रक्तसंबंध – आरआरबीसाठी ६०-मिनिटांचे पुनरावलोकन पत्रक
१. सुवर्ण नियम (नेहमी काढा)
- जीनोग्राम: □ = पुरुष, ○ = स्त्री, ↔ = जोडपे, | = पालक–मूल
- एक-ओळ वय नियम: मोठी पिढी ↑, समान पिढी →, लहान पिढी ↓
- नावावरून लिंग गृहित धरू नका – सूचना मिळेपर्यंत थांबा.
२. संकेतशब्द → तात्काळ नातेसंबंध
| संकेत |
पूर्ण रूप |
झटपट टीप |
| M |
आई |
नेहमी स्त्री |
| F |
वडील |
नेहमी पुरुष |
| B |
भाऊ |
पुरुष बहीणभाऊ |
| S |
बहीण |
स्त्री बहीणभाऊ |
| H |
नवरा |
पुरुष जोडीदार |
| W |
बायको |
स्त्री जोडीदार |
| C |
मूल |
मुलगा/मुलगी |
| P |
पालक |
M/F |
संयोजन: MFS = आईच्या वडिलांचा मुलगा → मामा/काका.
३. शॉर्टकट सूत्रे
| विचारलेले नाते |
चिन्हांमध्ये सूत्र |
ट्रिक |
| आईचा/वडिलांचा एकुलता एक मुलगा |
स्वतः |
“एकुलता” → बहीणभाऊ वगळा |
| माझ्या आजोबांच्या एकुलत्या एका मुलाचा मुलगा |
स्वतः |
आतून बाहेर काम करा |
| माझ्या वडिलांच्या वडिलांची बायको |
आजी |
दोन वडिल रद्द |
| माझ्या आईच्या एकुलत्या मुलाचा भाऊ |
स्वतः |
“एकुलता मूल” = मी |
४. पिढी सोपान
- +२ पणजोत-आजोबा-आजी
- +१ आजोबा-आजी / काका / मावशी
- ० स्वतः, बहीणभाऊ, चुलते-मावसे
- -१ मुले
- -२ नातवंडे
५. लिंग-तपासणी ट्रिक्स
- “एकुलता मुलगा” → पुरुषच असतो.
- “X चा जोडीदार” → X च्या उलट लिंगाचा.
- “X हा Y चा वडील आहे” → X पुरुष, Y कोणताही असू शकतो.
- माहिती नाही? → शेवटच्या सूचनेपर्यंत दोन्ही पर्याय (M/F) ठेवा.
6. Mnemonics
- FBS = “Father’s Brother Son” → कजिन भाऊ.
- MBD = “Mother’s Brother Daughter” → कजिन बहीण.
- “FUCHSIA” – F-Father, U-Uncle, C-Cousin, H-Husband … शीर्ष नातेवाईक लवकर याद करण्यासाठी यादी.
7. 30-Sec Elimination Plan
- प्रश्न दोनदा वाचा → लिंग व पिढी लक्षात ठेवा.
- 3-पिढ्यांचे झाड काढा (जास्तीत जास्त).
- निश्चित सूचना आधी ठेवा; अज्ञातांसाठी रिकामे ठिकाण सोडा.
- उत्तर नेहमी इंग्रजी शब्दात, कोड नव्हे.
- नकारात्मक गुण नाहीत? ५० % खात्री असली तरी प्रयत्न करा.
8. Table of Common Twists
| वाक्य |
लपलेला अर्थ |
| “Her mother is my mother’s only daughter” |
बोलणारी मुलगी आई आहे |
| “The man is the son of my wife’s husband” |
माझा मुलगा |
| “The lady is the daughter of my mother’s husband” |
बहीण (सावत्र बहीण देखील समाविष्ट) |
9. Rapid-Fire Q&A
Q1: एका माणसाकडे बोट दाखवत रिता म्हणाली, “His only brother is the father of my daughter.” रिता त्या माणसाशी कशी संबंधित आहे?
रिता त्या माणसाची **पत्नी** आहे (माणसाचा एकुलता भाऊ = रिताचा नवरा).
Q2: X, Y ची ओळख करून देतो: “His mother’s brother is the father of my son.” Y, X शी कसा संबंधित आहे?
Y, X चा **भाचा** आहे (X, Y चा मॅटर्नल मामा आहे).
Q3: A ही B ची बहीण आहे. C ही B ची आई आहे. D हा C चा वडील आहे. E ही D ची आई आहे. A, D ला काय आहे?
A, D ची **नातू/नातू मुलगी** आहे.
१०. शेवटच्या दिवसाचे झटपट तथ्य
- पैतृक = वडिलांची बाजू; मातृक = आईची बाजू.
- कझिन्स नेहमीच समान पिढीतील असतात.
- सासरे-सासू हे झाडात लग्नानंतरच दिसतात.
- डबल कझिन्स = वडिलांच्या भावंडाचे + आईच्या भावंडाचे मुले (फारच क्वचित विचारले जाते).
- कोणताही संबंध नाही = “यापैकी काहीही नाही” ठळपणे चिन्हांकित करा.
११. एक मिनिटाचे आठवण कार्ड
१. काढा → २. कोड करा → ३. पिढी → ४. लिंग → ५. उत्तर.
झालं! प्रयत्न करा, पुनरावृत्ती करा, पुन्हा करा.