B.5] ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా మార్గాలు మరియు కనెక్టివిటీ

1. రోడ్డు రవాణా

1.1 అవలోకనం

• నిర్వచనం: కార్లు, బస్సులు, ట్రక్కులు, మరియు మోటార్‌సైకిళ్ల వంటి వాహనాలను ఉపయోగించి రోడ్లపై వస్తువులు మరియు ప్రజల కదలిక.
• ప్రధాన లక్షణాలు: సుదీర్ఘమైన, బిందువు-నుండి-బిందువు, తక్కువ దూరాలకు ఆర్థికంగా, స్థానిక మరియు ప్రాంతీయ వాణిజ్యాన్ని మద్దతు ఇస్తుంది.

1.2 ప్రధాన రోడ్డు నెట్‌వర్కులు

1.3 పరీక్షల కోసం కీలక వాస్తవాలు

• జాతీయ రహదారుల చట్టం, 1956: భారతదేశంలో NH వ్యవస్థను స్థాపించింది.
• గోల్డెన్ క్వాడ్రిలాటరల్: ఢిల్లీ, ముంబై, చెన్నై మరియు కోల్‌కతాను కలిపే 5,846 కి.మీ హైవే.
• స్మార్ట్ మోటార్‌వేలు: ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో భారతదేశంలో ట్రాఫిక్ సంకోచాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.

1.4 పోలిక: రోడ్డు వర్సెస్ రైలు

2. రైలు రవాణా

2.1 అవలోకనం

• నిర్వచనం: లోకోమోటివ్‌లు మరియు వాగన్లు ఉపయోగించి రైలు పట్టాల ద్వారా వస్తువులు మరియు ప్రయాణికుల కదలిక.
• ప్రధాన లక్షణాలు: బల్క్ కార్గో కోసం సమర్థవంతంగా ఉంటుంది, దూర ప్రయాణాన్ని మద్దతు చేస్తుంది, మరియు తక్కువ పర్యావరణ ప్రభావం కలిగి ఉంటుంది.

2.2 ప్రధాన రైలు నెట్‌వర్క్‌లు

2.3 పరీక్షల కోసం కీలక వాస్తవాలు

• భారతీయ రైల్వేలు: 1853లో స్థాపించబడ్డాయి, భారతదేశ జనాభాలో 80% ను కలుపుతాయి.
• గోల్డెన్ క్వాడ్రిలాటరల్ (రైలు): ప్రధాన నగరాలను కలిపే 10,000 కి.మీ. రైలు నెట్‌వర్క్.
• హై-స్పీడ్ రైలు: చైనా CRH (చైనా రైల్వే హై-స్పీడ్) గంటకు 350 కి.మీ. వేగంతో నడుస్తుంది.

2.4 పోలిక: రైలు vs. రోడ్

3. నీటి రవాణా (షిప్పింగ్)

3.1 అవలోకనం

• నిర్వచనం: నౌకలు, పడవలు మరియు ఫెర్రీలు ఉపయోగించి నీటి మార్గాల ద్వారా వస్తువులు మరియు ప్రయాణికుల కదలిక.
• ప్రధాన లక్షణాలు: బల్క్ కార్గో కోసం ఆర్థికంగా ఉంటుంది, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని మద్దతు చేస్తుంది, మరియు తక్కువ పర్యావరణ ప్రభావం కలిగి ఉంటుంది.

3.2 ప్రధాన జలమార్గాలు

3.3 పరీక్షల కోసం కీలక వాస్తవాలు

• జాతీయ జలమార్గం (NW) 1: గంగా-భాగీరథి-హుగ్లీ నదీ వ్యవస్థ (1,569 కి.మీ.)
• జాతీయ జలమార్గం (NW) 2: బ్రహ్మపుత్ర నది (912 కి.మీ.)
• సూయజ్ కాలువ: 1869లో పూర్తయింది, మెడిటరేనియన్ మరియు రెడ్ సీలను కలుపుతుంది, ప్రయాణ సమయాన్ని 4 రోజులు తగ్గిస్తుంది.
• పనామా కాలువ: 1914లో పూర్తయింది, అట్లాంటిక్ మరియు పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలుపుతుంది, ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేస్తుంది.

3.4 పోలిక: జలం vs. రోడ్/రైలు

4. వాయు రవాణా

4.1 అవలోకనం

• నిర్వచనం: విమానాలను ఉపయోగించి ప్రజలు మరియు వస్తువులను గాలి ద్వారా తరలించడం.
• ముఖ్య లక్షణాలు: అత్యంత వేగవంతమైన విధానం, అంతర్జాతీయ ప్రయాణం మరియు ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని మద్దతు చేస్తుంది, కానీ ఖరీదైనది.

4.2 ప్రధాన విమానాశ్రయాలు మరియు నెట్‌వర్క్‌లు

4.3 పరీక్షల కోసం కీలక వాస్తవాలు

• జెట్ యుగం: 1950లలో జెట్ విమానాల ప్రవేశంతో ప్రారంభమైంది.
• ఎయిర్ ఇండియా: 1932లో స్థాపించబడింది, ఆసియాలోని పురాతన విమానయాన సంస్థలలో ఒకటి.
• ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ అసోసియేషన్ (IATA): 1945లో స్థాపించబడింది, ప్రపంచ విమాన రవాణాను నియంత్రిస్తుంది.
• దోహా మెట్రో: ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన మెట్రో వ్యవస్థ, 31.4 కి.మీ., దోహా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని నగర కేంద్రంతో కలుపుతుంది.

4.4 పోలిక: వాయువు vs ఇతర మోడ్‌లు

5. సారాంశ పట్టిక: రవాణా మోడ్‌లు