ਸਥਿਰ ਜੀ.ਕੇ. ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸਟੈਟਿਕ ਜੀਕੇ – ਮਾਸਟਰ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੀਟ (ਆਰਆਰਬੀ ਐਨਟੀਪੀਸੀ/ਗਰੁੱਪ-ਡੀ/ਏਐਲਪੀ)
60 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ ਐਡੀਸ਼ਨ
SECTION-1 : CORE CONCEPTS – TOP 30
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਦੀ → ਗੰਗਾ (ਕੁੱਲ 2525 ਕਿਮੀ; ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ → ਕਾਂਗਚੇਨਜੁੰਗਾ (8,586 ਮੀ; ਭਾਰਤ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ (ਖੇਤਰਫਲ) → ਰਾਜਸਥਾਨ
- ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਾਜ (ਖੇਤਰਫਲ) → ਗੋਆ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜ → ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
- ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜ → ਸਿੱਕਿਮ
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਾਖਰਤਾ ਵਾਲਾ ਰਾਜ → ਕੇਰਲਾ (96.2 %)
- ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਾਲਾ ਰਾਜ → ਹਰਿਆਣਾ
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਤਟਰੇਖਾ → ਗੁਜਰਾਤ
- ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ → 8 ਰਾਜ (ਗੁਜ-ਰਾਜ-ਐਮਪੀ-ਸੀਜੀ-ਝਾਰ-ਡਬਲਯੂਬੀ-ਟ੍ਰਿਪੁਰਾ-ਮਣਿਪੁਰ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ → ਇੰਦਰਾ ਪੁਆਇੰਟ (ਗ੍ਰੇਟ ਨਿਕੋਬਾਰ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬਿੰਦੂ → ਗੁਹਾਰ ਮੋਟੀ (ਗੁਜਰਾਤ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਬਿੰਦੂ → ਕਿਬਿਥੂ (ਅਰੁਣਾਚਲ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਬਿੰਦੂ → ਇੰਦਰਾ ਕੋਲ (ਲੱਦਾਖ)
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ → ਬੈਰਨ ਆਇਲੈਂਡ (ਅੰਡਮਾਨ)
- ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਕੋਰਲ ਰੀਫ → ਲਕਸ਼ਦੀਪ
- ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ → ਅਰਾਵਲੀ
- ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ → ਹਿਮਾਲਿਆ
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਝਰਨਾ → ਕੁੰਚੀਕਲ (ਕਰਨਾਟਕ, 455 ਮੀ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਗਿਸਥਾਨ → ਥਾਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ (ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ) → ਵੂਲਰ (ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੂਣੀ ਝੀਲ → ਚਿਲਿਕਾ (ਓਡੀਸ਼ਾ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਹ ਰਾਹ → ਐਨਐਚ-44 (ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਕਨਿਆਕੁਮਾਰੀ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਰੇਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ → ਹੁਬਲੀ (ਕਰਨਾਟਕ)
- ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਰਾਸਤ ਰੇਲਵੇ → ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਹਿਮਾਲਿਆਨ (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ)
- ਪਹਿਲਾ ਬਾਇਓਸਫੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ → ਨੀਲਗਿਰੀ (1986)
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲਰ-ਚਾਲਿਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ → ਕੋਚੀ (ਕੇਰਲਾ)
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਬਨ-ਨਿਊਟਰਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ → ਮਾਜੁਲੀ (ਅਸਾਮ)
- ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਐਸਟੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ → ਅਸਾਮ (ਰੋਲ-ਆਊਟ ਰਾਤ 30-6-2017)
- ਆਖਰੀ ਰਾਜ ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ → ਲੱਦਾਖ (31-10-2019)
SECTION-2 : ਫਾਰਮੂਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕਟ
A. ਜਨਗਣਨਾ
ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ = (ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ / ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ) × 1000
ਸਾਖਰਤਾ = (ਸਾਖਰ ਜਨਸੰਖਿਆ / ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ≥ 7 ਸਾਲ) × 100
B. ਸੰਸਦ
ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੰਖਿਆ = 543 ਚੁਣੇ ਹੋਏ + 2 ਨਾਮਜ਼ਦ = 545
ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੰਖਿਆ = 238 ਚੁਣੇ ਹੋਏ + 12 ਨਾਮਜ਼ਦ = 250
ਕੋਰਮ ਲੋਕ ਸਭਾ/ਰਾਜ ਸਭਾ = ਕੁੱਲ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦਾ 1/10
C. ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਨੁਛੇਦ
ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ = ਅਨੁਛੇਦ 12-35
DPSP = ਅਨੁਛੇਦ 36-51
ਮੂਲ ਕਰਤੱਬ = ਅਨੁਛੇਦ 51A (10+11=21 ਕਰਤੱਬ)
D. ਟਾਈਮ-ਜ਼ੋਨ ਟ੍ਰਿਕ
ਭਾਰਤ = UTC + 5:30 → ਯਾਦ ਰੱਖੋ “ਚਾਹ 5-30 ‘ਤੇ”
E. ਰਾਜ-ਸਿਰਜਣਾ ਟ੍ਰਿਕ
“H B J N M T C G A S” → 9 ਰਾਜ 2000-2014 (H=ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 1-11-2000 … S=ਤੇਲੰਗਾਨਾ 2-6-2014)
SECTION-3 : 50 MUST-KNOW FACTS
- ਭਾਰਤ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ 7ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ, ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ 2ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ
- ਭੂ-ਸਰਹੱਦ = 15,200 ਕਿਮੀ; ਤਟਰੇਖਾ = 7,516.6 ਕਿਮੀ
- ਮਿਆਰੀ ਰੇਖਾ = 82°30′E (IST ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ)
- ਗੰਗਾ-ਜਮੁਨਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ
- ਲੈਟਰਾਈਟ ਮਿੱਟੀ ਲੋਹੇ-ਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ → ਕੱਟ-ਈਟ
- ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ = ਕਪਾਹ + ਰੇਗੁਰ → ਡੈਕਨ ਟ੍ਰੈਪ
- ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ = N ਵਿੱਚ ਕਮੀ, K ਅਤੇ Fe ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ
- ਜੰਗਲ ਢੱਕਣ = 21.71 % (ISFR 2021)
- ਮੈਂਗਰੋਵ ਢੱਕਣ = 4,992 ਕਿਮੀ² (ਸੁੰਦਰਬਨ 43 %)
- ਉਸ਼ਣਕਟਿਬੰਧੀ ਵਣ-ਅਧਿਕ → ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟੀਆਂ
- ਮਹੋਗਨੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਵੁੱਡ → ਸਦਾਬਹਾਰ ਕਿਸਮਾਂ
- ਸੁੰਦਰੀ ਰੁੱਖ → ਸੁੰਦਰਬਨ (ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੋਤ)
- ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ → 1973; ਟਾਈਗਰ-ਰਾਜ → MP (526)
- ਸਿੰਘ → ਸਿਰਫ਼ ਗਿਰ (ਗੁਜਰਾਤ); ਲਾਇਨ-ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ → 1972
- ਹਾਥੀ → ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (6,049)
- ਇੱਕ-ਸਿੰਗਾ ਗੈਂਡਾ → ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ (ਅਸਾਮ)
- ਜੰਗਲੀ ਗਧਾ ਅਭਿਆਰਣ → ਲਿਟਲ ਰਣ (ਗੁਜਰਾਤ)
- ਲੋਕਟਕ ਝੀਲ → ਸਿਰਫ਼ ਤੈਰਦਾ ਪਾਰਕ (ਕੇਇਬੁਲ ਲਮਜਾਓ)
- ਸੰਭਰ ਝੀਲ → ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੂਣੀ (ਰਾਜ)
- ਪੁਲਿਕਾਟ ਝੀਲ → ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੈਗੂਨ (AP-TN)
- ਤੁੰਗਭਦਰਾ → ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ
- ਰਿਹੰਦ → ਸੋਨ ਦੀ ਸਹਾਇਕ → ਗੰਗਾ
- ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ → ਮਾਨਸਰੋਵਰ (ਤਿਬਤ)
- ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ → ਅਰੁਣਾਚਲ (ਨਾਮ ਸਿਆੰਗ)
- ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਤਾਪੀ → ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਫਟ ਘਾਟੀਆਂ
- ਮਹਾਨਦੀ ਡੈਲਟਾ → “ਚੌਲ ਦਾ ਕਟੋਰਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ
- ਤੇਹਰੀ ਡੈਮ → ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ (260 ਮੀ) ਭਾਗੀਰਥੀ ‘ਤੇ
- ਹੀਰਾਕੁਡ → ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਡੈਮ (ਮਹਾਨਦੀ)
- ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਸਾਗਰ → ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ; ਭਾਕੜਾ → ਸਤਲੁਜ
- ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ → ਹਰੀਕੇ (ਪੰਜਾਬ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ → ਰਾਜਸਥਾਨ
- ਰਬੀ ਫਸਲ → ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ ਬੀਜ, ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ ਕਟਾਈ
- ਖਰੀਫ਼ ਫਸਲ → ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਬੀਜ, ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ਕਟਾਈ
- ਜ਼ੈਦ ਫਸਲ → ਮਾਰਚ-ਜੂਨ (ਤਰਬੂਜ, ਖੀਰਾ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ → UP; ਚੌਲ → WB
- “ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੇਸ਼ਾ” → ਜੂਟ; “ਸਫੇਦ ਸੋਨਾ” → ਕਪਾਹ
- ICAR → 1929; ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ → ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
- ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ → 1967-78; ਪਿਤਾ → M.S. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ
- ਪੀਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ → ਤਿਲਹਣ; ਨੀਲੀ → ਮੱਛੀ; ਸੁਨਹਿਰੀ → ਸ਼ਹਿਦ
- ਮੈਂਗਨੀਜ਼ → ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ
- ਬਾਕਸਾਈਟ → ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ
- ਕੋਇਲਾ → ਝਾਰਖੰਡ (ਝਾਰੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ)
- ਸੋਨਾ → ਕੋਲਾਰ (ਕਰਨਾਟਕ) – ਹੁਣ ਬੰਦ; ਸਰਗਰਮ → ਹੁੱਟੀ
- ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀ → ਜਾਮਨਗਰ (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ, ਰਿਲਾਇੰਸ) ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ
- ONGC ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇਲ ਖੋਜ → 1956 (ਲੁਨੇਜ, ਗੁਜਰਾਤ)
- NHPC → 1975; NTPC → 1975
- ਪਹਿਲਾ ਪਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ → ਤਾਰਾਪੁਰ (1969)
- ਹਵਾ ਊਰਜਾ → ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ
- ਸੋਲਰ ਪਾਰਕ → ਭਾਦਲਾ (ਰਾਜ) 2,245 MW
- ਮੁਦਰਾ ਛਪਾਈ ਪ੍ਰੈਸਾਂ → ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ ਦਿਵਾਸ (ਸਿੱਕੇ); ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਸਾਲਬੋਨੀ (ਨੋਟ)
- ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਗਣਨਾ → 1872 (ਗੈਰ-ਸਮਕਾਲੀ); ਪਹਿਲੀ ਸਮਕਾਲੀ → 1881
SECTION-4 : ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ
(NTPC CBT-1 2016-21 ਅਤੇ Group-D 2018-22 ਤੋਂ ਸੰਕਲਿਤ)
• ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ → ਭਾਰਤ-ਰਾਜ ਤੱਥ (20-25 %)
• ਅਗਲਾ → ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ/ਨਦੀਆਂ/ਡੈਮ (12-15 %)
• ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਲੇਖ/ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ (10-12 %)
• ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ (ਨੋਬਲ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ) (8-10 %)
• ਜਨਗਣਨਾ-2011 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ/ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ (7-9 %)
• ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਾਲ (6-8 %)
• ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਾਈਲ (5-7 %)
• ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ (4-6 %)
ਰਾਜ-ਤੱਥ + ਨਦੀਆਂ/ਪਾਰਕਾਂ ‘ਤੇ 40 % ਸਮਾਂ ਲਗਾਓ; ਸੰਵਿਧਾਨ ‘ਤੇ 25 %; ਬਾਕੀ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ।
SECTION-5 : ONE-LINER CAPSULE (100)
- ਭਾਰਤ 7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
- ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਪਾਲਕ ਜਲੜੰਧ ਅਤੇ ਮਨਾਰ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਇਆ
- ਮਲਾਕਾ ਜਲੜੰਧ → ਸੂਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰ
- ਇੰਦਰਾ ਪਾਇੰਟ ਡੁੱਬਿਆ → 2004 ਸੂਨਾਮੀ
- ਡੰਕਨ ਪੈਸੇਜ → ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਲਿਟਲ ਅੰਡਮਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ
- ਦਸ ਡਿਗਰੀ ਚੈਨਲ → ਕਾਰ-ਨਿਕੋਬਾਰ ਅਤੇ ਲਿਟਲ ਨਿਕੋਬਾਰ
- ਅੱਠ ਡਿਗਰੀ ਚੈਨਲ → ਮਿਨੀਕੋਏ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਪ
- ਜੋਜਿਲਾ → ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਲੇਹ ਵਿਚਕਾਰ
- ਸ਼ਿਪਕੀ-ਲਾ → ਹਿਮਾਚਲ-ਤਿਬਤ
- ਲਿਪੁਲੇਖ → ਉਤਰਾਖੰਡ-ਤਿਬਤ (ਕੈਲਾਸ-ਮਨਸਰੋਵਰ)
- ਨਾਥੂ-ਲਾ → ਸਿਕਕਿਮ-ਤਿਬਤ (ਪੁਰਾਣਾ ਰੇਸ਼ਮ ਰਾਹ)
- ਜੇਲਪ-ਲਾ → ਸਿਕਕਿਮ-ਤਿਬਤ
- ਬੋਮਦੀ-ਲਾ → ਅਰੁਣਾਚਲ-ਤਿਬਤ
- ਡਿਫੂ ਪਾਸ → ਅਰੁਣਾਚਲ-ਮਿਆਨਮਾਰ
- K2 (ਗੋਡਵਿਨ-ਆਸਟਨ) → ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ (PoK ਵਿੱਚ)
- ਸਾਲਟੋਰੋ ਪਹਾੜੀ → ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ
- ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਹਾਈਵੇ → ਚੀਨ-ਪਾਕ (KKH)
- ਗੰਗਾ-ਬ੍ਰਹਮਪੁਤਰ ਡੈਲਟਾ → ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ
- ਸੁੰਦਰਬਨ ਡੈਲਟਾ → ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ
- ਰਣ ਆਫ਼ ਕਚ्छ → ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਸਰਹੱਦ (ਸਿਰ ਕਰੀਕ ਵਿਵਾਦ)
- ਕਰਕ ਰੇਖਾ → 23½°N
- ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ → 82½°E (ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ-ਯੂਪੀ)
- IST = GMT + 5:30
- ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 2.4 % ਧਰਤੀ, 17 % ਆਬਾਦੀ
- ਭੂ-ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਭਾਗ → 6 (ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜ, ਮੈਦਾਨ, ਰੇਗਿਸਥਾਨ, ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਤਟ, ਟਾਪੂ)
- ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ → ਲਗਾਤਾਰ; ਪੂਰਬੀ → ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ
- ਭੋਰ ਘਾਟ → ਮੁੰਬਈ-ਪੂਣੇ (ਰੇਲ/ਸੜਕ)
- ਪਾਲ ਘਾਟ → ਕੇਰਲ-ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਰੇਲ ਰੂਟ
- ਥਾਲ ਘਾਟ → ਮੁੰਬਈ-ਨਾਸਿਕ
- ਇਲਾਚੀ ਪਹਾੜੀਆਂ → ਕੇਰਲ-ਤਮਿਲਨਾਡੂ
- ਅਨਾਮਲਾਈ → ਤਮਿਲਨਾਡੂ-ਕੇਰਲ; ਨੀਲਗਿਰੀ → ਤਮਿਲਨਾਡੂ-ਕੇਰਲ-ਕਰਨਾਟਕ ਮੋੜ
- ਮੈਕਲ → ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ; ਮਹਾਦੇਵ → ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
- ਅਰਾਵਲੀ → ਦਿੱਲੀ-ਹਰਿਆਣਾ-ਰਾਜਸਥਾਨ-ਗੁਜਰਾਤ
- ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਖਰ → ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਰਾਵਲੀ (ਮਾਊਂਟ ਆਬੂ)
- ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ → ਲਾਵਾ ਮੂਲ (ਬੇਸਾਲਟ)
- ਮੇਘਾਲਯਾ ਪਠਾਰ → ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ
- ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ → ਭਾਰਤ ਦਾ ਖਣਿਜ ਦਿਲ
- ਦਾਮੋਦਰ ਘਾਟੀ → “ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੂਰ”
- ਰਾਜਸਥਾਨ ਬੈਗ → ਰੇਗਿਸਥਾਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਕਾਸੀ
- ਲੂਣੀ → ਖਾਰਾ ਦਰਿਆ (ਰਾਜ)
- ਸਬਰਮਤੀ → ਮੂਲ ਅਰਾਵਲੀ; ਮੂੰਹ ਖੰਭਾਤ ਦੀ ਖਾੜੀ
- ਮਾਹੀ → ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਰਾਜਸਥਾਨ-ਗੁਜਰਾਤ
- ਪੇਰੀਅਰ → ਕੇਰਲ; ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਪੱਛਮ ਵਹਿ ਰਿਹਾ (244 ਕਿਮੀ)
- ਸ਼ਰਾਵਤੀ → ਜੋਗ ਝਰਨਾ (ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਡਿੱਗਣਾ)
- ਕਾਵੇਰੀ → “ਦੱਖਣ ਦੀ ਗੰਗਾ”
- ਗੋਦਾਵਰੀ → ਦੱਖਣ ਗੰਗਾ (ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ)
- ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ → ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਮੂਲ
- ਤੁੰਗਭਦਰਾ → ਹੰਪੀ ਇਸ ਦੇ ਕੰਢੇ
- ਪੇਨਾਰ → ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
- ਸੁਬਰਨਰੇਖਾ → ਓਡੀਸ਼ਾ-ਝਾਰਖੰਡ-ਬੰਗਾਲ
- ਬ੍ਰਹਮਪੁਤਰ → ਸਿਆੰਗ-ਦਿਹਾਂਗ ਅਰੁਣਾਚਲ ਵਿੱਚ
- ਬਾਰਕ → ਅਸਾਮ-ਮਣੀਪੁਰ; ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰਮਾ-ਮੇਘਨਾ
- ਫਰਕਾ → ਹੂਗਲੀ ਨੂੰ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ
- ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ → 1960 (ਚਿਨਾਬ ਪਾਕ ਨੂੰ ਅਲਾਟ)
- ਤੀਸਤਾ → ਭਾਰਤ-ਸਿਕਕਿਮ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਵਾਦ
- ਸਰਦਾਰ ਸਰੋਵਰ → ਨਰਮਦਾ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੰਕਰੀਟ ਡੈਮ
- ਪੋਂਗ ਡੈਮ → ਬਿਆਸ (ਹਿਮਾਚਲ)
- ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ → ਰਾਵੀ (ਪੰਜਾਬ)
- ਉਕਾਈ ਡੈਮ → ਤਾਪੀ (ਗੁਜ)
- ਮੇਟਟੂਰ ਡੈਮ → ਕਾਵੇਰੀ (ਤਮਿਲਨਾਡੂ)
- ਅਲਮੱਟੀ → ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਕਰਨਾਟਕ)
- ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਸਾਗਰ → ਆਂਧ੍ਰ-ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਰਹੱਦ
- ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲਮ → ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਆਂਧ੍ਰ)
- ਇੰਦਿਰਾ ਸਾਗਰ → ਨਰਮਦਾ (ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
- ਕੋਇਨਾ → ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (ਭੂਚਾਲ ਖੇਤਰ)
- ਇਡੁੱਕੀ → ਪੇਰੀਅਰ (ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਰਚ ਡੈਮ)
- ਭakra ਨੰਗਲ → ਗੋਵਿੰਦ ਸਾਗਰ ਜਲਾਸ਼ਯ
- ਹੀਰਾਕੁਡ → ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਡੈਮ (25.8 ਕਿਮੀ)
- ਗਾਂਧੀ ਸਾਗਰ → ਚੰਬਲ (ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
- ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ → ਚੰਬਲ (ਰਾਜ)
- ਜਵਾਹਰ ਸਾਗਰ → ਚੰਬਲ
- ਮਾਟਾਤਿਲਾ → ਬੇਤਵਾ (ਯੂਪੀ-ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
- ਰਾਜਘਾਟ → ਬੇਤਵਾ (ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
- ਰਿਹੰਦ → ਸੋਨ ਸਹਾਇਕ (ਯੂਪੀ)
- ਮਯੂਰਾਕਸ਼ੀ → ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ
- ਕਕਰਾਪਾਰਾ → ਤਾਪੀ ਖਾੜੀ (ਗੁਜ)
- ਫਰਕਾ ਬੈਰਾਜ → ਕੋਲਕਾਤਾ ਬੰਦਰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ
- DVC → 1948 (ਦਾਮੋਦਰ)
- ਭakra ਬਿਆਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬੋਰਡ → 1967
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲਮਾਰਗ-1 → ਹਲਦੀਆ-ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਗੰਗਾ)
- NW-2 → ਬ੍ਰਹਮਪੁਤਰ (ਧੁਬਰੀ-ਸਦੀਆ)
- NW-3 → ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਨਹਿਰ (ਕੇਰਲ)
- NW-4 → ਗੋਦਾਵਰੀ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ
- NW-5 → ਮਹਾਨਦੀ-ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਡੈਲਟਾ
- ਸੇਥੂਸਮੁੰਦਰਮ → ਪਾਲਕ ਜਲੜੰਧ ਚੈਨਲ
- ਕੰਡਲਾ → ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ (1965)
- ਡਾਇਮੰਡ ਹਾਰਬਰ → ਹੂਗਲੀ ਖਾੜੀ
- ਪਾਰਾਦੀਪ → ਓਡੀਸ਼ਾ (ਲੋਹਾ ਅਯਸਕ)
- ਵਿਸਾਖਾਪਟਨਮ → ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਬੰਦਰ (ਕੁਦਰਤੀ)
- ਚੇਨਈ → ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ (ਪੂਰਬ)
- ਮੁੰਬਈ → ਆਉਟਪੁਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ
- ਮੋਰਮੂਗਾਓ → ਗੋਆ (ਲੋਹਾ ਅਯਸਕ)
- ਨਿਊ ਮੰਗਲੂਰ → ਕਰਨਾਟਕ (ਲੋਹਾ ਅਯਸਕ)
- ਏਨੋਰ → ਤਮਿਲਨਾਡੂ (ਕੋਲਾ)
- ਤੂਤਿਕੋਰਿਨ → ਤਮਿਲਨਾਡੂ (ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ)
- ਦੀਨਦਯਾਲ (ਕੰਡਲਾ) → ਜਵਾਰੀ ਬੰਦਰ
- ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ → ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਨਟੇਨਰ (ਨਵੀ ਮੁੰਬਈ)
- ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ → 13 ਮੁੱਖ ਬੰਦਰਾਂ ਨੋਟੀਫਾਈ
- ਸਾਗਰ ਟਾਪੂ → ਗੰਗਾ ਡੈਲਟਾ (ਗੰਗਾਸਾਗਰ ਮੇਲਾ)
- ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ → ਪੰਬਨ ਰੇਲ ਪੁਲ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੁਲ)
SECTION-6 : ਆਮ ਭਰਮ ਦੂਰ
| ਅਕਸਰ ਭਰਮ | RRB ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸਹੀ ਤੱਥ |
|---|---|
| ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ | ਗੰਗਾ (ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੰਬਾਈ) – ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹੈ |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ (ਖੇਤਰਫਲ) | ਵੁਲਰ (ਮਿੱਠਾ) – ਚਿਲਕਾ (ਲਗੂਨ) ਖਾਰਾ ਅਤੇ ਖਾਰਾ-ਮਿੱਠਾ ਹੈ |
| ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਡੈਮ | ਟੇਹਰੀ (260 ਮੀ.) – ਭakra (226 ਮੀ.) ਦੂਜਾ ਹੈ |
| ਪਹਿਲਾ ਬਾਇਓਸਫੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ | ਨੀਲਗਿਰੀ (1986) – ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ 1988 |
| ਪਹਿਲਾ IIT ਅਤੇ IIM | ਖੜਗਪੁਰ (1951) ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (1961) |
| ਪਹਿਲੀ ਟਾਕੀ ਫਿਲਮ | ਆਲਮ ਆਰਾ (1931) – ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ (1913) ਮੂਕ |
| ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ | ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (1913) – ਗਾਂਧੀ ਨਹੀਂ |
| ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ – ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹੀਂ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ) |
| ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ | ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ – ਸਰੋਜਿਨੀ ਨਾਇਡੂ ਨਹੀਂ (ਰਾਜਪਾਲ) |
| ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੰਵਿਧਾਨ | ਭਾਰਤ – ਅਮਰੀਕਾ ਨਹੀਂ |
SECTION-7 : ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
- ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ 8 ਰਾਜ: “Gujarat Rajasthan MP Chhattisgarh Jharkhand West-Bengal Tripura Mizoram-Nagaland” → G-R-M-C-J-W-T-M-N (Grand-father Ram Chandra Ji Went To Mumbai North)
- ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ (Narmada-Tapi-Sabarmati-Mahi-Periyar) → “NaTaSaMaP” (ਜਿਵੇਂ Namaste)
- ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ 1-12: “T-L-F-UL-PS-DS-FS-LS-LS-LS-LS-LS” → ਸੋਚੋ “The Lion Fought Under Parliament Street, Delhi, For Large States, Local Self, Land, Legal, Liquor, Language”
- ਮੂਲ ਭਾਰਤੀ ਕਰਤਵ 51A: 10 ਮੂਲ → ਯਾਦ ਰੱਖੋ “National Flag + National Anthem + Constitution + Army + Broke violence + Public + Property + Science + Environment + Education” (11ਵਾਂ 2002 ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ = “women dignity”)
- ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਪੱਛਮ-ਪੂਰਬ: “K-M-M-G-M-T-C-V-P-N-E-T” (Kandla-Mumbai-Mormugao-Mangalore-Cochin-Tuticorin-Chennai-Visakhapatnam-Paradip-Haldia-Ennore)
SECTION-8 : ਆਖ਼ਰੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਿਵੀਜ਼ਨ – 20 ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਦੀ → ਗੰਗਾ
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ → ਕਾਂਗਚੇਨਜੰਗਾ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਖੇਤਰ → ਰਾਜਸਥਾਨ
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ → ਯੂਪੀ
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਾਖਰਤਾ → ਕੇਰਲ
- ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ → ਹਰਿਆਣਾ
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਤਟਰੇਖਾ → ਗੁਜਰਾਤ
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ → ਐਨਐਚ-44
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਰੇਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ → ਹੁੱਬਲੀ
- ਪਹਿਲਾ ਬਾਇਓਸਫੀਅਰ → ਨੀਲਗਿਰੀ
- ਟਾਈਗਰ ਰਾਜ → ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
- ਇਕੋ ਇਕ ਸਰਗਰਮ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ → ਬੈਰਨ ਆਈਲੈਂਡ
- ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ → ਨਾਸਿਕ, ਦਿਵਾਸ, ਮੈਸੂਰ, ਸਾਲਬੋਨੀ
- ਪਹਿਲਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਲਾਂਟ → ਤਾਰਾਪੁਰ
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਡੈਮ → ਹਿਰਾਕੁਡ
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਡੈਮ → ਤੇਹਰੀ
- ਪਹਿਲਾ ਆਈਆਈਐਮ → ਕੋਲਕਾਤਾ
- ਪਹਿਲਾ ਆਈਆਈਟੀ → ਖੜਗਪੁਰ
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਨਵਰ → ਟਾਈਗਰ; ਪੰਛੀ → ਮੋਰ; ਫੁੱਲ → ਕਮਲ; ਫਲ → ਆਮ; ਰੁੱਖ → ਬਰਗਦ
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਅਰਾ → ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਜਯਤੇ (ਉਪਨਿਸ਼ਦ)
ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ – ਇਹ ਸ਼ੀਟ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਟੈਟਿਕ ਜੀਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ!