ৰাষ্ট্ৰকুট

ৰাষ্ট্ৰকূট

প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিস্তাৰ

  • প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল: দন্তিদুৰ্গা (দন্তিদুৰ্গা I নামেও জনাজাত)
  • প্ৰতিষ্ঠা কৰা সময়: 753 খ্ৰীষ্টাব্দ
  • ৰাজধানী: মান্যখেড়ি (প্ৰাৰম্ভিকভাৱে), পিছত **ভোকৰ》লৈ স্থানান্তৰ
  • ক্ষমতালৈ উত্থান: দন্তিদুৰ্গাই বাটাপিৰ চালুক্যৰ পৰাজয় কৰি ৰাষ্ট্ৰকূট বংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰে
  • প্ৰধান বিস্তাৰ: অমোঘবংশ I (শাসন c. 814–878 খ্ৰীষ্টাব্দ)
  • ভৌগোলিক বিস্তাৰ:
    • ডেকান অঞ্চল জয় কৰে
    • দক্ষিণ ভাৰতৰ অংশত নিয়ন্ত্ৰণ বিস্তাৰ কৰে
    • পশ্চিম ঘাটৰ ওপৰত আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে
  • প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা: কেন্দ্ৰীয় প্ৰশাসন, সামৰিক আৰু অৰ্থনৈতিক নীতিত গভীৰ গুৰুত্ব
  • অৰ্থনৈতিক নীতি: ব্যৱসায় উৎসাহিত কৰে, বিশেষকৈ আৰব বিশ্ব আৰু দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ সৈতে
  • সাংস্কৃতিক পৃষ্ঠপোষকতা: কলা, স্থাপত্য আৰু সাহিত্যক উৎসাহিত কৰে

ৰজা

ৰজা শাসনকাল প্ৰধান সাফল্য
দন্তিদুৰ্গা I c. 753–793 খ্ৰীষ্টাব্দ ৰাষ্ট্ৰকূট বংশ প্ৰতিষ্ঠা, চালুক্যক পৰাজয়
কৃষ্ণ I c. 793–814 খ্ৰীষ্টাব্দ ক্ষমতা সংহতি, অঞ্চল বিস্তাৰ
অমোঘবংশ I c. 814–878 খ্ৰীষ্টাব্দ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শাসক, সাম্ৰাজ্য বিস্তাৰ, কলা-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক
ইন্দ্ৰ III c. 907–967 খ্ৰীষ্টাব্দ পতনৰ সময়ত শাসন, চোল আৰু চালুক্যৰ পৰা চ্যালেঞ্জ
কৃষ্ণ II c. 967–973 খ্ৰীষ্টাব্দ অন্তিম গুৰুত্বপূৰ্ণ শাসক, বংশৰ পতনৰ আৰম্ভণি

সংঘৰ্ষ

  • চালুক্য-ৰাষ্ট্ৰকূট যুদ্ধ:
    • দন্তিদুৰ্গ বনাম বাতাপিৰ চালুক্য: দন্তিদুৰ্গৰ বিজয়ে ৰাষ্ট্ৰকূট শক্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে
    • অমোঘবৰ্ষ বনাম কল্যাণীৰ চালুক্য: অমোঘবৰ্ষে চালুক্যক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰকূট প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিলে
  • চোলাৰ সৈতে সংঘৰ্ষ:
    • অমোঘবৰ্ষ I বনাম চোলা: অমোঘবৰ্ষে ৯ম শতাব্দীত চোলাক পৰাস্ত কৰিলে
    • ৰাজা ৰাজা I বনাম ৰাষ্ট্ৰকূট: চোলাৰ ৰাজা ৰাজা Iয়ে ১০ম শতাব্দীত ৰাষ্ট্ৰকূটক পৰাস্ত কৰিলে
  • অভ্যন্তৰীণ সংঘৰ্ষ:
    • উত্তৰাধিকাৰ বিতৰ্কে সাম্ৰাজ্যৰ খণ্ডবিখণ্ড কৰিলে
    • অমোঘবৰ্ষ Iৰ পিছত দুৰ্বল শাসকসকলে পতনৰ বাবে অৱদান কৰিলে

পতন

  • পতনৰ কাৰণ:
    • উত্তৰাধিকাৰ বিতৰ্ক আৰু দুৰ্বল শাসক
    • চোলা আৰু চালুক্যৰ আক্ৰমণ
    • অভ্যন্তৰীণ কলহ আৰু কেন্দ্ৰীভূত কৰ্তৃত্বৰ অভাৱ
  • প্ৰধান ঘটনা:
    • ৰাজা ৰাজা Iৰ আক্ৰমণ (প্ৰা. ৯৪৯ খ্ৰি.): ৰাষ্ট্ৰকূটক পৰাস্ত কৰি তেওঁলোকৰ আধিপত্যৰ অৱসান ঘটালে
    • কৃষ্ণ II ৰ শাসনকাল (প্ৰা. ৯৬৭–৯৭৩ খ্ৰি.): শেষৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ শাসক, তাৰ পিছত বংশৰ পতন ঘটিল
  • উত্তৰাধিকাৰ:
    • ৰাষ্ট্ৰকূটসকল সামৰিক শক্তি আৰু সাংস্কৃতিক পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে জনাজাত আছিল
    • তেওঁলোকৰ শাসনে দক্ষিণ ভাৰতৰ কলা আৰু স্থাপত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়াইছিল
    • বংশৰ পতনে চোলা আৰু চালুক্যৰ উত্থানৰ বাট মুকলি কৰিলে

প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য

  • প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল: দন্তিদুৰ্গ (753 CE)
  • সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শাসক: অমোঘবংশ I (814–878 CE)
  • ৰাজধানী: মান্যাখেডি → ভোকৰ
  • প্ৰধান সংঘৰ্ষ: চালুক্য, চোল
  • পতনৰ চিহ্ন: ৰাজা ৰাজা Iৰ আক্ৰমণ (949 CE)
  • সাংস্কৃতিক অৱদান: কলা, স্থাপত্য আৰু সাহিত্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা
  • গুৰুত্বপূৰ্ণ তাৰিখসমূহ:
    • 753 CE: ৰাষ্ট্ৰকূট বংশৰ প্ৰতিষ্ঠা
    • 814 CE: অমোঘবংশ Iৰ শাসন
    • 949 CE: ৰাজা ৰাজা Iয়ে ৰাষ্ট্ৰকূটক পৰাজয় কৰে

অন্যান্য বংশৰ পৰা পাৰ্থক্য

বৈশিষ্ট্য ৰাষ্ট্ৰকূট চালুক্য চোল
প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল দন্তিদুৰ্গ পুলাকেশি I বিজয়ালয়
প্ৰতিষ্ঠা প্ৰায় 753 CE 543 CE 850 CE
প্ৰধান শাসক অমোঘবংশ I পুলাকেশি II ৰাজা ৰাজা I
ৰাজধানী ভোকৰ বাটাপি তঞ্জাভূৰ
প্ৰভাৱৰ সময়কাল 8ম–10ম শতিকা 6ষ্ঠ–12শ শতিকা 9ম–13শ শতিকা
পতন 10ম শতিকা 12শ শতিকা 13শ শতিকা