ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നദികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം
📌 ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നദികൾ – RRB ക്വിക്ക്-റിവിഷൻ
🗺️ നദീസംവിധാനങ്ങൾ @ ഒരു നോട്ടത്തിൽ
| സംവിധാനം | ദിശ | % ബേസിൻ വിസ്തീർണ്ണം | പ്രധാന സംസ്ഥാനങ്ങൾ |
|---|---|---|---|
| ഹിമാലയൻ | കിഴക്ക് → പടിഞ്ഞാറ് → ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ | 42 % | ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, പഞ്ചാബ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ബിഹാർ, പശ്ചിമബംഗാൾ |
| പെനിൻസുലാർ | പടിഞ്ഞാറ് → കിഴക്ക് → ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ / പടിഞ്ഞാറ് → അറേബ്യൻ കടൽ | 58 % | മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ഒഡിഷ, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം |
📏 നീളവും റാങ്കിംഗും (ടോപ്-7)
| റാങ്ക് | നദി | നീളം (കി.മീ.) | ഉത്ഭവം | ഒഴുകുന്നത് |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ഗംഗ | 2,525 | ഗംഗോത്രി ഗ്ലേഷ്യർ | ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ |
| 2 | ഗോദാവരി | 1,465 | ത്രിയംബക് (മഹാരാഷ്ട്ര) | ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ |
| 3 | കൃഷ്ണ | 1,400 | മഹാബലേശ്വർ | ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ |
| 4 | യമുന | 1,376 | യമുനോത്രി | ഗംഗ @ അലഹബാദ് |
| 5 | നർമദ | 1,312 | അമർക്കന്തക് | അറേബ്യൻ കടൽ |
| 6 | സിന്ധു | *1,114 (ഇന്ത്യയിൽ) | മൻസരോവർ | അറേബ്യൻ കടൽ |
| 7 | ബ്രഹ്മപുത്ര | *916 (ഇന്ത്യയിൽ) | ചെമയുങ്ഡുങ് | ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ |
ഇന്ത്യയിലെ ഭാഗം മാത്രം കണക്കാക്കിയത്.
🏞️ പെനിൻസുലാർ നദികൾ – ഇടതോട്ടം vs വലതോട്ടം ഉപനദികൾ
| നദി | ഇടത് (L) / വലത് (R) – ട്രിക്ക് |
|---|---|
| ഗോദാവരി | L – പ്രാന്തിത, ഇന്ദ്രാവതി; R – മഞ്ജിര, സബരി → “L-PIS R-MS” |
| കൃഷ്ണ | L – ഭീമ, ദിന്ദി; R – ഘട്പ്രഭ, മൽപ്രഭ, തുങ്കഭദ്ര → “L-BD R-GMT” |
| കാവേരി | L – ഹരങ്കി, ഹേമാവതി, ശിംഷ; R – അമരാവതി, നോയ്യൽ → “L-HHS R-AN” |
🌊 പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നത് (അറേബ്യൻ കടൽ) – ചെറുതും വേഗവുമായവ
| നദി | സംസ്ഥാനം | പ്രത്യേകത |
|---|---|---|
| നർമദ | എംപി–ഗുജ് | ‘മാർബിൾ റോക്ക്സ്’ ഭേഡാഘട്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു; 1,312 കി.മീ. |
| തപ്തി | എംപി–എംഎച്ച്–ഗുജ് | ഡെക്കൻ പീഠഭൂമിയിൽ പൂർണ്ണമായുള്ള ഏക പ്രധാന നദി |
| സബർമതി | രാജസ്ഥാൻ–ഗുജ | ഗാന്ധിയുടെ സബർമതി ആശ്രമം |
| മാഹി | എംപി–രാജ–ഗുജ | അനസ് & മാഹി അണക്കെട്ടുകൾ പ്രശസ്തം |
ട്രിക്ക്:
“NTSM” – നർമദ-തപ്തി-സബർമതി-മാഹി (അക്ഷരക്രമത്തിൽ → എല്ലാം അറേബ്യൻ കടൽ)
🌏 കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നത് (ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ) – നീളമേറിയതും ഡെൽറ്റാ ഉള്ളതും
| നദി | ഡെൽറ്റയുടെ പേര് | സംയുക്ത ഡെൽറ്റയോ? |
|---|---|---|
| ഗംഗ | ഗംഗ-ബ്രഹ്മപുത്ര | ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റ |
| ഗോദാവരി | ഗോദാവരി ഡെൽറ്റ | – |
| കൃഷ്ണ | കൃഷ്ണ ഡെൽറ്റ | – |
| മഹാനദി | മഹാനദി ഡെൽറ്റ | – |
| കാവേരി | കാവേരി ഡെൽറ്റ | ‘ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ തോട്ടം’ |
🚧 പ്രധാന നദി പദ്ധതികൾ (RRB ഫേവറിറ്റ്)
| അണക്കെട്ട് | നദി | സംസ്ഥാനം | വർഷം | പ്രത്യേകത |
|---|---|---|---|---|
| ഭക്ര | സത്ലജ് | എച്ച്പി–പഞ്ചാബ് | 1963 | ‘ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ ക്ഷേത്രം’ – നെഹ്രു |
| ഹിരാകുഡ് | മഹാനദി | ഒഡിഷ | 1957 | ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ അണക്കെട്ട് (25.8 കി.മീ.) |
| തേഹ്രി | ഭാഗീരഥി | ഉത്തരാഖണ്ഡ് | 2006 | ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (260.5 മീ.) |
| സർദാർ സരോവർ | നർമദ | ഗുജറാത്ത് | 2017 | നർമദാ താഴ്വരയിലെ ഏറ്റവും വലിയത് |
| അലമട്ടി | കൃഷ്ണ | കർണാടക | 2005 | ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (ഉയരം 51 മീ.) |
🧠 Mnemonics
- 7 പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദികൾ (ഗുജറാത്ത് ഫോക്കസ്) → “Tapi Sab Mahi Narmada per Luni Rupen”
ടാപ്റ്റി, സബർമതി, മാഹി, നർമദ, ലൂണി, റൂപൻ - ഗംഗയുടെ ഉപനദികളുടെ ക്രമം (മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്) → “യമുന, സോൺ, ഗണ്ടക്, കോസി, ഡാമോദർ” → YS-GKD (ഒരു മത്സര പരീക്ഷ കോഡ് പോലെ!)
🔢 ഓർമ്മിക്കേണ്ട ഹൈ-ഫ്രീക്വൻസി നമ്പറുകൾ
- ഗംഗയുടെ നീളം (ഇന്ത്യയിൽ) – 2,525 കി.മീ.
- ഗോദാവരി ബേസിൻ വിസ്തീർണ്ണം – 3.13 ലക്ഷം കി.മീ² (ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപക നദി)
- ഇന്ത്യയിലെ ഇന്ദസ് – 1,114 കി.മീ. (മൊത്തം 3,180)
- ഇന്ത്യയിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര – 916 കി.മീ. (മൊത്തം 2,900)
- നർമദയുടെ നീളം – 1,312 കി.മീ.
- ഹിമാലയൻ നദികൾ വഴി വറ്റുന്ന ഇന്ത്യൻ ഭൂമിയുടെ % – ~26 % പക്ഷേ 60 % വെള്ളം വഹിക്കുന്നു
🔎 10 സാധ്യതയുള്ള RRB MCQs – ക്വിക്ക് ടെസ്റ്റ്
-
ഏറ്റവും നീളമുള്ള ദ്വീപക നദി ഏത്?
A) കൃഷ്ണ B) ഗോദാവരി C) മഹാനദി D) കാവേരി
ഉത്തരം: B) ഗോദാവരി -
മാർബിൾ റോക്കുകൾ ഏത് നദിയാൽ രൂപപ്പെടുത്തിയത്?
A) ടാപ്റ്റി B) നർമദ C) സബർമതി D) ലൂണി
ഉത്തരം: B) നർമദ -
മാച്ച്:
P) തേഹ്രി 1) മഹാനദി
Q) ഹിരക്കുഡ 2) ഭാഗീരഥി
R) ഭക്ര 3) സത്ലെജ്
ഉത്തരം: P-2, Q-1, R-3 -
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന നദി ഏത്?
ഉത്തരം: ഗംഗ-ബ്രഹ്മപുത്ര ചേർന്ന് -
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണക്കെട്ട് (260 മീ)?
ഉത്തരം: തേഹ്രി ഡാം -
മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ റിഫ്റ്റ് വാലിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി ഏത്?
ഉത്തരം: നർമദ (ഉം ടാപ്റ്റി) -
തന്റെ മുഖ്യപാതയിലുടനീളം പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഏക ദ്വീപക നദി ഏത്?
ഉത്തരം: നർമദ -
കാവേരി ഏത് പർവതനിരയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം: ബ്രഹ്മഗിരി പർവതനിര (വെസ്റ്റേൺ ഘാട്ട്സ്, കോഡഗു) -
ഇന്ത്യയിൽ ഇന്തസ് ഏത് സംസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം: ജമ്മു & കാശ്മീർ (ലഡാക്ക്) -
‘ബീഹാറിന്റെ ദുഃഖം’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നദി ഏത്?
ഉത്തരം: കോസി
🎯 അവസാന ദിവസത്തെ ടിപ്പ്: ലെങ്ത് ടേബിൾ & ഡാം ഫാക്റ്റുകൾ രണ്ടു പ്രാവശ്യം പഠിക്കുക—എല്ലാ RRB ഷിഫ്റ്റിലും ഇവ ഷൂർഷോട്ട് MCQകളാണ്!