ફિલ્મ પુરસ્કારો – રેલ્વે પરીક્ષાઓ માટે સંપૂર્ણ GK કેપ્સ્યુલ

“સિનેમા સમાજનું અરીસું છે; પુરસ્કારો તેના શ્રેષ્ઠનું પ્રતિબિંબ છે.”
– અપેક્ષિત MCQ ફ્રેમિંગ શૈલી

1. રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો (ભારત) – સત્તાવાર સન્માન

• સ્થાપના: 1954 (1953ની રિલીઝ માટે પ્રથમ પુરસ્કારો)
• પ્રશાસિત: ફિલ્મ ઉત્સવ નિયામકાલય (DFF), માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર
• પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ સુવર્ણ પદક (હવે શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ): શ્યામચી આઈ (મરાઠી, 1954)
• નાણાકીય ભાગ (2023): મોટાભાગની શ્રેણીઓ માટે દરેકને ₹3 લાખ; શ્રેષ્ઠ બાળ ફિલ્મ માટે ₹2 લાખ
• આવરેલી ભાષાઓ: બધી 22 આઠમી અનુસૂચિની ભાષાઓ + અંગ્રેજી અને વિદેશી ફિલ્મો પાન-ઇન્ડિયા પુરસ્કારો માટે પાત્ર
• કાયમી સ્થળ: વિજ્ઞાન ભવન, નવી દિલ્હી (1973થી)
• વિશેષ જ્યુરી પુરસ્કાર / ઉલ્લેખ શરૂ: 1978
• કોઈપણ ફિલ્મ દ્વારા સૌથી વધુ પુરસ્કાર: રૂડાલી (1993) – 6 પુરસ્કારો (લગાન, કન્નથિલ મુથમિત્તલ વગેરે સાથે બરાબર)
• સૌથી વધુ શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ જીત: કન્નડ સિનેમા (70મા NFA સુધી 12 વખત)
• આજીવન સિદ્ધિ (દાદાસાહેબ ફાલ્કે): ₹10 લાખ + સ્વર્ણ કમળ + શાલ (1969માં સ્થાપના)

કોષ્ટક-1: રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર – મુખ્ય શ્રેણીઓ અને તાજેતરના (70મા, 2022) વિજેતાઓ

2. દાદાસાહેબ ફાલ્કે પુરસ્કાર – સિનેમાનો ભારત રત્ન

• પ્રથમ પ્રાપ્તકર્તા (1969): દેવિકા રાની (અભિનેત્રી, “ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ મહિલા”)
• સૌથી યુવાન વિજેતા: શ્યામ બેનેગલ (2005, ઉંમર 71)
• સૌથી વધુ ઉંમરના વિજેતા: અડૂર ગોપાલકૃષ્ણન (2004, ઉંમર 82)
• માત્ર સંગીત જોડી: લક્ષ્મીકાંત-શાંતારામ (સંગીતકાર) અને શાંતારામ (નિર્માતા-દિગ્દર્શક) – અલગ વર્ષો
• 2022 દાદાસાહેબ ફાલ્કે: વહીદા રહેમાન (સપ્ટેમ્બર-2023માં જાહેર, ઓક્ટોબર-2023માં પ્રદાન)

3. આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઉત્સવ ઓફ ઇન્ડિયા (IFFI) – ગોવા

• સ્થાપના: 1952 (મુંબઈ); 2004થી કાયમી સ્થળ: ગોવા (પણજી)
• સુવર્ણ મોર (શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ) નાણાં: ₹40 લાખ (2019થી)
• પ્રથમ સુવર્ણ મોર (1952): મિર્ઝા ગાલિબ (હિન્દી)
• 2023 સુવર્ણ મોર: આઈ’મ સ્ટિલ હિયર (બ્રાઝિલ)

4. ફિલ્મફેર પુરસ્કારો – લોકપ્રિય “બ્લેક લેડી”

• પ્રથમ આવૃત્તિ: 21 માર્ચ 1954 (મુંબઈ, દો બીઘા જમીન અને બૈજુ બાવરાનું પ્રભુત્વ)
• ટ્રોફી ડિઝાઇનર: એન.જી. પંસારે – 1928ની જર્મન મૂર્તિ પરથી પ્રેરિત
• સૌથી વધુ ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ અભિનેતા: શાહરુખ ખાન (8)
• સૌથી વધુ ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી: નૂતન અને કાજોલ (દરેકને 5)
• શ્રેષ્ઠ અભિનેતા જીત વચ્ચેનો સૌથી લાંબો ગેપ: અમિતાભ બચ્ચન – 21 વર્ષ (1978→1999)
• પ્રથમ દક્ષિણ આવૃત્તિ: ફિલ્મફેર પુરસ્કારો સાઉથ (1972)

કોષ્ટક-2: ફિલ્મફેર વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય – ઝડપી ભેદક

5. રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કારો (પસંદગીના)

6. આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન – ભારત કનેક્ટ

7. એક-લાઈન રિવિઝન બુલેટ્સ

• 1954: પ્રથમ રાષ્ટ્રીય અને ફિલ્મફેર પુરસ્કારોનું વર્ષ.
• શ્યામચી આઈ: પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ સુવર્ણ પદક ફિલ્મ.
• દાદાસાહેબ ફાલ્કે: ભારતીય સિનેમાના પિતા; પુરસ્કાર 1969માં સ્થાપિત.
• લગાન: શ્રેષ્ઠ વિદેશી ભાષા ફિલ્મ શ્રેણીમાં ઓસ્કર માટે નામાંકિત પ્રથમ ભારતીય ફિલ્મ (2002).
• આરઆરઆરનું નાટુ નાટુ: 95મા ઓસ્કર (2023) – શ્રેષ્ઠ મૂળ ગીત.
• વિજ્ઞાન ભવન: 1973થી નિશ્ચિત NFA સ્થળ.
• ₹3 લાખ: મોટાભાગની NFA શ્રેણીઓ માટે પ્રમાણભૂત નાણાકીય રકમ (2023).
• કન્નડ સિનેમા: શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ માટે સૌથી વધુ સ્વર્ણ કમળ (12).
• ગોવા: 2004થી IFFIનું કાયમી યજમાન.
• બ્લેક લેડી: ફિલ્મફેરની 46 સેમી ઊંચી કાંસાની ટ્રોફી.
• શાહરુખ ખાન: 8 ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ અભિનેતા ટ્રોફી – રેકોર્ડ.
• અલ્લુ અર્જુન: રાષ્ટ્રીય શ્રેષ્ઠ અભિનેતા જીતનાર પ્રથમ તેલુગુ અભિનેતા (પુષ્પા, 70મા NFA).

8. પ્રેક્ટિસ MCQ (રેલ્વે પેટર્ન)

સુધારો → યાદ કરો → ગુમાવેલા ગુણ પાછા મેળવો.