ৰাষ্ট্ৰসংঘ (UN) – ৰেলৱে পৰীক্ষাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ GK কেপচুল
1. সংক্ষিপ্ত বিবৰণ – ৰাষ্ট্ৰসংঘ কি?
- স্থাপন: ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫ (দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত)
- মুখ্য কাৰ্যালয়: নিউয়ৰ্ক চিটি, USA
- প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য: ৫১ (পোলেণ্ডে ১৫ অক্টোবৰ ১৯৪৫ত স্বাক্ষৰ কৰিছিল, ৫১তম হৈছিল)
- বৰ্তমানৰ সদস্য: ১৯৩ (সৰ্বশেষ: দক্ষিণ চুডান ২০১১)
- চৰকাৰী ভাষাসমূহ: আৰবী, চীনা, ইংৰাজী, ফৰাছী, ৰাছিয়ান, স্পেনিছ
- মূলমন্ত্ৰ: “এটা স্বাস্থ্যকৰ গ্ৰহত শান্তি, মৰ্যাদা আৰু সমতা”
- ৰাষ্ট্ৰসংঘ সনদ: ২৬ জুন ১৯৪৫ত চান ফ্ৰান্সিছকোত স্বাক্ষৰিত (২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫ত বলবৎ হয়)
- ৰাষ্ট্ৰসংঘ দিৱস: ২৪ অক্টোবৰ (বিশ্বজুৰি পালন কৰা হয়)
2. মুখ্য অংগসমূহ – দ্ৰুত-তথ্য তালিকা
| অংগ |
আসন |
মুৰব্বী (২০২৪) |
ম্যাদ |
মুখ্য তথ্য |
| সাধাৰণ সভা (UNGA) |
নিউয়ৰ্ক |
সভাপতি: ডেনিছ ফ্ৰান্সিছ (ট্ৰিনিডাড আৰু টোবাগো) |
১ বছৰ |
একমাত্ব সৰ্বজনীন সংস্থা – প্ৰতিখন দেশৰ ১টা ভোট |
| নিৰাপত্তা পৰিষদ (UNSC) |
নিউয়ৰ্ক |
সভাপতি (ঘূৰণীয়া): ছুইজাৰলেণ্ড (মে’ ২০২৪) |
১ মাহ |
১৫ সদস্য: ৫ স্থায়ী + ১০ অস্থায়ী (২ বছৰীয়া) |
| অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ (ECOSOC) |
নিউয়ৰ্ক |
সভাপতি: পাউলা নাৰভেজ (চিলি) |
১ বছৰ |
সাধাৰণ সভাৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত ৫৪ সদস্য |
| আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় (ICJ) |
দ্য হেগ |
সভাপতি: জোৱান ই. ডোনঘু (USA) |
৯ বছৰ |
১৫ জন বিচাৰপতি; নিউয়ৰ্কত নথকা একমাত্ৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘ অংগ |
| ন্যাসাধীন পৰিষদ |
নিউয়ৰ্ক |
১৯৯৪ৰ পৰাই স্থগিত |
— |
শেষ ন্যাসাধীন অঞ্চল: পালাউ (১৯৯৪) |
| সচিবালয় |
নিউয়ৰ্ক |
মহাসচিব: এণ্টনিঅ’ গুতেৰেছ (পৰ্তুগাল) |
৫ বছৰ (নবীকৰণযোগ্য) |
৯ম মহাসচিব; ২য় ম্যাদ ২০২২-২৬ |
3. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহাসচিবসকল – সময়ৰেখা
| # |
নাম |
দেশ |
ম্যাদ |
প্ৰথম |
| 1 |
ট্ৰাইগভ লি |
নৰৱে |
১৯৪৬-৫২ |
স্কেণ্ডিনেভিয়া |
| 2 |
ডাগ হেমাৰস্কিয়ল্ড |
ছুইডেন |
১৯৫৩-৬১ |
বিমান দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু (কাৰ্যালয়ত মৃত্যু হোৱা একমাত্ৰ মহাসচিব) |
| 3 |
উ থান্ট |
ম্যানমাৰ |
১৯৬১-৭১ |
এছিয়া |
| 4 |
কাৰ্ট ৱাল্ডহেইম |
অষ্ট্ৰিয়া |
১৯৭২-৮১ |
— |
| 5 |
জেভিয়েৰ পেৰেজ ডে কুৱেলাৰ |
পেৰু |
১৯৮২-৯১ |
লেটিন আমেৰিকা |
| 6 |
বুট্ৰছ বুট্ৰছ-ঘালি |
ইজিপ্ত |
১৯৯২-৯৬ |
আফ্ৰিকা |
| 7 |
কফি আনান |
ঘানা |
১৯৯৭-২০০৬ |
ন’বেল শান্তি বঁটা ২০০১ |
| 8 |
বান কি মুন |
দক্ষিণ কোৰিয়া |
২০০৭-১৬ |
পূব এছিয়া |
| 9 |
এণ্টনিঅ’ গুতেৰেছ |
পৰ্তুগাল |
২০১৭-২৬ |
পশ্চিমীয় ইউৰোপ |
4. নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী আৰু অস্থায়ী সদস্য
| স্থায়ী-৫ (P-5) |
অস্থায়ী সদস্য (২০২৪) |
| চীন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া, যুক্তৰাজ্য, USA |
আলজেৰিয়া, ইকুৱেডৰ, গায়ানা, জাপান, মাল্টা, মোজাম্বিক, দক্ষিণ কোৰিয়া, চিয়েৰা লিঅ’ন, স্লোভেনিয়া, ছুইজাৰলেণ্ড |
- ভেটো ক্ষমতা: যিকোনো P-5 দেশে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰস্তাৱ বাধা দিব পাৰে।
- ভাৰত ৮ম ম্যাদৰ বাবে নিৰ্বাচিত (২০২১-২২); পৰৱৰ্তী সম্ভাৱ্য ২০২৮-২৯।
5. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষায়িত সংস্থাসমূহ (মুখ্য কাৰ্যালয় আৰু বছৰ)
| সংস্থা |
মুখ্য কাৰ্যালয় |
স্থাপন |
টোকা |
| FAO |
ৰোম |
১৯৪৫ |
খাদ্য আৰু কৃষি |
| WHO |
জেনেভা |
১৯৪৮ |
বিশ্ব স্বাস্থ্য দিৱস: ৭ এপ্ৰিল |
| UNESCO |
পেৰিছ |
১৯৪৬ |
বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ |
| IMF |
ৱাছিংটন DC |
১৯৪৫ |
কোটা ব্যৱস্থা |
| বিশ্ব বেংক |
ৱাছিংটন DC |
১৯৪৫ |
৫টা প্ৰতিষ্ঠান (IBRD, IDA, IFC, MIGA, ICSID) |
| ILO |
জেনেভা |
১৯১৯ |
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আগতে সৃষ্টি হোৱা একমাত্ৰ সংস্থা |
| ICAO |
মন্ট্ৰিয়েল |
১৯৪৭ |
২-আখৰীয়া এয়াৰলাইন ক’ড |
| UPU |
বাৰ্ন |
১৮৭৪ |
আটাইতকৈ পুৰণি (লীগৰ আগৰ) |
| ITU |
জেনেভা |
১৮৬৫ |
ৰেডিঅ’-ফ্ৰিকুৱেন্সি বিতৰণ |
| WMO |
জেনেভা |
১৯৫০ |
বতৰ আৰু জলবায়ু |
| IMO |
লণ্ডন |
১৯৫৯ |
জাহাজৰ নিৰাপত্তা |
| WIPO |
জেনেভা |
১৯৬৭ |
পেটেণ্ট আৰু কপিৰাইট |
| UNIDO |
ভিয়েনা |
১৯৬৬ |
উদ্যোগিক উন্নয়ন |
| UNWTO |
মাদ্ৰিদ |
১৯৭৪ |
পৰ্যটন |
6. ভাৰত আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘ – মাইলৰ খুঁটি
| বছৰ |
ঘটনা |
| ১৯৪৫ |
ৰাষ্ট্ৰসংঘ সনদৰ মূল স্বাক্ষৰকাৰী |
| ১৯৪৮ |
কোৰিয়াত প্ৰথম UNPKF মোতায়েন (৬০ পেৰা ফিল্ড এম্বুলেন্স) |
| ১৯৫৩ |
ৰাজেশ্বৰ দয়ালে কংগোত UNOGৰ নেতৃত্ব দিয়ে |
| ১৯৭১ |
S. J. S. S. Aiyar-এ UNSCৰ সভাপতিত্ব কৰে |
| ১৯৮৮ |
নামিবিয়াত ভাৰতীয় সেনাৰ UN শান্তিৰক্ষা (UNTAG) |
| ১৯৯২ |
ভাৰত সৰ্ববৃহৎ সৈন্য দানকাৰী (সামগ্ৰিকভাৱে ১,০০,০০০তকৈ অধিক) |
| ২০০৪ |
শশী থৰুৰে মহাসচিব নিৰ্বাচনত ২য় স্থান পায় |
| ২০১০ |
ভাৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাজেটৰ তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ দানকাৰী হৈ পৰে (মূল্যাংকন ২০২২-২৪: ১.০৪৪%) |
| ২০২১ |
ভাৰত UNSC-লৈ নিৰ্বাচিত (৮ম ম্যাদ) |
| ২০২৩ |
G-4 (ভাৰত, ব্ৰাজিল, জাৰ্মানী, জাপান) UNSC সংস্কাৰৰ বাবে পুনৰ ঠেলনি |
7. ৰাষ্ট্ৰসংঘ ব্যৱস্থালৈ ন’বেল শান্তি বঁটা
| বছৰ |
গ্ৰহণকাৰী |
কাৰণ |
| ১৯৫৪ |
UNHCR |
শৰণাৰ্থী সুৰক্ষা |
| ১৯৬৫ |
UNICEF |
শিশু কল্যাণ |
| ১৯৬৯ |
ILO |
কৰ্মীৰ অধিকাৰ |
| ১৯৮১ |
UNHCR (আকৌ) |
— |
| ১৯৮৮ |
UN শান্তিৰক্ষা বাহিনী |
৪০তম বাৰ্ষিকী |
| ২০০১ |
ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু কফি আনান |
শতিকাবাৰ্ষিকী |
| ২০২০ |
WFP |
ভোকৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ |
8. এক-শাৰীৰ দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ তথ্য
- ৰাষ্ট্ৰসংঘ সনদত ১১১টা অনুচ্ছেদ আৰু ১৯টা অধ্যায় আছে।
- অনুচ্ছেদ ৯৯: মহাসচিবে যিকোনো বিষয় UNSC-ৰ মনোযোগলৈ আনিব পাৰে।
- ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পতাকা: হালধীয়া-নীলা ৰঙৰ ওপৰত বগা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতীক; ২০ অক্টোবৰ ১৯৪৭ত গৃহীত।
- ৰাষ্ট্ৰসংঘ ডাক প্ৰশাসন: USD, CHF, EUR-ত ডাকটিকট জাৰি কৰে।
- UN শান্তিৰক্ষা বাজেট ২০২৩: $৬.৫ বিলিয়ন; ভাৰতে ০.১৬% অৱদান কৰে।
- UNGA প্ৰস্তাৱ ২৭৫৮ (১৯৭১): PRC-ক স্বীকৃতি দিলে, তাইৱানক বহিষ্কাৰ কৰিলে।
- ব্ৰাণ্টলেণ্ড প্ৰতিবেদন (১৯৮৭): “স্থায়ী উন্নয়ন” শব্দটো সৃষ্টি কৰিলে।
- মিলেনিয়াম শীৰ্ষবৈঠক: ৬-৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০০০ (MDGs গ্ৰহণ কৰিলে)।
- SDGs গৃহীত: ২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ (১৭টা লক্ষ্য, ১৬৯টা লক্ষ্যমাত্ৰা) ২০৩০লৈকে পূৰণ কৰিব লাগিব।
- UNGA ২০২৩ৰ থীম: “বিশ্বাস পুনৰ গঢ়ি তোলা আৰু বিশ্বব্যাপী একতা পুনৰ জ্বলাই তোলা”।
- প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰসংঘ চহৰ: জেনেভা (লীগৰ মুখ্য কাৰ্যালয় পেলাই ডে নেচন হৈছিল)।
- ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এতিয়ালৈকে ১২টা ন’বেল বঁটা আছে (ব্যক্তিগতভাৱে সন্নিৱিষ্ট)।
- ভেটো আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ কৰিছে USA-য়ে (৮২বাৰ), তাৰ পিছত USSR/ৰাছিয়া।
- ভাৰতৰ প্ৰথম মহিলা বাহিনী প্ৰধান: লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল (অৱ.) শোকিন চৌহান (UNDOF ২০২২)।
- UN যুৱ নেতা: ভাৰতীয় NGO “Make A Difference” ২০১৮ত চিত্ৰিত হৈছিল।
- UNICEF শুভেচ্ছা দূত (ভাৰত): প্ৰিয়াঙ্কা চোপ্ৰা ২০১৬ৰ পৰা।
- UN চীনা ভাষা দিৱস: ২০ এপ্ৰিল (চাংজি)।
- UN গ্ৰন্থাগাৰ: ডাগ হেমাৰস্কিয়ল্ড গ্ৰন্থাগাৰ (NYC)।
- UN লেছে-পাছাৰ: ১৯৪৬ৰ পৰা চৰকাৰী কূটনৈতিক পাছপোৰ্ট।
- UN ৭৫তম ঘোষণা: “২০৪৫ৰ বাবে সমান দৃষ্টিভংগী” ২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০ত গৃহীত।
9. অনুশীলন MCQs – ৰেলৱে পৰীক্ষাৰ স্তৰ
Q1. ৰাষ্ট্ৰসংঘ আনুষ্ঠানিকভাৱে কিমান চনত স্থাপন কৰা হৈছিল?
Ans: ১৯৪৫
Q2. আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত
Ans: দ্য হেগ, নেডাৰলেণ্ডছ
Q3. তলৰ কোনটো ৰাষ্ট্ৰসংঘ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য নহয়?
Ans: জাৰ্মানী
Q4. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৰ্তমানৰ মহাসচিব (২০২৪) কোন দেশৰ?
Ans: পৰ্তুগাল
Q5. ৰাষ্ট্ৰসংঘ দিৱস প্ৰতি বছৰে কেতিয়া পালন কৰা হয়?
Ans: ২৪ অক্টোবৰ
Q6. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কোনটো অংগ ১৯৯৪ৰ পৰাই নিজৰ কাৰ্যকলাপ স্থগিত ৰাখিছে?
Ans: ন্যাসাধীন পৰিষদ
Q7. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চৰকাৰী ভাষাৰ সংখ্যা হৈছে
Ans: ৬
Q8. UNGAৰ প্ৰথম মহিলা সভাপতি আছিল
Ans: বিজয়লক্ষ্মী পণ্ডিত (১৯৫৩)
Q9. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কোনটো সংস্থাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ৰোমত অৱস্থিত?
Ans: FAO
Q10. ২০২৪লৈকে ভাৰতক ৰাষ্ট্ৰসংঘ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী আসনলৈ কেইবাবাৰ নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে?
Ans: ৮
Q11. UN শান্তিৰক্ষা বাহিনীয়ে ন'বেল শান্তি বঁটা কিমান চনত পাইছিল?
Ans: ১৯৮৮
Q12. তলৰ কোনজন মহাসচিব কাৰ্যালয়ত থাকোঁতে মৃত্যু হৈছিল?
Ans: ডাগ হেমাৰস্কিয়ল্ড
Q13. স্থায়ী উন্নয়ন লক্ষ্যসমূহ (SDGs) কিমান চনলৈকে সফল কৰিব লাগিব?
Ans: ২০৩০
Q14. ৰাষ্ট্ৰসংঘত গণচীনক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা প্ৰস্তাৱটো হৈছে
Ans: UNGA প্ৰস্তাৱ ২৭৫৮
Q15. ৰাষ্ট্ৰসংঘ সনদৰ কোনটো অনুচ্ছেদে মহাসচিবক যিকোনো বিষয় নিৰাপত্তা পৰিষদলৈ অনাৰ ক্ষমতা দিয়ে?
Ans: অনুচ্ছেদ ৯৯
Q16. বতৰ আৰু জলবায়ুৰ বিষয়ত দায়বদ্ধ ৰাষ্ট্ৰসংঘ সংস্থাটো হৈছে
Ans: WMO
Q17. ICJ-ত মুঠ বিচাৰপতিৰ সংখ্যা হৈছে
Ans: ১৫
Q18. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সৰ্বশেষ (১৯৩তম) সদস্য দেশটো হৈছে
Ans: দক্ষিণ চুডান (২০১১)
এই তালিকাবোৰ আৰু এক-শাৰীৰ তথ্য দৈনিক পুনৰীক্ষণ কৰক; ১০০% স্মৃতিত ৰাখিবলৈ MCQs দুবাৰ চেষ্টা কৰক।