ઝડપી પુનરાવર્તન: રેલવે પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ તારીખો
ભારતના રેલવે અને પરિવહન માઈલસ્ટોન
- 16 એપ્રિલ 1853 – પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન: બોરી બંદર → થાણે (34 કિમી, 400 મહેમાનો)
ટ્રિક: “16-4-53 = વન-સિક્સ ફોર થ્રી (સ્ટીમ) એન્જિન્સ.”
- 15 ઑગસ્ટ 1947 – 42 રેલવે સિસ્ટમ્સ → 42 → 1 ઇન્ડિયન રેલવેનો જન્મ.
- 1951 – રેલવે બજેટ સામાન્ય બજેટથી અલગ થયું (પ્રથમ બજેટ 1924).
- 8 સપ્ટેમ્બર 2016 – પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ (મુંબઈ-અમદાવાદ) મંજૂર.
ઝોન અને મુખ્ય મથક – સ્થાપન વર્ષ
| ઝોન (ક્રમબદ્ધ) |
મુખ્ય મથક |
વર્ષ |
| સેન્ટ્રલ (CR) |
મુંબઈ CSMT |
1951 |
| ઈસ્ટર્ન (ER) |
કોલકાતા |
1951 |
| નોર્દર્ન (NR) |
નવી દિલ્હી |
1951 |
| નોર્થ-ઈસ્ટર્ન (NER) |
ગોરખપુર |
1952 |
| નોર્થ-ઈસ્ટ ફ્રન્ટિયર (NFR) |
ગુવાહાટી |
1958 |
| સાઉથર્ન (SR) |
ચેન્નઈ |
1951 |
| સાઉથ-સેન્ટ્રલ (SCR) |
સિકંદરાબાદ |
1966 |
| સાઉથ-ઈસ્ટર્ન (SER) |
કોલકાતા |
1955 |
| વેસ્ટર્ન (WR) |
મુંબઈ ચર્ચગેટ |
1951 |
| કોંકણ રેલવે કોર્પ. |
નવી મુંબઈ |
1990 (નિર્માણ 1990 થી શરૂ, 1998માં ખુલ્યું) |
યાદ રાખવાની ટ્રિક: “CENS-SCN-SSW-K – અક્ષરો ઝોનના આદ્યાક્ષર આપે છે; 1951 = મોટા-5 ઝોન.”
મેટ્રો અને RRTSના પ્રથમ
- 24 ઑક્ટોબર 1984 – કોલકાતા મેટ્રો (ભારતમાં પ્રથમ) – પ્રથમ ખંડ એસ્પ્લેનેડ → ભોવાનીપોર.
- 19 નવેમ્બર 2006 – દિલ્હી મેટ્રો વ્યાવસાયિક સેવા (રેડ લાઈન).
- 21 ઑક્ટોબર 2023 – નમો ભારત (દિલ્હી-મેરઠ RRTS) – ભારતની પ્રથમ પ્રાદેશિક ઝડપી ટ્રાન્ઝિટ.
રેલવે બજેટનું વિલિનિકરણ
- 2016-17 – છેલ્લું અલગ રેલ બજેટ (25 ફેબ્રુઆરી 2016ના રોજ રજૂ થયું).
- 2017-18થી આગળ – યુનિયન બજેટ સાથે વિલિન (1 ફેબ્રુઆરી 2017).
યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ પર્વતીય રેલવે
| રેલવે |
નોંધણી તારીખ |
| દાર્જિલિંગ હિમાલયન (ટોય) |
2 ડિસે 1999 |
| નિલગિરિ માઉન્ટેન |
15 જુલાઈ 2005 |
| કાલકા-શિમલા |
9 નવે 2008 |
સુરક્ષા અને ઉત્પાદન એકમો – સ્થાપના
- 1952 – ચિત્તરંજન લોકો વર્ક્સ (CLW) – પ્રથમ લોકો 1 નવે 1950.
- 1961 – ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) ચેન્નઈ.
- 1984 – રેલ વ્હીલ ફેક્ટરી (RWF) બેંગલુરુ (પહેલાં વ્હીલ એન્ડ એક્સલ પ્લાન્ટ).
- 2015 – ડીઝલ લોકો વર્ક્સનું નામ બદલીને ડીઝલ લોકો મોડર્નાઇઝેશન વર્ક્સ (DMW) વારાણસી.
રેલ સંબંધિત રાષ્ટ્રીય દિવસો (સામાન્ય જ્ઞાન માટે)
- 14 એપ્રિલ – રેલવે વીક શરૂ થાય છે (ભારતીય રેલવે સ્થાપના દિવસ સપ્તાહ).
- 31 ઓક્ટ – રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ – એકતા દિવસ (વલ્લભભાઈ પટેલ) – **“સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી”**નો શુભારંભ અને “એકતા નગર” રેલવે સ્ટેશનનું નામ બદલાવ.
રેપિડ-ફાયર MCQs
પ્ર.1. ભારતમાં પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન કઈ તારીખે દોડી હતી?
ઉત્તર. 16 એપ્રિલ 1853
પ્ર.2. રેલવે બજેટ સામાન્ય બજેટથી અલગ કયા વર્ષે થયું હતું?
ઉત્તર. 1924 (1924-25માં અમલમાં આવ્યું; પ્રથા 2016 સુધી ચાલુ રહી)
પ્ર.3. પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા ક્યારે મંજૂર થયો હતો?
ઉત્તર. 8 સપ્ટેમ્બર 2016
Q4. ભારતમાં પ્રથમ મેટ્રો સેવા શરૂ થઈ હતી …………
જવાબ. 24 ઑક્ટોબર 1984 (કોલકાતા મેટ્રો)
Q5. રેલવે બજેટ યુનિયન બજેટ સાથે વિલીન કરવાનું શરૂ થયું FY ………… થી
જવાબ. 2017-18
Q6. કઈ પર્વત રેલવે યુનેસ્કો યાદીમાં સૌથી તાજેતરમાં સામેલ થઈ?
જવાબ. કાલકા-શિમલા (9 નવેમ્બર 2008)
Q7. ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) સ્થાપિત થઈ વર્ષ ………… માં
જવાબ. 1961
Q8. કોંકણ રેલવે કોર્પોરેશનની સ્થાપના થઈ ………… માં
જવાબ. 1990
Q9. પ્રથમ લોકોમોટિવ ચિત્તરંજન લોકો વર્ક્સમાંથી બહાર આવ્યું ………… ના રોજ
જવાબ. 1 નવેમ્બર 1950
Q10. “નમો ભારત” RRTSનું ઉદ્ઘાટન થયું ………… ના રોજ
જવાબ. 21 ઑક્ટોબર 2023