ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ
ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸੂਤਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਲਈ 5-7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ:
| # | ਸੰਕਲਪ | ਤੁਰੰਤ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|---|
| 1 | ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (1950-1962) - ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਅਕਤੀ |
| 2 | ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ | ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ (1947-1964) - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ (17 ਸਾਲ) |
| 3 | ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ | ਜੌਨ ਮਥਾਈ (1947-1948) - ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ |
| 4 | ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ | ਬੋਰੀ ਬੰਦਰ (ਮੁੰਬਈ) - 1853, ਇੱਥੋਂ ਥਾਣੇ ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲ ਚੱਲੀ (34 ਕਿ.ਮੀ.) |
| 5 | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ | ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੈਟਰੋ - 1984, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਊਂਡ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
| 6 | ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ (2007-2012) - 12ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ |
| 7 | ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ | ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (1913) - “ਗੀਤਾਂਜਲੀ” ਲਈ ਸਾਹਿਤ |
10 ਅਭਿਆਸ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਬਢ਼ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਨਾਲ 10 ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ (Q1-3: ਆਸਾਨ, Q4-7: ਮੱਧਮ, Q8-10: ਕਠਿਨ)
Q1. ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੌਣ ਸੀ? A) ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ B) ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ C) ਡਾ. ਐਸ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ D) ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ
ਉੱਤਰ: A) ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ
ਹੱਲ: ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗਣਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1950 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਯਾਦ ਰੱਖੋ “RP = ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ” (ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ)
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਮੁਖੀ
Q2. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲ ਕਿਹੜੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੀ ਸੀ? A) ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਗਰਾ B) ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੁਣੇ C) ਮੁੰਬਈ (ਬੋਰੀ ਬੰਦਰ) ਤੋਂ ਥਾਣੇ D) ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਹਾਵੜਾ
ਉੱਤਰ: C) ਮੁੰਬਈ (ਬੋਰੀ ਬੰਦਰ) ਤੋਂ ਥਾਣੇ
ਹੱਲ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1853 ਨੂੰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੋਰੀ ਬੰਦਰ (ਹੁਣ ਛੱਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਟਰਮੀਨਸ) ਤੋਂ ਥਾਣੇ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ 34 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “MT = ਪਹਿਲੀ ਟਰੇਨ” (ਮੁੰਬਈ-ਥਾਣੇ)
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਰੇਲਵੇ ਇਤਿਹਾਸ
Q3. ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੌਣ ਸੀ? A) ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ B) ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ C) ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ D) ਸਰੋਜਿਨੀ ਨਾਇਡੂ
ਉੱਤਰ: A) ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ
ਹੱਲ: ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ 1966 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1966-1977 ਅਤੇ ਫਿਰ 1980-1984 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “IG = ਆਇਰਨ ਲੇਡੀ = ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤ੍ਰਤਵ
Q4. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? A) ਦਿੱਲੀ B) ਮੁੰਬਈ C) ਕੋਲਕਾਤਾ D) ਚੇਨਈ
ਉੱਤਰ: C) ਕੋਲਕਾਤਾ
ਹੱਲ: ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੈਟਰੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ 24 ਅਕਤੂਬਰ, 1984 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਮ ਦਮ ਤੋਂ ਟਾਲੀਗੰਜ ਤੱਕ 16.45 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “K = ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ = ਪਹਿਲੀ ਮੈਟਰੋ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ
Q5. ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕੌਣ ਸੀ? A) ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ B) ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ C) ਲੀਅਂਡਰ ਪੇਸ D) ਕਰਨਮ ਮਲੇਸ਼ਵਰੀ
ਉੱਤਰ: B) ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ
ਹੱਲ: ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਨੇ 2008 ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ (10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “AB = A-ਵਨ ਬਿੰਦਰਾ = A-ਵਨ ਗੋਲਡ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
Q6. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਕਿਸ ਸਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ? A) 1851 B) 1853 C) 1857 D) 1860
ਉੱਤਰ: B) 1853
ਹੱਲ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ 1853 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਥਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ 34 ਕਿ.ਮੀ. ਸੀ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 57 ਮਿੰਟ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “1853 = 1+8=9, 5+3=8 → 98 (ਲਗਭਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ 100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ)”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਰੇਲਵੇ ਟਾਈਮਲਾਈਨ
Q7. ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਕੌਣ ਸੀ? A) ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ B) ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ C) ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ D) ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ
ਉੱਤਰ: A) ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ
ਹੱਲ: ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1948-1950 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਆਖਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਸਨ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “CR = ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਅਹੁਦੇ
Q8. ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? A) ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ B) ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ C) ਸਾਹਿਤ D) ਸ਼ਾਂਤੀ
ਉੱਤਰ: C) ਸਾਹਿਤ
ਹੱਲ: ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ 1913 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ “ਗੀਤਾਂਜਲੀ” ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਨ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਟੈਗੋਰ = ਕਵਿਤਾ = ਸਾਹਿਤ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ
Q9. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੇਨ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? A) ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿਚਕਾਰ B) ਹਾਵੜਾ ਅਤੇ ਬਰਦਵਾਨ ਵਿਚਕਾਰ C) ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਿਚਕਾਰ D) ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚਕਾਰ
ਉੱਤਰ: B) ਹਾਵੜਾ ਅਤੇ ਬਰਦਵਾਨ ਵਿਚਕਾਰ
ਹੱਲ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੇਨ 3 ਫਰਵਰੀ, 1925 ਨੂੰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਵੜਾ ਅਤੇ ਬਰਦਵਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 42 ਕਿ.ਮੀ. ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਚੱਲੀ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “HB = ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਘਰ = ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੇਨ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਰੇਲਵੇ ਬਿਜਲੀਕਰਨ
Q10. ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਕੌਣ ਸੀ? A) ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ B) ਸੁਰੇਖਾ ਯਾਦਵ C) ਵਿਜਯਾ ਰਾਜੇ ਸਿੰਧੀਆ D) ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ
ਉੱਤਰ: A) ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਹੱਲ: ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ 1999 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2000, 2001, ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “MB = ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੰਤਰੀ = ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ”
ਸੰਕਲਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ - ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲਾ
5 ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀ.ਵਾਈ.ਕਿਉ.-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ:
PYQ 1. ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ-ਯਾਤਰੀ ਕੌਣ ਸੀ? [RRB NTPC 2021 CBT-1]
ਉੱਤਰ: ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ
ਹੱਲ: ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1984 ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਇੰਟਰਕੋਸਮੋਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸੋਯੂਜ਼ T-11 ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ-ਯਾਤਰੀ ਬਣਿਆ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਯਾਦ ਰੱਖੋ “RS = ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ = ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ”
PYQ 2. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਰੇਲਵੇ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? [RRB Group D 2022]
ਉੱਤਰ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਹੱਲ: ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਰੇਲਵੇ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (CRIS) 1986 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਕਸਰ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
PYQ 3. ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਕੌਣ ਸੀ? [RRB ALP 2018]
ਉੱਤਰ: ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ
ਹੱਲ: ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ 23 ਮਈ, 1984 ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “BP = ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ = ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ”
PYQ 4. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਟਰੇਨ (ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ) ਕਿਹੜੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? [RRB JE 2019]
ਉੱਤਰ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਾਵੜਾ
ਹੱਲ: ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 3 ਮਾਰਚ, 1969 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਾਵੜਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1,445 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ 17 ਘੰਟੇ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਰਾਜਧਾਨੀ” - ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
PYQ 5. ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੌਣ ਸੀ? [RPF SI 2019]
ਉੱਤਰ: ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ
ਹੱਲ: ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 1973 ਵਿੱਚ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਪਦੋਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਪੰਜ-ਸਿਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਏ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “FM = ਫਸਟ ਮੈਨ = ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ”
ਸਪੀਡ ਟ੍ਰਿਕਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਲਈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ:
| ਸਥਿਤੀ | ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ | ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ/ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ | “RP = ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, JN = ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ” | ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ = ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ = ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ |
| ਰੇਲਵੇ ਪਹਿਲਾਂ | “1853 ਮੁੰਬਈ-ਥਾਣੇ = 34 ਕਿ.ਮੀ.” | ਪਹਿਲੀ ਟਰੇਨ: 1853, ਦੂਰੀ: 34 ਕਿ.ਮੀ., ਸਮਾਂ: 57 ਮਿੰਟ |
| ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ | “ਸਾਲ ਪੈਟਰਨ: 1984, 2007” | ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ (1984), ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ (2007) |
| ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ | “ਟੈਗੋਰ 1913 ਸਾਹਿਤ” | ਇਕਲੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਨੋਬਲ: ਟੈਗੋਰ, ਸਾਲ: 1913 |
| ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰ | “K-D-M-B-C” | ਕੋਲਕਾਤਾ (1984), ਦਿੱਲੀ (2002), ਮੁੰਬਈ (2014), ਬੰਗਲੌਰ (2017), ਚੇਨਈ (ਯੋਜਨਾਬੱਧ) |
ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
| ਗਲਤੀ | ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ |
|---|---|---|
| ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣਾ | ਸਮਾਨ ਟਾਈਟਲ, ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ | ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ = ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (1950 ਤੱਕ), ਗਵਰਨਰ = ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ |
| ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਗੜਬੜ ਕਰਨਾ | ਦੋਵੇਂ 1947-50 ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ | ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ: ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (1950), ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ: ਨਹਿਰੂ (1947) |
| ਮੈਟਰੋ ਕ੍ਰਮ ਗਲਤ ਹੋਣਾ | ਦਿੱਲੀ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ | ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਕੋਲਕਾਤਾ (1984) ਦਿੱਲੀ (2002) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ |
| ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬਨਾਮ ਟੀਮ ਓਲੰਪਿਕ ਤਗਮੇ ਉਲਝਾਉਣਾ | ਟੀਮ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਗਮੇ ਹਨ | ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੋਨਾ: ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ (2008), ਟੀਮ ਤਗਮੇ ਨਹੀਂ |
| ਰੇਲਵੇ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ | ਹਾਲੀਆ ਤਾਰੀਖਾਂ ਮੰਨ ਲੈਣਾ | ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ: 1925 (ਹਾਵੜਾ-ਬਰਦਵਾਨ), ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ |
ਤੁਰੰਤ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਫਲੈਸ਼ਕਾਰਡ
| ਸਾਹਮਣੇ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ/ਟਰਮ) | ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ (ਉੱਤਰ) |
|---|---|
| ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (1950) |
| ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ | ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ (1947) |
| ਪਹਿਲਾ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ | ਜੌਨ ਮਥਾਈ (1947) |
| ਪਹਿਲੀ ਟਰੇਨ ਰੂਟ | ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਥਾਣੇ (34 ਕਿ.ਮੀ., 1853) |
| ਪਹਿਲਾ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰ | ਕੋਲਕਾਤਾ (1984) |
| ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ (2007) |
| ਪਹਿਲਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ | ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (ਸਾਹਿਤ, 1913) |
| ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ | ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (1984) |
| ਐਵਰੈਸਟ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ | ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ (1984) |
| ਪਹਿਲਾ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ | ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ (1973) |
ਵਿਸ਼ਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੋਰ ਆਰ.ਆਰ.ਬੀ. ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦਾ ਹੈ:
- ਸਿੱਧਾ ਲਿੰਕ: ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ (ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਅਹੁਦੇ), ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ (ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ), ਰੇਲਵੇ ਕਾਰਜਾਂ (ਟਰੇਨ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ)
- ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਅਕਸਰ ਸਾਲ/ਤਾਰੀਖਾਂ (ਇਤਿਹਾਸ), ਰਾਜਾਂ/ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਭੂਗੋਲ), ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਲੇਖਾਂ (ਰਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ) ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
- ਬੁਨਿਆਦ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਲਕ੍ਰਮਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ