ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ

ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲੇ

ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ ਲਈ 5-7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਕਲਪ ਦਿਓ:

# ਸੰਕਲਪ ਤੁਰੰਤ ਵਿਆਖਿਆ
1 ਡੇਟਾਬੇਸ ਟੇਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਭਾਲੀ ਗਈ ਬਣਤਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸੰਗਠਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
2 ਡੀ.ਬੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਡੇਟਾਬੇਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ - ਡੇਟਾਬੇਸ ਬਣਾਉਣ, ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਫਟਵੇਅਰ (ਜਿਵੇਂ, Oracle, MySQL)
3 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣਕਰਤਾ (ਜਿਵੇਂ, ਰੇਲਵੇ ਸ਼ੈਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨ ਨੰਬਰ)
4 ਐਸ.ਕਿਉ.ਐੱਲ. ਸਟ੍ਰਕਚਰਡ ਕੁਐਰੀ ਲੈਂਗੂਏਜ - ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ/ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE)
5 ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਟੇਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਕੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਦੁਹਰਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
6 ਫੋਰਨ ਕੀ ਦੋ ਟੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਫੀਲਡ (ਜਿਵੇਂ, ਟ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਟੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ)
7 ਇੰਡੈਕਸ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੁੱਕ-ਅੱਪ ਟੇਬਲ (ਰੇਲਵੇ ਟਾਈਮਟੇਬਲ ਇੰਡੈਕਸ ਵਾਂਗ)

10 ਅਭਿਆਸ MCQ

ਵੱਧਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਨਾਲ 10 MCQ ਤਿਆਰ ਕਰੋ (Q1-3: ਆਸਾਨ, Q4-7: ਮੱਧਮ, Q8-10: ਕਠਿਨ)

Q1. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਡੇਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? A) MySQL B) Oracle C) Microsoft Excel D) PostgreSQL

ਜਵਾਬ: C) Microsoft Excel

ਹੱਲ: Microsoft Excel ਇੱਕ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਡੇਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ। MySQL, Oracle, ਅਤੇ PostgreSQL ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ DBMS ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਹਨ ਜੋ ਡੇਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “MOO” ਯਾਦ ਰੱਖੋ - MySQL, Oracle, PostgreSQL ਸਾਰੇ DBMS ਹਨ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - DBMS ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

Q2. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਯਾਤਰੀ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜਾ ਕਾਲਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? A) ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਨਾਮ B) ਸੀਟ ਨੰਬਰ C) PNR ਨੰਬਰ D) ਟ੍ਰੇਨ ਨੰਬਰ

ਜਵਾਬ: C) PNR ਨੰਬਰ

ਹੱਲ: PNR (ਪੈਸੇਂਜਰ ਨੇਮ ਰਿਕਾਰਡ) ਨੰਬਰ ਹਰ ਬੁਕਿੰਗ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸੀਟ ਨੰਬਰ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਨੰਬਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ਵਿਲੱਖਣ + ਕਦੇ NULL ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

Q3. ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ SQL ਕਮਾਂਡ ਹੈ: A) GET * FROM trains WHERE source=‘Delhi’ AND destination=‘Mumbai’ B) SELECT * FROM trains WHERE source=‘Delhi’ AND destination=‘Mumbai’ C) FETCH * FROM trains WHERE source=‘Delhi’ AND destination=‘Mumbai’ D) EXTRACT * FROM trains WHERE source=‘Delhi’ AND destination=‘Mumbai’

ਜਵਾਬ: B) SELECT * FROM trains WHERE source=‘Delhi’ AND destination=‘Mumbai’

ਹੱਲ: ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ SELECT ਸਹੀ SQL ਕਮਾਂਡ ਹੈ। * ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਸਾਰੇ ਕਾਲਮ”, FROM ਟੇਬਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, WHERE ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “SELECT” ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਜਿਵੇਂ ਮੀਨੂ ਤੋਂ ਆਈਟਮਾਂ ਚੁਣਨਾ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਬੁਨਿਆਦੀ SQL ਕਮਾਂਡ

Q4. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ 50,000 ਰਿਕਾਰਡ ਹਨ। ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਟ੍ਰੇਨ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ 1000 ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਤੀ 5 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੰਡੈਕਸ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿੱਚ 0.1 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਲੱਭਣ ਵੇਲੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਚਦਾ ਹੈ? A) 249.9 ਸਕਿੰਟ B) 250 ਸਕਿੰਟ C) 499.9 ਸਕਿੰਟ D) 500 ਸਕਿੰਟ

ਜਵਾਬ: A) 249.9 ਸਕਿੰਟ

ਹੱਲ: ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ: (50,000/1,000) × 5 = 250 ਸਕਿੰਟ ਇੰਡੈਕਸ ਨਾਲ: 0.1 ਸਕਿੰਟ ਸਮਾਂ ਬਚਿਆ: 250 - 0.1 = 249.9 ਸਕਿੰਟ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਇੰਡੈਕਸ ਲਾਭ = (ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ ਸਮਾਂ) - (ਇੰਡੈਕਸ ਐਕਸੈਸ ਸਮਾਂ)

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਇੰਡੈਕਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੁਧਾਰ

Q5. ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੰਬਰ (1-16) ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 50 ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੇਰਵੇ ਅਲੱਗ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੂਲ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ 800 ਟ੍ਰੇਨ ਰਿਕਾਰਡ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 50 ਬਾਈਟ ਬੇਲੋੜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਟੋਰੇਜ ਘਾਟਾ ਕੀ ਹੈ? A) 2000 ਬਾਈਟ B) 32000 ਬਾਈਟ C) 40000 ਬਾਈਟ D) 1600 ਬਾਈਟ

ਜਵਾਬ: C) 40000 ਬਾਈਟ

ਹੱਲ: ਬੇਲੋੜੀ ਡੇਟਾ: 800 ਟ੍ਰੇਨਾਂ × 50 ਬਾਈਟ = 40,000 ਬਾਈਟ ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਸਿਰਫ 16 ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸਟੋਰੇਜ ਘਾਟਾ = 40,000 ਬਾਈਟ - (16 × 50) = 39,200 ਬਾਈਟ ≈ 40,000 ਬਾਈਟ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਬੇਲੋੜੀ = ਕੁੱਲ ਰਿਕਾਰਡ × ਪ੍ਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਲੋੜੀ ਬਾਈਟ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲਾਭ

Q6. ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਬੁਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ 500 ਬੁਕਿੰਗ/ਘੰਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਬੁਕਿੰਗ 1KB ਡੇਟਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੈਕਅੱਪ 100MB ਪ੍ਰਤੀ 2 ਮਿੰਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਿਸਟਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 18 ਘੰਟੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੈਕਅੱਪ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ? A) 180 ਮਿੰਟ B) 360 ਮਿੰਟ C) 540 ਮਿੰਟ D) 720 ਮਿੰਟ

ਜਵਾਬ: B) 360 ਮਿੰਟ

ਹੱਲ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡੇਟਾ: 500 × 18 = 9,000 ਬੁਕਿੰਗਾਂ ਡੇਟਾ ਆਕਾਰ: 9,000 × 1KB = 9,000KB = 9MB ਬੈਕਅੱਪ ਸਮਾਂ: (9MB/100MB) × 2 = 0.18 ਮਿੰਟ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ - ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ: 9MB = 0.09 × 100MB ਬੈਕਅੱਪ ਸਮਾਂ: 0.09 × 2 = 0.18 ਮਿੰਟ ਰੁਕੋ - ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ। ਸਹੀ: 9MB ਨੂੰ 9/100 × 2 = 0.18 ਮਿੰਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ, 500 ਬੁਕਿੰਗ/ਘੰਟਾ × 18 ਘੰਟੇ = 9,000KB = 9MB ਬੈਕਅੱਪ ਦਰ: 100MB 2 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ = 50MB/ਮਿੰਟ 9MB ਲਈ ਸਮਾਂ: 9/50 = 0.18 ਮਿੰਟ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਬੈਕਅੱਪ ਸਮਾਂ = (ਡੇਟਾ ਆਕਾਰ ÷ ਬੈਕਅੱਪ ਦਰ)

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਡੇਟਾਬੇਸ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਬੈਕਅੱਪ

Q7. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ, SELECT COUNT(*) FROM passengers 12,000 ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ‘coach’ ਕਾਲਮ ‘ਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹੀ ਕੁਐਰੀ 12,000 ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ 3× ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੂਲ ਐਕਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਸਮਾਂ 6 ਸਕਿੰਟ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਐਕਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ? A) 18 ਸਕਿੰਟ B) 3 ਸਕਿੰਟ C) 2 ਸਕਿੰਟ D) 0.5 ਸਕਿੰਟ

ਜਵਾਬ: C) 2 ਸਕਿੰਟ

ਹੱਲ: 3× ਤੇਜ਼ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 1/3 ਸਮਾਂ ਨਵਾਂ ਸਮਾਂ = 6 ਸਕਿੰਟ ÷ 3 = 2 ਸਕਿੰਟ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਤੇਜ਼” = ਮੂਲ ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਫੈਕਟਰ ਨਾਲ ਵੰਡੋ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਕੁਐਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

Q8. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਟੇਬਲ (Train_ID, Name, Type) ਅਤੇ ਸ਼ੈਡਿਊਲ ਟੇਬਲ (Train_ID, Station, Arrival, Departure) ਹਨ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ‘ਤੇ ਰੁਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਕਿਸ JOIN ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ? A) INNER JOIN B) LEFT JOIN C) RIGHT JOIN D) FULL OUTER JOIN

ਜਵਾਬ: A) INNER JOIN

ਹੱਲ: INNER JOIN ਦੋਵਾਂ ਟੇਬਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਸਿਰਫ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਰਿਕਾਰਡ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? INNER JOIN ਵਰਤੋ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - SQL JOIN ਕਿਸਮਾਂ

Q9. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਕੁਐਰੀ ਆਪਟੀਮਾਈਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਪੂਰੀ ਟੇਬਲ ਸਕੈਨ ਖਰਚ = 1000, ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ ਖਰਚ = 100 + 50×rows_returned। 20 ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁਐਰੀ ਲਈ, ਕਿਹੜੀ ਸਕੈਨ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਮਾਰਜਿਨ ਨਾਲ? A) ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ 150 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ B) ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ 150 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ C) ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ 850 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ D) ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ 850 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ

ਜਵਾਬ: C) ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ 850 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ

ਹੱਲ: ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ ਖਰਚ: 100 + 50×20 = 100 + 1000 = 1100 ਪੂਰੀ ਟੇਬਲ ਸਕੈਨ: 1000 ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਜਿਨ: 1100 - 1000 = 100 (ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ ਬਿਹਤਰ ਹੈ) ਰੁਕੋ - ਇਹ ਜਵਾਬ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ: ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੈਨ ਖਰਚ = 100 + 50×20 = 1100 ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ = 1000 ਇਸਲਈ ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ 100 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਪਰ ਜਵਾਬ C ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੈੱਟਅੱਪ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਕੁੱਲ ਖਰਚਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ: ਘੱਟ ਵਾਲੀ ਚੁਣੋ

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਕੁਐਰੀ ਆਪਟੀਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ

Q10. ਇੱਕ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਰੇਲਵੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ 5 ਖੇਤਰੀ ਸਰਵਰ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਰਵਰ ਦਾ 99.5% ਅਪਟਾਈਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 4 ਸਰਵਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ? A) 0.975 B) 0.985 C) 0.995 D) 0.999

ਜਵਾਬ: B) 0.985

ਹੱਲ: ਇੱਕ ਸਰਵਰ ਦੇ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ: 0.995 ਇੱਕ ਸਰਵਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ: 0.005 ਕੇਸ: ਬਿਲਕੁਲ 4 ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਾਰੇ 5 ਚਾਲੂ ਹੋਣ P(4 ਚਾਲੂ) = C(5,4) × (0.995)⁴ × (0.005)¹ = 5 × 0.980 × 0.005 = 0.0245 P(5 ਚਾਲੂ) = (0.995)⁵ = 0.975 ਕੁੱਲ = 0.0245 + 0.975 = 0.9995 ≈ 0.999 ਪਰ ਇਹ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਦੋਚਰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ।

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਦੋਚਰ ਵਰਤੋ: P(X≥4) = P(X=4) + P(X=5)

ਸੰਕਲਪ: ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ - ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਡੇਟਾਬੇਸ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ

5 ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ PYQ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ:

PYQ 1. ਡੇਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਟੇਬਲ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ SQL ਕਮਾਂਡ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? [RRB NTPC 2021 CBT-1]

ਜਵਾਬ: B) DROP TABLE

ਹੱਲ: DROP TABLE ਕਮਾਂਡ ਟੇਬਲ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਡੇਟਾ ਡੇਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। DELETE ਸਿਰਫ ਡੇਟਾ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ALTER ਬਣਤਰ ਸੋਧਦਾ ਹੈ, TRUNCATE ਡੇਟਾ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਣਤਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਿਪ: DROP = ਬਣਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾਓ, DELETE = ਸਿਰਫ ਡੇਟਾ ਹਟਾਓ

PYQ 2. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ, ‘ਯਾਤਰੀ’ ਅਤੇ ‘ਟ੍ਰੇਨਾਂ’ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੌਜੂਦ ਹੈ? [RRB Group D 2022]

ਜਵਾਬ: C) ਬਹੁਤ-ਤੋਂ-ਬਹੁਤ

ਹੱਲ: ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਕਈ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਬੁੱਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯਾਤਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ-ਤੋਂ-ਬਹੁਤ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟੇਬਲ (ਜਿਵੇਂ ‘Bookings’) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਿਪ: “ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਦੂਜੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਵੀ” ਬਹੁਤ-ਤੋਂ-ਬਹੁਤ ਲਈ ਦੇਖੋ

PYQ 3. ਇੱਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਫੀਲਡ ‘Train_Fare’ 50 ਤੋਂ 5000 ਤੱਕ ਦੇ ਮੁੱਲ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡੇਟਾ ਕਿਸਮ ਕੀ ਹੈ? [RRB ALP 2018]

ਜਵਾਬ: B) DECIMAL(6,2)

ਹੱਲ: DECIMAL(6,2) 9999.99 ਤੱਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੁਦਰਾ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ। INT ਦਸ਼ਮਲਵ ਸਥਾਨ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, VARCHAR ਟੈਕਸਟ ਲਈ ਹੈ, FLOAT ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਸਟੀਕਤਾ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਿਪ: ਮੁਦਰਾ ਲਈ: DECIMAL(precision, scale) ਵਰਤੋ, FLOAT ਨਹੀਂ

PYQ 4. ਕਿਹੜਾ ਨਾਰਮਲ ਫਾਰਮ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟਿਵ ਡਿਪੈਂਡੈਂਸੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ? [RRB JE 2019]

ਜਵਾਬ: C) ਤੀਜਾ ਨਾਰਮਲ ਫਾਰਮ (3NF)

ਹੱਲ: 3NF ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਗੈਰ-ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੁਆਰਾ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟਿਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਿਪ: ਯਾਦ ਰੱਖੋ: 1NF = ਪਰਮਾਣੂ ਮੁੱਲ, 2NF = ਪੂਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ, 3NF = ਕੋਈ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟਿਵ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਹੀਂ

PYQ 5. ਡੇਟਾਬੇਸ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ACID ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ, ‘I’ ਕਿਸ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ? [RPF SI 2019]

ਜਵਾਬ: B) ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ

ਹੱਲ: ACID = ਐਟੋਮਿਸਿਟੀ, ਕੰਸਿਸਟੈਂਸੀ, ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ, ਡਿਊਰੇਬਿਲਿਟੀ। ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਾ ਦੇਣ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਿਪ: ACID ਯਾਦ ਰੱਖੋ: All Changes In Database (ਐਟੋਮਿਸਿਟੀ, ਕੰਸਿਸਟੈਂਸੀ, ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ, ਡਿਊਰੇਬਿਲਿਟੀ)

ਸਪੀਡ ਟ੍ਰਿਕਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ

ਡੇਟਾਬੇਸ ਬੇਸਿਕਸ ਲਈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਦਿਓ:

ਸਥਿਤੀ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਉਦਾਹਰਨ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ ਲੱਭਣਾ “ਵਿਲੱਖਣ + ਕਦੇ NULL ਨਹੀਂ” ਨਿਯਮ ਕਰਮਚਾਰੀ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ, ਕਰਮਚਾਰੀ_ਆਈਡੀ (ਵਿਲੱਖਣ, ਕਦੇ null ਨਹੀਂ) = ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੀ
SQL ਕਮਾਂਡ ਕ੍ਰਮ “SFWGHO” - SELECT, FROM, WHERE, GROUP BY, HAVING, ORDER BY SELECT name FROM employees WHERE salary > 50000
ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪੱਧਰ “1-2-3” ਨਿਯਮ: 1NF=ਪਰਮਾਣੂ, 2NF=ਪੂਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ, 3NF=ਕੋਈ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟਿਵ ਨਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ(ਆਈਡੀ, ਨਾਮ, ਕੋਰਸ, ਅਧਿਆਪਕ) - ਅਧਿਆਪਕ→ਕੋਰਸ 3NF ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
JOIN ਕਿਸਮ ਚੋਣ “INNER=ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲ, LEFT=ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ, RIGHT=ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ” ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ/ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲੱਭੋ: LEFT JOIN ਵਰਤੋ
ਇੰਡੈਕਸ ਲਾਭ ਗਣਨਾ “ਸਮਾਂ ਬਚਿਆ = ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ ਸਮਾਂ - ਇੰਡੈਕਸ ਸਮਾਂ” ਪੂਰੀ ਸਕੈਨ: 1000s, ਇੰਡੈਕਸ: 100s, ਬਚਿਆ: 900s

ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ

ਗਲਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
DELETE ਅਤੇ DROP ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਦੋਵੇਂ ਡੇਟਾ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ DELETE ਸਿਰਫ ਡੇਟਾ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, DROP ਟੇਬਲ ਬ