आरआरबी जेई मागील वर्षाचे प्रश्न संच ९

  1. कोणत्या भारतीय राज्याने 2024 पर्यंत प्रत्येक ग्रामीण घराला नळाने पाणीपुरवठा करण्यासाठी “जल जीवन मिशन” सुरू केले?
    A. महाराष्ट्र
    B. गुजरात
    C. उत्तर प्रदेश
    D. हरियाणा
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: गुजरातने मिशन मोडमध्ये जल जीवन मिशन सर्वप्रथम राबवले आणि 2020 मध्येच 100% कार्यरत घरगुती नळ जोडणी साध्य केली.
  1. भारताच्या अध्यक्षतेखाली 2023 चे जी-20 शिखर सम्मेलन कोणत्या शहरात झाले?
    A. मुंबई
    B. नवी दिल्ली
    C. बंगळुरू
    D. हैदराबाद
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 2023 चे मुख्य जी-20 नेते शिखर सम्मेलन 9–10 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील प्रगती मैदान येथील भारत मंडपम येथे आयोजित करण्यात आले.
  1. आयसीसी महिला क्रिकेटर ऑफ द इयर 2022 पुरस्कार कोणी जिंकला?
    B. स्मृती मानधना
    C. एलिस पेरी
    D. अलिसा हेली
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: स्मृती मानधनाने रॅचेल हेहो-फ्लिंट ट्रॉफी दुसऱ्यांदा जिंकली (पूर्वी 2018 आणि 2022 मध्ये).
  1. “डिजिटल पेमेंट इंडेक्स” कोणत्या संस्थेने जारी केला आहे?
    A. सेबी
    B. आरबीआय
    C. नीती आयोग
    D. एनपीसीआय
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: आरबीआयचा डिजिटल पेमेंट इंडेक्स (RBI-DPI) मार्च 2018 पासून प्रत्येक तिमाही डिजिटल पेमेंटचा प्रसार मोजतो.
  1. कोणत्या नदीला “बिहारचा शोक” म्हणून ओळखले जाते?
    A. कोसी
    B. गंडक
    C. बागमती
    D. सोन
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: कोशीच्या वारंवार होणाऱ्या मार्ग बदलांमुळे आणि पूरामुळे तिला “बिहारचे दुःख” ही उपमा मिळाली.
  1. १०,००० फूटपेक्षा अधिक उंचीवरील जगातील सर्वात लांब महामार्ग सुरंग, “अटल सुरंग”, मनालीला कोणत्या खोऱ्याशी जोडते? A. स्पीती
    B. लाहौल
    C. कुल्लू
    D. कांगडा
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: ९.०२ किमी लांब अटल सुरंग रोहतांग दर्र्याचा बायपास करते आणि लाहौल खोऱ्याला सर्वहंगामी प्रवेश देते.
  1. २०२२ मध्ये भारताच्या पहिल्या देशी विमानवाहू युद्धनौका (IAC-1) चे नाव काय ठेवण्यात आले? A. आयएनएस विक्रांत
    B. आयएनएस विशाल
    C. आयएनएस वीरात
    D. आयएनएस शक्ति
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: आयएनएस विक्रांत (IAC-1) ही २ सप्टेंबर २०२२ रोजी कोची येथे कमिशन करण्यात आली.
  1. “एक राष्ट्र, एक रेशन कार्ड” योजना कोणत्या मंत्रालयांतर्गत येते? A. ग्राहक व्यवहार, अन्न व सार्वजनिक वितरण
    B. ग्रामविकास
    C. आरोग्य व कुटुंब कल्याण
    D. सामाजिक न्याय
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: ONORC ही अन्न व सार्वजनिक वितरण विभागाची संपूर्ण देशभर रेशन कार्डची हलताखलता शक्य करणारी योजना आहे.
  1. जर x² – 5x + 6 = 0 आणि y² – 3y + 2 = 0, तर प्रत्येक समीकरणाच्या सर्वात लहान मुळांसाठी x + y चे मूल्य किती असेल? A. 3
    B. 4
    C. 5
    D. 6
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: x²–5x+6=0 चे सर्वात लहान मूळ 2 आहे; y²–3y+2=0 चे सर्वात लहान मूळ 1 आहे. त्यामुळे x+y=3.

१०. १८० मी लांब असलेली एक रेल्वे ९० किमी/तास वेगाने २४ सेकंदात एक प्लॅटफॉर्म ओलांडते. प्लॅटफॉर्मची लांबी आहे
अ. १८० मी
ब. ३६० मी
क. ४२० मी
ड. ४८० मी

Show Answer योग्य: पर्याय क. स्पष्टीकरण: ९० किमी/तास = २५ मी/से. अंतर = २५×२४ = ६०० मी. प्लॅटफॉर्म = ६०० – १८० = ४२० मी.

११. ₹८,००० रुपयांवर १०% वार्षिक दराने अर्धवार्षिक संयुक्त व्याजाने १ वर्षासाठी संयुक्त व्याज आहे
अ. ₹८२०
ब. ₹८४०
क. ₹८६०
ड. ₹८८२

Show Answer योग्य: पर्याय ब. स्पष्टीकरण: अर्धवार्षिक दर = ५%, कालावधी = २. रक्कम = ८०००(१.०५)² = ८८२०. संयुक्त व्याज = ८८२० – ८००० = ₹८२० (जवळचा पर्याय ₹८२० योग्य; पर्याय लेबलमध्ये टाइपो, योग्य लेबल अ).

१२. जर (a + b) : (a – b) = ५ : २, तर a² – b² : a² + b² आहे
अ. २० : २९
ब. १० : २९
क. २९ : २०
ड. २९ : १०

Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: a+b=5k, a–b=2k → a=3.5k, b=1.5k. a²–b²=10k², a²+b²=14.5k². गुणोत्तर १० : १४.५ = २० : २९.

१३. ११ संख्यांचा सरासरी ५० आहे. जर पहिल्या ६ संख्यांचा सरासरी ४८ आणि शेवटच्या ६ संख्यांचा सरासरी ५२ असेल, तर सहावी संख्या आहे
अ. ५०
ब. ५२
क. ४८
ड. ५६

Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: एकूण = ५५०. पहिल्या ६ ची बेरीज = २८८, शेवटच्या ६ ची बेरीज = ३१२. सहावी = २८८ + ३१२ – ५५० = ५०.

१४. एक माणूस दोन घड्याळे ₹१,२०० प्रत्येकाला विकतो, एकावर २०% नफा आणि दुसऱ्यावर २०% तोटा होतो. त्याचा एकूण नफा/तोटा टक्केवारी आहे
अ. ४% तोटा
ब. २% तोटा
क. २% नफा
ड. ना नफा ना तोटा

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: CP1 = 1000, CP2 = 1500. एकूण CP = 2500, SP = 2400. तोटा = 100/2500 = 4%.
  1. जर sec θ + tan θ = 3 असेल, तर sin θ किती? A. 4/5
    B. 3/5
    C. 5/13
    D. 12/13
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: sec θ + tan θ = 3 → sec θ – tan θ = 1/3. सोडवल्यावर, tan θ = 4/3, sin θ = 4/5.
  1. गहाळ संख्या शोधा: 3, 8, 18, 38, ?, 158 A. 78
    B. 80
    C. 82
    D. 84
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: नमुना ×2+2. 38×2+2=78.
  1. जर COMPUTER ला QOIPVWRL असे कोड केले असेल, तर KEYBOARD कसे कोड केले जाईल? A. MGAZDQCP
    B. MGBZDQCO
    C. MFZADQBP
    D. MFZADQCO
Show Answer योग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: +2, –2, +2, –2 … पर्यायाने. K→M, E→C, Y→A, B→Z, O→Q, A→Y, R→T, D→B → MFZADQCO.
  1. वाक्ये: सर्व पेन हे पेन्सिल आहेत. काही पेन्सिल हे इरेझर आहेत. निष्कर्ष: I. काही पेन हे इरेझर आहेत. II. काही इरेझर हे पेन्सिल आहेत. A. फक्त I योग्य
    B. फक्त II योग्य
    C. I आणि II दोन्ही योग्य
    D. कोणताही योग्य नाही
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: II हे दुसऱ्या वाक्याचे थेट उलट आहे; I निश्चितपणे खरे नाही.
  1. एक घड्याळ 4:30 दाखवत आहे. जर मिनिटाची काटा उत्तर-पूर्वेकडे असेल, तर तासाची काटा कोणत्या दिशेला आहे? A. दक्षिण-पूर्व
    B. दक्षिण-पश्चिम
    C. उत्तर-पश्चिम
    D. उत्तर
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: ४:३० वाजता तासकाट ४ आणि ५ च्या मध्ये अर्धवट असतो. जर ३ हे ईशान्य असेल, तर ४ हे दक्षिणपूर्व आणि ५ हे दक्षिणपश्चिम आहे; त्यामुळे अर्धवट बिंदू दक्षिणपश्चिम आहे.

२०. क्रमाने मांडा: १. अंडे २. अळी ३. कोष ४. फुलपाखरू A. 1,2,3,4
B. 1,3,2,4
C. 2,1,3,4
D. 1,2,4,3

Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: योग्य जीवनचक्र क्रम अंडे → अळी → कोष → फुलपाखरू आहे.

२१. चुंबकीय फ्लक्सचे एकक आहे A. टेस्ला
B. वेबर
C. हेन्री
D. गॉस

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: चुंबकीय फ्लक्स → वेबर (Wb); टेस्ला ही फ्लक्स घनता आहे.

२२. खालीलपैकी कोणती राशी सदिश राशी नाही? A. विस्थापन
B. कार्य
C. वेग
D. बल

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: कार्य = अदिश (डॉट गुणन); इतर सदिश आहेत.

२३. मानवी धमनी रक्ताचा pH सुमारे A. 7.0
B. 7.2
C. 7.4
D. 8.0

Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: सामान्य धमनी pH 7.35–7.45 दरम्यान काटेकोरपणे नियंत्रित असतो.

२४. जमिनीत नायट्रेट्सचे मुक्त नायट्रोजन वायूमध्ये रूपांतर करण्याच्या प्रक्रियेला म्हणतात A. नायट्रिफिकेशन
B. डीनायट्रिफिकेशन
C. अमोनिफिकेशन
D. नायट्रोजन फिक्सेशन

Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: डीनायट्रिफाइंग जीवाणू NO₃⁻ ला N₂ वायूमध्ये रूपांतरित करतात.

२५. कोणत्या कार्बनच्या अ‍ॅलोट्रोपमध्ये त्रिमितीय जाळीदार त्रासरीय कार्बन अणू असतात? अ. ग्रॅफाइट
ब. फुलरिन
क. हिरा
ड. चारकोल

Show Answer योग्य: पर्याय क. स्पष्टीकरण: हिर्यामध्ये sp³ संकरित कार्बन असतात जे ३-डी त्रासरीय जाळी तयार करतात.