సాహిత్య పురస్కారాలు – రైల్వే పరీక్షల జనరల్ నాలెడ్జ్ క్యాప్సూల్

“పురస్కారాలు మాటలను అమరత్వం కలిగించే మైలురాళ్లు.”
ఆర్ఆర్బీ/ఆర్పీఎఫ్ సిబిటీలో ప్రతి సంవత్సరం 2–3 ప్రశ్నలు అంచనా.

1. పరిచయం మరియు పరీక్ష ప్రస్తుతత

• ఆర్ఆర్బీ ఎన్టీపీసీ, గ్రూప్-డి, జేఈ, ఎయల్పీ, టెక్నీషియన్ & ఆర్పీఎఫ్ ఈ విషయాలపై 1–2 ప్రశ్నలు అడుగుతాయి:
  • భారతదేశం & ప్రపంచం యొక్క అత్యున్నత సాహిత్య గౌరవాలు
  • మొదటి గ్రహీతలు / తాజా గ్రహీతలు / భాషలు
  • పురస్కార డబ్బు & స్థాపించిన సంస్థలు
• ముఖ్యత: 1–2 మార్కులు → ఈ షీట్తో 100% ఖచ్చితత్వం కలిగిన ప్రాంతం

2. భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు (ज्ञानपीठ पुरस्कार)

శీఘ్ర పట్టిక – మొదటి 10 విజేతలు

3. సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (साहित्य अकादमी पुरस्कार)

4. జ్ఞానపీఠ్ vs సాహిత్య అకాడమీ – పక్కపక్కనే

5. అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు – మెమరీ హుక్స్

6. ఇతర భారతీయ సాహిత్య గౌరవాలు

7. వన్-లైనర్ రేపిడ్-ఫైర్ (ఆర్ఆర్బీ రివిజన్లు)

1. జ్ఞానపీఠ్ 1961లో ప్రారంభమైంది కానీ మొదటిసారి 1965లో ఇవ్వబడింది.
2. కువెంపు (కె. వి. పుట్టప్ప) మొదటి కన్నడ జ్ఞానపీఠ్; రామాయణ దర్శనం రాశారు.
3. అమితావ్ ఘోష్ జ్ఞానపీఠ్ (2018) యొక్క మొదటి ఆంగ్ల విజేత – (వాస్తవం: వేట్-లిస్ట్ చేయబడింది, ఆంగ్లం ఇంకా గౌరవించబడలేదు).
4. శంకర కురుప్ – పద్మ విభూషణ్ + జ్ఞానపీఠ్ పొందిన ఏకైక మలయాళం కవి.
5. సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ (అత్యున్నత) – మొదటిసారి ఎస్. రాధాకృష్ణన్ 1954.
6. బుకర్ 2022 – శేహాన్ కరుణాతిలక (శ్రీలంక) & గీతాంజలి శ్రీ (ఇంటర్నేషనల్).
7. టాగూర్ నోబెల్ 1913ని గీతాంజలి (సాంగ్ ఆఫరింగ్స్) కోసం గెలుచుకున్నారు.
8. ఝుంపా లాహిరి – ఇంటర్ప్రెటర్ ఆఫ్ మాలాడీస్ కోసం పులిట్జర్ 2000.
9. ఆర్ఆర్ఆర్ఎల్ఎఫ్ – లైబ్రేరియన్ల కోసం రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ లైబ్రరీ ఫౌండేషన్ అవార్డులు.
10. భాషా సమ్మాన్ – సాహిత్య అకాడమీ సాంప్రదాయిక & గిరిజన భాషల కోసం.
11. సరస్వతి సమ్మాన్ డబ్బు – ₹ 15 లక్షలు.
12. మూర్తిదేవి – భారతీయ రచయితలు మాత్రమే; మరణోత్తరం కాదు.
13. అనితా దేశాయ్ బుకర్ కోసం 5 సార్లు నామినేట్ చేయబడ్డారు కానీ ఎప్పుడూ గెలవలేదు.
14. ఒడిశా ఒడియా సాహిత్యం కోసం అతిబాడి జగన్నాథ్ దాస్ సమ్మాన్ ఇస్తుంది.
15. అస్సాం భాషా గౌరవ్ & ఆనంద రామ్ బరువా అవార్డులు ఇస్తుంది.

8. శీఘ్ర సూచన పట్టిక – మొదటి భారతీయ విజేతలు

9. ఎంసిక్యూ ప్రాక్టీస్ – 15 ప్రశ్నలు

సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

1. జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు యొక్క మొదటి గ్రహీత ఎవరు?

   • ఎ) కె.వి. పుట్టప్ప
   • బి) జి. శంకర కురుప్
   • సి) తారాశంకర బందోపాధ్యాయ
   • డి) సుమిత్రానందన్ పంత్

2. జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు ఎన్ని భారతీయ భాషలలో అసాధారణ కృషికి ఇవ్వబడుతుంది?

   • ఎ) 15
   • బి) 22 + ఆంగ్లం
   • సి) 18
   • డి) 24

3. జ్ఞానపీఠ్ అవార్డుతో (2023) కలిపి ఇవ్వబడే నగదు బహుమతి

   • ఎ) ₹ 5 లక్షలు
   • బి) ₹ 11 లక్షలు
   • సి) ₹ 15 లక్షలు
   • డి) ₹ 21 లక్షలు

4. ఇప్పటి వరకు ఏ భాష అత్యధిక సంఖ్యలో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డులు సాధించింది?

   • ఎ) హిందీ
   • బి) బెంగాలీ
   • సి) కన్నడ
   • డి) మలయాళం

5. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ఈ క్రింది వారిలో ఎవరు నోబెల్ బహుమతిని పొందారు?

   • ఎ) సి. వి. రామన్
   • బి) రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
   • సి) మదర్ టెరెసా
   • డి) అమర్త్య సేన్

6. బుకర్ ప్రైజ్ గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయుడు

   • ఎ) అరుంధతీ రాయ్
   • బి) సల్మాన్ రష్దీ
   • సి) కిరణ్ దేశాయ్
   • డి) గీతాంజలి శ్రీ

7. “టూమ్ ఆఫ్ సాండ్” పుస్తకం మొదట ఏ భాషలో రాయబడింది?

   • ఎ) ఉర్దూ
   • బి) హిందీ
   • సి) పంజాబీ
   • డి) గుజరాతీ

8. సరస్వతి సమ్మాన్ ఏర్పాటు చేసింది

   • ఎ) సాహిత్య అకాడమీ
   • బి) కెకె బిర్లా ఫౌండేషన్
   • సి) జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్
   • డి) భారత ప్రభుత్వం

9. మూర్తిదేవి అవార్డు మాత్రమే ఇవ్వబడుతుంది

   • ఎ) కవిత్వం
   • బి) కల్పిత కథ
   • సి) భారతీయ తత్వశాస్త్రం & సంస్కృతి
   • డి) అనువాదం

10. వ్యాస్ సమ్మాన్ ప్రత్యేకంగా ఈ భాషలో రాసిన రచనలకు

    • ఎ) సంస్కృతం
    • బి) హిందీ
    • సి) గుజరాతీ
    • డి) ఆంగ్లం

11. కనిష్ఠ వయస్కుడైన జ్ఞానపీఠ్ విజేత ఎవరు?

    • ఎ) విష్ణు ఖండేకర్
    • బి) సీతాకాంత్ మహాపాత్ర
    • సి) ఆశాపూర్ణ దేవి
    • డి) మృదుల గర్గ

12. సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ఈ క్రింది సంవత్సరాలలో ఏ సంవత్సరంలో ఇవ్వబడలేదు?

    • ఎ) 1955
    • బి) 1956
    • సి) 1957
    • డి) 2015 (అవార్డులు తిరిగి ఇవ్వబడిన సంవత్సరం)

13. ఇంటర్నేషనల్ బుకర్ ప్రైజ్ 2022 విజేత గీతాంజలి శ్రీని అనువదించినది

    • ఎ) అర్షియా సత్తార్
    • బి) డైసీ రాక్వెల్
    • సి) అరుణావ సిన్హా
    • డి) అనితా దేశాయ్

14. ఈ క్రింది జతలలో ఏది తప్పుగా జతచేయబడింది?

    • ఎ) ఆర్.కె. నారాయణ్ – సాహిత్య అకాడమీ (ఆంగ్లం)
    • బి) కువెంపు – జ్ఞానపీఠ్ (కన్నడ)
    • సి) ఫిరాక్ గోరఖ్పూరీ – ఉర్దూ జ్ఞానపీఠ్
    • డి) ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ – జ్ఞానపీఠ్ (ఆంగ్లం)

15. రవీంద్ర పురస్కార్ ఈ రాష్ట్రం ఇస్తుంది

    • ఎ) ఒడిశా
    • బి) పశ్చిమ బెంగాల్
    • సి) అస్సాం
    • డి) ఝార్ఖండ్

10. ఫైనల్ రివిజన్ చెక్లిస్ట్ (30-సెకన్లు)

• జ్ఞానపీఠ్: 1965 ప్రారంభం, ₹ 11 లక్షలు, 22+ఆంగ్లం, అమితావ్ ఘోష్ 2018 (ఆంగ్లం ఇంకా వేచి ఉంది)
• సాహిత్య అకాడమీ: 1955, ₹ 1 లక్ష, 24 భాషలు, బెంగాలీ గరిష్ఠం
• నోబెల్ సాహిత్యం: టాగూర్ 1913, గీతాంజలి
• బుకర్: రష్దీ 1981 మొదటి భారతీయుడు; గీతాంజలి శ్రీ 2022 మొదటి హిందీ ఇంటర్నేషనల్-బుకర్
• పులిట్జర్: ఝుంపా లాహిరి 2000 (కథలు)
• సరస్వతి & వ్యాస్: కెకె బిర్లా; ₹ 15 లక్షలు & హిందీ మాత్రమే వరుసగా

అన్ని శుభాకాంక్షలు – మీ పాకెట్లో రెండు ఖచ్చితమైన మార్కులు!