ଆପଣ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀର ଅଧ୍ୟାୟ 9ରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ‘ଆପଣଙ୍କ ହାତ କେତେ ସ୍ଥିର?’ ଖେଳଟି ଖେଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବେ। ଯଦି ନ କରିଥିବେ, ଏବେ ଖେଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ପାହେଲି ଓ ବୁଝୋ ମଧ୍ୟ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ସଂଯୋଗ କରି ଖେଳଟି ସଜାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଏହାକୁ ଖେଳି ବହୁତ ମଜା ପାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏତେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଯେ, ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରରେ ରହୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଏକ ଭାଇଝିଅକୁ ସୁପାରିଶ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ। ତେଣୁ ପାହେଲି ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ କିଭଳି ସଂଯୋଗ କରାଯିବ (ଚିତ୍ର 10.1) ତାହାର ଏକ ସଫା ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲା।

ଚିତ୍ର 10.1 ଆପଣଙ୍କ ହାତ କେତେ ସ୍ଥିର ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ସଜ୍ଜା

ଆପଣ ଏହି ପରିପଥଟି ସହଜରେ ଅଙ୍କନ କରିପାରିବେ କି? ଏହା ବୁଝୋକୁ ଚିନ୍ତିତ କଲା ଯେ ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାର କୌଣସି ସହଜ ଉପାୟ ଅଛି କି?

10.1 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତୀକ

କେତେକ ସାଧାରଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇପାରେ। ସାରଣୀ 10.1ରେ କେତେକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଆପଣ ବିଭିନ୍ନ ପୁସ୍ତକରେ ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରତୀକ ଦେଖିବାକୁ ପାଇପାରନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଆମେ ଏଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା।

ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକୁ ସାବଧାନରେ ଦେଖନ୍ତୁ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ର ପ୍ରତୀକରେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଯେ ଏକ ଲମ୍ବା ରେଖା ଏବଂ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ମୋଟା ସମାନ୍ତରାଳ ରେଖା ଅଛି। ଆପଣ ମନେ ପକାଉଛନ୍ତି କି ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ରେ ଏକ ଧନାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଏବଂ ଏକ ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଅଛି? ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ର ପ୍ରତୀକରେ, ଲମ୍ବା ରେଖାଟି ଧନାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ମୋଟା, ଛୋଟ ରେଖାଟି ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

ଏକ ସୁଇଚ୍ ପାଇଁ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ‘ଅଫ୍’ ସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଏ। ଏକ ପରିପଥରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ତାରଗୁଡ଼ିକୁ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଏ।

ସାରଣୀ 10.1ରେ, ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରତୀକ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ବ୍ୟାଟେରୀ କ’ଣ? ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀର ପ୍ରତୀକକୁ ଦେଖନ୍ତୁ। ଆପଣ ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ତାହା ବୁଝିପାରୁଛନ୍ତି କି? ଆମର କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଆମକୁ ଏକାଧିକ ସେଲ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ, ଆମେ ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ତହିଁରୁ ଅଧିକ ସେଲ୍କୁ ଚିତ୍ର 10.2ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ଏକତ୍ର ସଂଯୋଗ କରୁ। ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ

ସାରଣୀ 10.1 କେତେକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ଉପାଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ

ଯେ ଗୋଟିଏ ସେଲ୍ର ଧନାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସେଲ୍ର ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ସହ ସଂଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହିପରି ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ତହିଁରୁ ଅଧିକ ସେଲ୍ର ସମାହାରକୁ ବ୍ୟାଟେରୀ କୁହାଯାଏ। ଟର୍ଚ୍ଚ, ଟ୍ରାନ୍ଜିଷ୍ଟର, ଖେଳନା, ଟିଭି ରିମୋଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଭଳି ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହାର କରେ। ତଥାପି, ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ଚିତ୍ର 10.2ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ବେଳେବେଳେ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ତେବେ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ଟର୍ମିନାଲ୍ଗୁଡ଼ିକ କିପରି ସଂଯୋଗ ହୁଏ? ଯେକୌଣସି ଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟାଟେରୀ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଭିତରକୁ ସାବଧାନରେ ଦେଖନ୍ତୁ। ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ସେଲ୍ର ଧନାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସେଲ୍ର ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ସହ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମୋଟା ତାର କିମ୍ବା ଧାତୁ ପଟି ଥାଏ (ଚିତ୍ର 10.3)। ଆପଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାଟେରୀ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ, ସେଠାରେ ସାଧାରଣତଃ ‘+’ ଏବଂ ‘-’ ପ୍ରତୀକ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ।

ଆମର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ସଂଯୋଗ କରିପାରିବା? ଆପଣ ଚିତ୍ର 10.4ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି, ଏକ କାଠ ବ୍ଲକ୍, ଦୁଇଟି ଲୁହା ପଟି ଏବଂ ରବର ବ୍ୟାଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସେଲ୍ ହୋଲ୍ଡର୍ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଏହା ଆବଶ୍ୟକ

ଚିତ୍ର 10.2 (କ) ଦୁଇଟି ସେଲ୍ର ବ୍ୟାଟେରୀ (ଖ) ଚାରୋଟି ସେଲ୍ର ବ୍ୟାଟେରୀ

ଚିତ୍ର 10.3 ଦୁଇଟି ସେଲ୍କୁ ଏକତ୍ର ସଂଯୋଗ କରି ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀ ତିଆରି କରିବା

ଚିତ୍ର 10.4 ଏକ ସେଲ୍ ହୋଲ୍ଡର୍

ଚିତ୍ର 10.5 ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ସେଲ୍ ହୋଲ୍ଡର୍

ଯେ ରବର ବ୍ୟାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଧାତୁ ପଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରିରଖିବ।

ଆପଣ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତହିଁରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ର ବ୍ୟାଟେରୀ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବଜାରରୁ ସେଲ୍ ହୋଲ୍ଡର୍ ମଧ୍ୟ କିଣିପାରିବେ। ସେଗୁଡ଼ିକରେ ସେଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, ଯେପରିକି ଗୋଟିଏ ସେଲ୍ର ଧନାତ୍ମକ

ପାହେଲି ଓ ବୁଝୋ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରାକ୍ଟର, ଟ୍ରକ୍ ଓ ଇନଭର୍ଟରରେ ବ୍ୟବହୃତ ବ୍ୟାଟେରୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେଲ୍ରୁ ତିଆରି କି? ତେବେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାଟେରୀ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ କି?

ଚିତ୍ର 10.6 ଟ୍ରକ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ଏହାର କଟଆଉଟ୍

ଟର୍ମିନାଲ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସେଲ୍ର ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ସହ ସଂଯୋଗ ହୋଇଯାଏ। ଚିତ୍ର 10.5ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ସେଲ୍ ହୋଲ୍ଡର୍ ଉପରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଧାତୁ କ୍ଲିପ୍ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଏକ ଖଣ୍ଡ ତାର ସଂଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରତୀକ ସାରଣୀ 10.1ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଚାଲନ୍ତୁ ଏବେ ସାରଣୀ 10.1ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥର ଏକ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବା।

କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ 10.1

ଚିତ୍ର 10.7ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥଟି ତିଆରି କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍ବକୁ ଜଳାଇବା ପାଇଁ ସମାନ ପରିପଥ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଆପଣ ମନେ ପକାଉଛନ୍ତି କି ସୁଇଚ୍ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବାବେଳେ ହିଁ ବଲ୍ବଟି ଜଳେ? ସୁଇଚ୍କୁ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ସହିତ ବଲ୍ବଟି ଜଳିଉଠେ।

ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥଟି ଆପଣଙ୍କ ନୋଟବୁକରେ ନକଲ କରନ୍ତୁ। ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ପରିପଥର ଏକ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।

ଆପଣଙ୍କର ଚିତ୍ର ଚିତ୍ର 10.8ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ସହିତ ସମାନ କି?

ପ୍ରତୀକ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବା ବହୁତ ସହଜ। ତେଣୁ, ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ଏହାର ପରିପଥ ଚିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁ।

ଚିତ୍ର 10.9 ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଉଛି। ଏହା ଚିତ୍ର 10.8ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପରିପଥ ଚିତ୍ର ସହିତ ସମାନ କି? ଏହା କେଉଁ ଦିଗରେ ଭିନ୍ନ?

ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ବଲ୍ବଟି ଜଳିବ କି? ମନେ ପକାନ୍ତୁ ଯେ ସୁଇଚ୍ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବାବେଳେ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ବନ୍ଦ ଥିବାବେଳେ ହିଁ ବଲ୍ବଟି ଜଳେ।

ଚିତ୍ର 10.7 ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ

ଚିତ୍ର 10.8 ଚିତ୍ର 10.7ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥର ପରିପଥ ଚିତ୍ର

• ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଯେ ଚାବି କିମ୍ବା ସୁଇଚ୍କୁ ପରିପଥରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇପାରିବ।
• ଯେତେବେଳେ ସୁଇଚ୍ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ଥାଏ, ବ୍ୟାଟେରୀର ଧନାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ରୁ ଋଣାତ୍ମକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିପଥଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ପରିପଥଟି ତା’ପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ପରିପଥ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
• ଯେତେବେଳେ ସୁଇଚ୍ ‘ଅଫ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ଥାଏ, ପରିପଥଟି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହାକୁ ଖୋଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପରିପଥର କୌଣସି ଅଂଶ ଦେଇ କୌଣସି ପ୍ରବାହ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ବଲ୍ବରେ ଏକ ପତଳା ତାର ଅଛି, ଯାହାକୁ ଫିଲାମେଣ୍ଟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଏଥି ଦେଇ ଗଲାବେଳେ ଜଳିଉଠେ। ଯେତେବେଳେ ବଲ୍ବଟି ଫ୍ୟୁଜ୍ ହୋଇଯାଏ, ଏହାର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।

ସତର୍କତା

ମେନ୍ସ ସହ ସଂଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଏକ ଜଳୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍ବକୁ କଦାପି ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହା ବହୁତ ଗରମ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ହାତ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପୋଡ଼ିଯାଇପାରେ। ମେନ୍ସ କିମ୍ବା ଜେନେରେଟର କିମ୍ବା ଇନଭର୍ଟରରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସରବରାହ ସହିତ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ ପାଇପାରନ୍ତି, ଯାହା ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ। ଏଠାରେ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଯଦି ବଲ୍ବର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ପରିପଥଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ କି? ବଲ୍ବଟି ତଥାପି ଜଳିବ କି?

ଆପଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବେ ଯେ ଏକ ଜଳୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍ବ ଗରମ ହୋଇଯାଏ। ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କାହିଁକି?

10.2 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ତାପନ ପ୍ରଭାବ

କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ 10.2

ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍, ଏକ ବଲ୍ବ, ଏକ ସୁଇଚ୍ ଏବଂ ସଂଯୋଗକାରୀ ତାର ନିଅନ୍ତୁ। ଚିତ୍ର 10.9ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ତିଆରି କରନ୍ତୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ସୁଇଚ୍କୁ ‘ଅଫ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ରଖନ୍ତୁ। ବଲ୍ବଟି ଜଳୁଛି କି? ବଲ୍ବକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ଏବେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍କୁ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିକୁ ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତୁ ଏବଂ ବଲ୍ବଟିକୁ ଏକ ମିନିଟ୍ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଜଳିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୁନର୍ବାର ବଲ୍ବକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ କିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି କି? ସୁଇଚ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ‘ଅଫ୍’ ସ୍ଥିତିକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ପରେ, ପୁନର୍ବାର ବଲ୍ବକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ।

କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ 10.3

ଚିତ୍ର 10.10ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ଏକ ପରିପଥ ତିଆରି କରନ୍ତୁ। ପ୍ରାୟ $10 \mathrm{~cm}$ ଲମ୍ବା ନିକ୍ରୋମ୍ ତାରର ଏକ ଖଣ୍ଡ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାକୁ କଣ୍ଟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ। (ଆପଣ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମରାମତି ଦୋକାନରୁ ନିକ୍ରୋମ୍ ତାର ପାଇପାରିବେ କିମ୍ବା ଆପଣ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହିଟର୍ର ପରିତ୍ୟକ୍ତ କଏଲ୍ର ଏକ ଖଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।) ତାରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ଏବେ ସୁଇଚ୍କୁ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ପରିପଥରେ ପ୍ରବାହ ସ୍ୱିଚ୍ ଅନ୍ କରନ୍ତୁ। କିଛି

ଚିତ୍ର 10.10

ସତର୍କତା

ସୁଇଚ୍କୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ‘ଅନ୍’ ସ୍ଥିତିରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ, ନଚେତ୍ ସେଲ୍ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇପାରେ।

ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ତାରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। (ଏହାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଧରି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।) ପ୍ରବାହ ସ୍ୱିଚ୍ ଅଫ୍ କରନ୍ତୁ। କିଛି ମିନିଟ୍ ପରେ ପୁନର୍ବାର ତାରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗଲାବେଳେ ତାରଟି ଗରମ ହୋଇଯାଏ। ଏହ