ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നദികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം

📌 ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നദികൾ – RRB ക്വിക്ക്-റിവിഷൻ


🗺️ നദീസംവിധാനങ്ങൾ @ ഒരു നോട്ടത്തിൽ
സംവിധാനം ദിശ % ബേസിൻ വിസ്തീർണ്ണം പ്രധാന സംസ്ഥാനങ്ങൾ
ഹിമാലയൻ കിഴക്ക് → പടിഞ്ഞാറ് → ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ 42 % ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, പഞ്ചാബ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ബിഹാർ, പശ്ചിമബംഗാൾ
പെനിൻസുലാർ പടിഞ്ഞാറ് → കിഴക്ക് → ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ / പടിഞ്ഞാറ് → അറേബ്യൻ കടൽ 58 % മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ഒഡിഷ, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം

📏 നീളവും റാങ്കിംഗും (ടോപ്-7)
റാങ്ക് നദി നീളം (കി.മീ.) ഉത്ഭവം ഒഴുകുന്നത്
1 ഗംഗ 2,525 ഗംഗോത്രി ഗ്ലേഷ്യർ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ
2 ഗോദാവരി 1,465 ത്രിയംബക് (മഹാരാഷ്ട്ര) ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ
3 കൃഷ്ണ 1,400 മഹാബലേശ്വർ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ
4 യമുന 1,376 യമുനോത്രി ഗംഗ @ അലഹബാദ്
5 നർമദ 1,312 അമർക്കന്തക് അറേബ്യൻ കടൽ
6 സിന്ധു *1,114 (ഇന്ത്യയിൽ) മൻസരോവർ അറേബ്യൻ കടൽ
7 ബ്രഹ്മപുത്ര *916 (ഇന്ത്യയിൽ) ചെമയുങ്‌ഡുങ് ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ

ഇന്ത്യയിലെ ഭാഗം മാത്രം കണക്കാക്കിയത്.


🏞️ പെനിൻസുലാർ നദികൾ – ഇടതോട്ടം vs വലതോട്ടം ഉപനദികൾ
നദി ഇടത് (L) / വലത് (R) – ട്രിക്ക്
ഗോദാവരി L – പ്രാന്തിത, ഇന്ദ്രാവതി; R – മഞ്ജിര, സബരി → “L-PIS R-MS”
കൃഷ്ണ L – ഭീമ, ദിന്ദി; R – ഘട്‌പ്രഭ, മൽപ്രഭ, തുങ്കഭദ്ര → “L-BD R-GMT”
കാവേരി L – ഹരങ്കി, ഹേമാവതി, ശിംഷ; R – അമരാവതി, നോയ്യൽ → “L-HHS R-AN”

🌊 പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നത് (അറേബ്യൻ കടൽ) – ചെറുതും വേഗവുമായവ
നദി സംസ്ഥാനം പ്രത്യേകത
നർമദ എംപി–ഗുജ് ‘മാർബിൾ റോക്ക്‌സ്’ ഭേഡാഘട്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു; 1,312 കി.മീ.
തപ്തി എംപി–എംഎച്ച്–ഗുജ് ഡെക്കൻ പീഠഭൂമിയിൽ പൂർണ്ണമായുള്ള ഏക പ്രധാന നദി
സബർമതി രാജസ്ഥാൻ–ഗുജ ഗാന്ധിയുടെ സബർമതി ആശ്രമം
മാഹി എംപി–രാജ–ഗുജ അനസ് & മാഹി അണക്കെട്ടുകൾ പ്രശസ്തം

ട്രിക്ക്:
“NTSM” – നർമദ-തപ്തി-സബർമതി-മാഹി (അക്ഷരക്രമത്തിൽ → എല്ലാം അറേബ്യൻ കടൽ)


🌏 കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നത് (ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ) – നീളമേറിയതും ഡെൽറ്റാ ഉള്ളതും
നദി ഡെൽറ്റയുടെ പേര് സംയുക്ത ഡെൽറ്റയോ?
ഗംഗ ഗംഗ-ബ്രഹ്മപുത്ര ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റ
ഗോദാവരി ഗോദാവരി ഡെൽറ്റ
കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ ഡെൽറ്റ
മഹാനദി മഹാനദി ഡെൽറ്റ
കാവേരി കാവേരി ഡെൽറ്റ ‘ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ തോട്ടം’

🚧 പ്രധാന നദി പദ്ധതികൾ (RRB ഫേവറിറ്റ്)
അണക്കെട്ട് നദി സംസ്ഥാനം വർഷം പ്രത്യേകത
ഭക്ര സത്ലജ് എച്ച്പി–പഞ്ചാബ് 1963 ‘ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ ക്ഷേത്രം’ – നെഹ്രു
ഹിരാകുഡ് മഹാനദി ഒഡിഷ 1957 ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ അണക്കെട്ട് (25.8 കി.മീ.)
തേഹ്രി ഭാഗീരഥി ഉത്തരാഖണ്ഡ് 2006 ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (260.5 മീ.)
സർദാർ സരോവർ നർമദ ഗുജറാത്ത് 2017 നർമദാ താഴ്വരയിലെ ഏറ്റവും വലിയത്
അലമട്ടി കൃഷ്ണ കർണാടക 2005 ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (ഉയരം 51 മീ.)

🧠 Mnemonics
  • 7 പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികൾ (ഗുജറാത്ത് ഫോക്കസ്) → “Tapi Sab Mahi Narmada per Luni Rupen”
    ടാപ്റ്റി, സബർമതി, മാഹി, നർമദ, ലൂണി, റൂപൻ
  • ഗംഗയുടെ ഉപനദികളുടെ ക്രമം (മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്)“യമുന, സോൺ, ഗണ്ടക്, കോസി, ഡാമോദർ”YS-GKD (ഒരു മത്സര പരീക്ഷ കോഡ് പോലെ!)

🔢 ഓർമ്മിക്കേണ്ട ഹൈ-ഫ്രീക്വൻസി നമ്പറുകൾ
  • ഗംഗയുടെ നീളം (ഇന്ത്യയിൽ) – 2,525 കി.മീ.
  • ഗോദാവരി ബേസിൻ വിസ്തീർണ്ണം – 3.13 ലക്ഷം കി.മീ² (ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപക നദി)
  • ഇന്ത്യയിലെ ഇന്ദസ് – 1,114 കി.മീ. (മൊത്തം 3,180)
  • ഇന്ത്യയിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര – 916 കി.മീ. (മൊത്തം 2,900)
  • നർമദയുടെ നീളം – 1,312 കി.മീ.
  • ഹിമാലയൻ നദികൾ വഴി വറ്റുന്ന ഇന്ത്യൻ ഭൂമിയുടെ %~26 % പക്ഷേ 60 % വെള്ളം വഹിക്കുന്നു

🔎 10 സാധ്യതയുള്ള RRB MCQs – ക്വിക്ക് ടെസ്റ്റ്
  1. ഏറ്റവും നീളമുള്ള ദ്വീപക നദി ഏത്?
    A) കൃഷ്ണ B) ഗോദാവരി C) മഹാനദി D) കാവേരി
    ഉത്തരം: B) ഗോദാവരി

  2. മാർബിൾ റോക്കുകൾ ഏത് നദിയാൽ രൂപപ്പെടുത്തിയത്?
    A) ടാപ്റ്റി B) നർമദ C) സബർമതി D) ലൂണി
    ഉത്തരം: B) നർമദ

  3. മാച്ച്:
    P) തേഹ്രി  1) മഹാനദി
    Q) ഹിരക്കുഡ 2) ഭാഗീരഥി
    R) ഭക്ര 3) സത്ലെജ്
    ഉത്തരം: P-2, Q-1, R-3

  4. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന നദി ഏത്?
    ഉത്തരം: ഗംഗ-ബ്രഹ്മപുത്ര ചേർന്ന്

  5. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (260 മീ)?
    ഉത്തരം: തേഹ്രി ഡാം

  6. മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ റിഫ്റ്റ് വാലിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി ഏത്?
    ഉത്തരം: നർമദ (ഉം ടാപ്റ്റി)

  7. തന്റെ മുഖ്യപാതയിലുടനീളം പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഏക ദ്വീപക നദി ഏത്?
    ഉത്തരം: നർമദ

  8. കാവേരി ഏത് പർവതനിരയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്?
    ഉത്തരം: ബ്രഹ്മഗിരി പർവതനിര (വെസ്റ്റേൺ ഘാട്ട്സ്, കോഡഗു)

  9. ഇന്ത്യയിൽ ഇന്തസ് ഏത് സംസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്?
    ഉത്തരം: ജമ്മു & കാശ്മീർ (ലഡാക്ക്)

  10. ‘ബീഹാറിന്റെ ദുഃഖം’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നദി ഏത്?
    ഉത്തരം: കോസി


🎯 അവസാന ദിവസത്തെ ടിപ്പ്: ലെങ്ത് ടേബിൾ & ഡാം ഫാക്റ്റുകൾ രണ്ടു പ്രാവശ്യം പഠിക്കുക—എല്ലാ RRB ഷിഫ്റ്റിലും ഇവ ഷൂർഷോട്ട് MCQകളാണ്!