ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಅಲೋಹಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
| # | ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ |
|---|---|---|
| 1 | ಲೋಹೀಯ ಚಮಕ | ಲೋಹಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ/ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮುಕ್ತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳು ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. |
| 2 | ತಟ್ಟಬಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಎಳೆಯಬಲ್ಲಿಕೆ | ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹಾಳೆಗಳಾಗಿ ತಟ್ಟಬಹುದು (ತಟ್ಟಬಲ್ಲ) ಮತ್ತು ತಂತಿಗಳಾಗಿ ಎಳೆಯಬಹುದು (ಎಳೆಯಬಲ್ಲ) ಏಕೆಂದರೆ ದಿಕ್ಕರಹಿತ ಲೋಹೀಯ ಬಂಧನ ಇರುತ್ತದೆ. |
| 3 | ವಾಹಕತೆ | ಲೋಹಗಳು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕಗಳಾಗಿವೆ (ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳ ಮೂಲಕ); ಅಲೋಹಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ರೋಧಿಗಳು (ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). |
| 4 | ಅಯಾನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕತೆ | ಲೋಹಗಳು e⁻ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ → ಧನ ಅಯಾನುಗಳು (+), ಸಂಯೋಜಕತೆ = ಗುಂಪಿನ ಸಂಖ್ಯೆ; ಅಲೋಹಗಳು e⁻ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ → ಋಣ ಅಯಾನುಗಳು (–), ಸಂಯೋಜಕತೆ = 8 – ಗುಂಪಿನ ಸಂಖ್ಯೆ. |
| 5 | ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತಾ ಶ್ರೇಣಿ | K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au; ಉನ್ನತ ಲೋಹವು ಲವಣ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಲೋಹವನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. |
| 6 | ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು | Al₂O₃, ZnO ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ → ಲವಣ + ನೀರು. |
| 7 | ಮಿಶ್ರಲೋಹ | ಲೋಹಗಳ ಘನ ದ್ರಾವಣ (ಅಥವಾ ಲೋಹ + ಅಲೋಹ); ಉದಾ. ಪಿತ್ತಳೆ (Cu-Zn), ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ (Fe-Cr-Ni). |
| 8 | ಸಂಭವ | ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಲೋಹಗಳು (Na, K) ಕ್ಲೋರೈಡ್/ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಉದಾತ್ತ ಲೋಹಗಳು (Au, Ag) ಮೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. |
15 ಅಭ್ಯಾಸ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
-
ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲೋಹ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? A. Ga B. Hg C. Cs D. Fr
ಉತ್ತರ: B
ಪಾದರಸ (Hg) 25 °C ನಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಲೋಹ.
ಟ್ರಿಕ್: “Hg = ಹೈ-ಗ್ರೇಡ್ ದ್ರವ ಲೋಹ.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಿತಿ -
ಯಾವ ಮೂಲದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ? A. ಗಂಧಕ B. ಇಂಗಾಲ C. ಮೆಗ್ನೀಶಿಯಮ್ D. ರಂಜಕ
ಉತ್ತರ: C
MgO ಕ್ಷಾರೀಯ; ಕ್ಷಾರೀಯ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಲೋಹ-ಆಕ್ಸೈಡ್ = ಕ್ಷಾರೀಯ.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳ ಸ್ವಭಾವ -
ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಯಾವ ಅದುರಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? A. ಬಾಕ್ಸೈಟ್ B. ಹೆಮಟೈಟ್ C. ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್ D. ತಾಮ್ರದ ಪೈರೈಟ್
ಉತ್ತರ: A
ಬಾಕ್ಸೈಟ್ (Al₂O₃·2H₂O) → ಹಾಲ್-ಹೆರೌಲ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಅಲು = ಬಾಕ್ಸ್-ಐಟ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ -
ಯಾವ ಅಲೋಹ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ? A. ವಜ್ರ B. ಗಂಧಕ C. ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ D. ರಂಜಕ
ಉತ್ತರ: C
ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳಿವೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “G ಎಂದರೆ ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ & ಗುಡ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ವಾಹಕತೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ -
ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಯಾವುದರ ಲೇಪನದಿಂದ ಗ್ಯಾಲ್ವನೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? A. Sn B. Zn C. Cu D. Cr
ಉತ್ತರ: B
ಸತುವಿನ ಪದರ Fe ಅನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಗ್ಯಾಲ್ವಾ-ಜಿಂಕ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ತುಕ್ಕು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ -
2Pb + O₂ → 2PbO ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? A. 환원 B. ಉತ್ಕರ್ಷಣ C. ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ D. ವಿಘಟನೆ
ಉತ್ತರ: B
Pb ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ → ಉತ್ಕರ್ಷಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಆಮ್ಲಜನಕ ಸೇರಿಸಿದರೆ = ಉತ್ಕರ್ಷಣ.”
ಟ್ಯಾಗ್: ರೆಡಾಕ್ಸ್ -
ಯಾವ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಲ್ಲಿ Cu ಮತ್ತು Ni ಇರುತ್ತದೆ? A. ಕಂಚು B. ಪಿತ್ತಳೆ C. ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟನ್ D. ಬೆಸುಗೆ ಲೋಹ
ಉತ್ತರ: C
ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟನ್ (Cu 55 % + Ni 45 %).
ಟ್ರಿಕ್: “ಕಾನ್-ಸ್ಟಾನ್-ಟನ್ → Cu-Ni.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು -
ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಲೋಹ ಯಾವುದು? A. Fe B. Al C. Ca D. Na
ಉತ್ತರ: B
Al ≈ 8 % ತೂಕದಿಂದ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಅಲು-ಮಿನಿಮಂ ಸ್ಪೇಸ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಂ ಶೇರ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಸಮೃದ್ಧತೆ -
ಯಾವ ಲೋಹ ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ? A. Na B. Cu C. Zn D. Au
ಉತ್ತರ: C
ZnO HCl ಮತ್ತು NaOH ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “Zn = ಜೀರೋ ಪ್ರಿಫರೆನ್ಸ್ (ಆಮ್ಲ/ಕ್ಷಾರ).”
ಟ್ಯಾಗ್: ಉಭಯಧರ್ಮಿ -
ಥರ್ಮೈಟ್ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? A. Fe₂O₃ + Al B. CuO + Zn C. Al₂O₃ + Mg D. PbO + C
ಉತ್ತರ: A
Fe₂O₃ + Al → Fe + Al₂O₃ + ಉಷ್ಣ (ಬೆಸುಗೆ ಹಾಕುವಿಕೆ).
ಟ್ರಿಕ್: “Fe-Al = ಫೈರ್-ವೆಲ್ಡಿಂಗ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಥರ್ಮೈಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ -
Zn ದುರ್ಬಲ H₂SO₄ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ? A. O₂ B. SO₂ C. H₂ D. CO₂
ಉತ್ತರ: C
Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂↑
ಟ್ರಿಕ್: “ಲೋಹ + ಆಮ್ಲ → ಲವಣ + H₂.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಲೋಹ-ಆಮ್ಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ -
ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? A. Fe, Cr, Ni B. Fe, C, Mn C. Cu, Zn D. Fe, Cu, Sn
ಉತ್ತರ: A
Cr (≈18 %) + Ni (≈8 %) ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “SS = ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ & ಶೈನಿ → Cr-Ni.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು -
ರಬ್ಬರ್ ವಲ್ಕನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಅಲೋಹ ಯಾವುದು? A. P B. S C. Cl D. I
ಉತ್ತರ: B
ಗಂಧಕ ರಬ್ಬರ್ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “S = ಸಾಫ್ಟ್-ರಬ್ಬರ್ ಸ್ಟಿಫೆನರ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಅಲೋಹದ ಬಳಕೆ -
ಯಾವ ಲೋಹವನ್ನು ಮಣ್ಣೆಣ್ಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? A. Ca B. Mg C. Na D. Al
ಉತ್ತರ: C
Na ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “Na = ಕೆರೋ-ಸೀನ್-ಗಾರ್ಡ್.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಸಂಗ್ರಹಣೆ -
ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತಾ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಲೋಹವು CuSO₄ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಬಹುದು? A. Ag B. Au C. Fe D. Hg
ಉತ್ತರ: C
Fe Cu ಗಿಂತ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ → ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಕ್: “ಉನ್ನತವು ಕೆಳಗಿನದನ್ನು ಒದೆಯುತ್ತದೆ.”
ಟ್ಯಾಗ್: ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ
ವೇಗದ ಟ್ರಿಕ್ಗಳು
| ಪರಿಸ್ಥಿತಿ | ಶಾರ್ಟ್ಕಟ್ | ಉದಾಹರಣೆ |
|---|---|---|
| ಕ್ಷಾರೀಯ vs ಆಮ್ಲೀಯ ಆಕ್ಸೈಡ್ | “ಲೋಹ-ಆಕ್ಸೈಡ್ = ಕ್ಷಾರೀಯ, ಅಲೋಹ-ಆಕ್ಸೈಡ್ = ಆಮ್ಲೀಯ” | CO₂ ಆಮ್ಲೀಯ, CaO ಕ್ಷಾರೀಯ |
| 30 °C ನಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಲೋಹಗಳು | “Hg Ga Cs” – Hg ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧ ದ್ರವ, Ga & Cs ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಡಿ | |
| ವಾಹಕತೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ | “ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ ಮಾತ್ರ ಅಲೋಹ ವಾಹಕ” – G & ಗುಡ್ | |
| ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ನಿಯಮ | “ಮೇಲಿನ ಲೋಹವು ಲವಣ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಲೋಹವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ” | Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu |
| ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಸಂಯೋಜನೆ | “ಕಂಚು = Cu-Sn, ಪಿತ್ತಳೆ = Cu-Zn, ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ = Fe-Cr-Ni” – B-Sn, B-Zn, SS-CrNi |
ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ
| ಪಾಯಿಂಟ್ | ವಿವರ |
|---|---|
| 1 | ಲೋಹಗಳು 1-3 ವೇಲೆನ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಧನ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. |
| 2 | ಅಲೋಹಗಳು 4-7 ವೇಲೆನ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಋಣ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. |
| 3 | Al ಅನ್ನು ಬಾಕ್ಸೈಟ್ನಿಂದ ಹಾಲ್-ಹೆರೌಲ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. |
| 4 | ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಫರ್ನೇಸ್ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಸ್ಲ್ಯಾಗ್ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. |
| 5 | ತಾಮ್ರವನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನಾ ಶುದ್ಧೀಕರಣದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶುದ್ಧ Cu ಕ್ಯಾಥೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. |
| 6 | ಗ್ಯಾಲ್ವನೀಕರಣ = Zn ಲೇಪನ; ತವರ-ಲೇಪನ = Sn ಲೇಪನ. |
| 7 | ಥರ್ಮೈಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: Fe₂O₃ + Al → Fe + Al₂O₃ (ರೈಲ್ವೇ ಬೆಸುಗೆ ಹಾಕುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ). |
| 8 | ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು: Al₂O₃, ZnO, PbO. |
| 9 | ಆಕ್ವಾ ರೆಜಿಯಾ (3 HCl : 1 HNO₃) Au & Pt ಅನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ. |
| 10 | ಪಾದರಸ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು “ಭಾರೀ-ಲೋಹ ಮಾಲಿನ್ಯ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. |
BETA
