.
- નીરજ ચોપરા (ભાલા) – 2018માં ભારતનું એકમાત્ર એથ્લેટિક્સ સોનું.
- પીવી સિંધુ – બેડમિન્ટન સિંગલ્સમાં સોનું જીતનાર પ્રથમ ભારતીય (2018).
- ચીને 1982 થી દરેક પદક કોષ્ટકમાં ટોચનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.
7. બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો (MCQ)
પ્રશ્ન 1. એશિયન ગેમ્સ ફેડરેશનના પ્રથમ પ્રમુખ કોણ હતા?
જવાબ: મહારાજા યદવીંદ્ર સિંહ
પ્રશ્ન 2. પ્રથમ એશિયન ગેમ્સનું ઉદ્ઘાટન કયા સ્ટેડિયમમાં થયું હતું?
જવાબ: નેશનલ સ્ટેડિયમ, દિલ્હી (મૂળ ધ્યાનચંદ સ્ટેડિયમ)
પ્રશ્ન 3. 2026માં 20મી એશિયન ગેમ્સનું યજમાન કયું શહેર બનશે?
જવાબ: આઇચી-નાગોયા (જાપાન)
પ્રશ્ન 4. એશિયન ગેમ્સના ઇતિહાસમાં ભારતનું પ્રથમ સોનાનું પદક કઈ રમતમાં જીતાયું હતું?
જવાબ: એથ્લેટિક્સ (પુરુષોની 200 મી. – લેવી પિન્ટો, 1951)
પ્રશ્ન 5. કયા દેશે મહત્તમ વખત પદક કોષ્ટકમાં ટોચનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે?
જવાબ: જાપાન (1978 સુધી 8 વખત)
પ્રશ્ન 6. એશિયન ગેમ્સનું વર્તમાન સૂત્ર શું છે?
જવાબ: એવર ઓનવર્ડ
પ્રશ્ન 7. 2022 હાંગ્ઝો એશિયન ગેમ્સના શુભંકર ત્રિપુટીને સામૂહિક રીતે શું કહેવાય છે?
જવાબ: મેમરીઝ ઓફ જીઆંગનાન
પ્રશ્ન 8. કઈ ભારતીય મહિલા શૂટરે 2022 એશિયન ગેમ્સમાં 4 સોનાના પદક જીત્યા હતા?
જવાબ: સિફ્ત કૌર સમરા (50 મી. રાઇફલ 3-પોઝિશન્સ અને ટીમ)
પ્રશ્ન 9. ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયાનું મુખ્યાલય ક્યાં સ્થિત છે?
જવાબ: કુવૈત શહેર
પ્રશ્ન 10. કઈ રમતે 2022માં પદક સ્પર્ધા તરીકે પ્રથમ પ્રવેશ કર્યો?
જવાબ: બ્રેક-ડાન્સિંગ
પ્રશ્ન 11. 2022 એશિયન ગેમ્સના ઉદ્ઘાટન સમારંભમાં ભારતના ધ્વજવાહક કોણ હતા?
જવાબ: હરમનપ્રીત સિંહ (પુરુષોની હોકી કપ્તાન)
પ્રશ્ન 12. 1982 દિલ્હી એશિયન ગેમ્સની મશાલ કયા ભારતીય ખેલાડીએ પ્રજ્વલિત કરી હતી?
જવાબ: બલબીર સિંહ સિનિયર
પ્રશ્ન 13. કયો દેશ 2034 એશિયન ગેમ્સનું યજમાન બનશે?
જવાબ: સાઉદી અરેબિયા (રિયાધ)
પ્રશ્ન 14. પ્રારંભિક 1951 એશિયન ગેમ્સમાં ભાગ લેનાર કુલ રાષ્ટ્રોની સંખ્યા?
જવાબ: 11
પ્રશ્ન 15. એક જ આવૃત્તિમાં ભારતનો સૌથી વધુ સોનાનો રેકોર્ડ કેટલો છે?
જવાબ: 28 સોનું (2022)
8. મુખ્ય સંક્ષેપો
| સંક્ષેપ | પૂરું નામ |
|---|---|
| OCA | ઓલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઓફ એશિયા |
| AGF | એશિયન ગેમ્સ ફેડરેશન (1981 સુધી) |
| NOC | નેશનલ ઓલિમ્પિક કમિટી |
| IOC | આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક સમિતિ |
| OCA HQ | કુવૈત |
| IGB | ઇન્ટરનેશનલ ગેમ્સ બ્રોડકાસ્ટિંગ |
છેલ્લી ક્ષણની ટીપ: આગામી 4 યજમાનો માટે “J-H-I-N-D” યાદ રાખો – જાપાન (2026), હાંગ્ઝો-થઈ ગયું (2022), ભારત (સંભવિત 2038 બિડ), નાગોયા-દોહા-રિયાધ (2026-34).