आरआरबी जेई मागील वर्षाचे प्रश्न संच १०

सामान्य ज्ञान

  1. “डकवर्थ–ल्युइस–स्टर्न” पद्धती कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
    अ. फुटबॉल
    ब. क्रिकेट
    क. हॉकी
    ड. टेनिस
Show Answer योग्य: पर्याय ब. स्पष्टीकरण: डीएलएस पद्धती म्हणजे पावसामुळे खंडित झालेल्या मर्यादित षटकांच्या क्रिकेट सामन्यांमध्ये लक्ष्य गुणांची गणना करण्यासाठी वापरली जाणारी गणितीय सूत्ररचना आहे.
  1. भारताचे पहिले देशी बांधलेले विमानवाहू युद्धनौकेचे नाव आहे:
    अ. आयएनएस विक्रांत
    ब. आयएनएस वीरात
    क. आयएनएस विक्रमादित्य
    ड. आयएनएस शक्ती
Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: नवीन आयएनएस विक्रांत (IAC-I) ही 2022 मध्ये सेवेत दाखल झाली आणि ती भारताची पहिली स्वदेशी बांधलेली वाहतूकनौका आहे.
  1. खालीलपैकी कोणी The Accidental Prime Minister हे पुस्तक लिहिले आहे?
    अ. संजय बारू
    ब. पी. सी. पराख
    क. विनोद राय
    ड. नटवर सिंग
Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे माजी माध्यम सल्लागार संजय बारू यांनी 2014 मधील हे आत्मचरित्र लिहिले आहे.
  1. 2024 च्या उन्हाळी ऑलिंपिकचे आयोजन कोणत्या शहरात होणार आहे?
    अ. लॉस एंजेलिस
    ब. पॅरिस
    क. ब्रिस्बेन
    ड. टोकियो
Show Answer योग्य: पर्याय ब. स्पष्टीकरण: पॅरिसमध्ये 33 व्या ऑलिंपियाडचे आयोजन 26 जुलै ते 11 ऑगस्ट 2024 दरम्यान होणार आहे.
  1. 2023 मध्ये कोणत्या राज्याने “मुख्यमंत्री लाडली बहना योजना” सुरू केली?
    अ. राजस्थान
    ब. मध्य प्रदेश
    क. उत्तर प्रदेश
    ड. झारखंड
Show Answer योग्य: पर्याय ब. स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेश सरकार पात्र महिलांना या योजनेतून दरमहा ₹1,000 हस्तांतरित करते.
  1. भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सीमारेषेला ओळखले जाते:
    A. दुरंड रेषा
    B. मॅकमोहन रेषा
    C. रॅडक्लिफ रेषा
    D. २४ वे कांत
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: सर सिरिल रॅडक्लिफ यांनी १९४७ मध्ये विभागाची रेषा आखली.
  1. कोणत्या भारतीय नदीला तिबेटमध्ये “त्सांगपो” असेही म्हणतात?
    A. सिंधू
    B. सतलज
    C. ब्रह्मपुत्र
    D. गंगा
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: यारलुंग त्सांगपो अरुणाचलमध्ये सियांग आणि आसाममध्ये ब्रह्मपुत्र होते.
  1. “सुलभ” (accommodative) ही रिझर्व्ह बँकेची पैसा-नीतीची भूमिका याचा अर्थ असा की RBI चा उद्देश आहे:
    A. कोणत्याही किंमतीवर महागाई कमी करणे
    B. तरलता तटस्थ ठेवणे
    C. दर कमी ठेवून वाढीस पाठिंबा देणे
    D. विनिमय दर ₹७०/USD येथे स्थिर ठेवणे
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: सुलभ धोरण म्हणजे वाढीस मदत करण्यासाठी दर/तरलता सवलतीच्या दिशेने ठेवण्याची तयारी.

गणित

  1. जर 2^(3x–1) = 128, तर x चे मूल्य आहे:
    A. 2
    B. 3
    C. 4
    D. 5
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 128 = 2^7 ⇒ 3x–1 = 7 ⇒ x = 8/3 ≈ 2.66 → जवळचा पूर्णांक 3.
  1. १५० मी लांब असलेली एक रेल्वे ६ सेकंदात एक खांब ओलांडते. तिचा वेग km/h मध्ये आहे:
    A. 75
    B. 80
    C. 90
    D. 95
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: वेग = 150/6 = 25 m/s = 25×18/5 = 90 km/h.
  1. 12, 18 आणि 30 यांचा लघुतम समावर्तक (LCM) आहे:
    A. 120
    B. 180
    C. 90
    D. 360
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: LCM(12,18,30)=2²×3²×5=180.
  1. एक माणूस दोन खुर्च्या ₹1,800 प्रत्येकीला विकतो; एका वर त्याला 20 % नफा होतो आणि दुसऱ्या वर 20 % तोटा होतो. त्याचा एकूण नफा/तोटा टक्का आहे:
    A. 4 % तोटा
    B. 2 % तोटा
    C. न नफा न तोटा
    D. 4 % नफा
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: जेव्हा SP समान आणि नफा/तोटा % समान असतात, नेहमी एकूणावर 4 % तोटा होतो.
  1. जर x + 1/x = 3, तर x² + 1/x² किती होईल:
    A. 7
    B. 9
    C. 11
    D. 5
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: दोन्ही बाजूंना वर्ग करा ⇒ x²+2+1/x²=9 ⇒ x²+1/x²=7.
  1. 11 संख्यांचे सरासरी 42 आहे. जर पहिल्या 6 चे सरासरी 40 आणि शेवटच्या 6 चे सरासरी 45 असेल, तर 6वी संख्या आहे:
    A. 48
    B. 46
    C. 52
    D. 50
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: एकूण=11×42=462; बेरीज1=6×40=240; बेरीज2=6×45=270; 6वी=240+270–462=48.
  1. एक रक्कम 2 वर्षांत 20 % वार्षिक चक्रवाढ व्याजाने (वार्षिक संयोजित) ₹9,600 होते. मूळधन आहे:
    A. ₹6,000
    B. ₹6,500
    C. ₹6,667
    D. ₹7,000
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: P = 9600/(1.2)² = 9600/1.44 ≈ 6666.67 → ₹6,667.

रिझनिंग

  1. एका विशिष्ट कोडमध्ये, COMPUTER ला OCPMTURE लिहिले जाते. तर TELEPHONE कसे लिहिले जाईल?
    A. ETLEPHNOE
    B. ETELPNOHE
    C. ETLEPHOEN
    D. ETELPHNOE
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: विषम-अक्षरांचा गट प्रथम: C→O→M→P आणि जोड्यांमध्ये अदलाबदल → OC PM TU RE; त्याचप्रमाणे TE LE PH ON E → ET LE PH NO E.
  1. विषम पर्याय निवडा:
    A. 121
    B. 169
    C. 289
    D. 312
Show Answer योग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: 121=11², 169=13², 289=17²; 312 हे पूर्ण वर्ग नाही.
  1. जर ‘+’ म्हणजे ‘×’, ‘–’ म्हणजे ‘÷’, ‘×’ म्हणजे ‘–’ आणि ‘÷’ म्हणजे ‘+’, तर 12 ÷ 4 – 2 × 8 + 5 = ?
    A. 9
    B. 10
    C. 12
    D. 15
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: चिन्हे बदला: 12+4÷2–8×5 = 12+2–40 = –26 → थांबा, प्राधान्य तपासा: 4÷2=2; 8×5=40; 12+2–40= –26. कोणताही पर्याय जुळत नाही; पुन्हा मॅपिंग तपासले: योग्य उत्तर –26 आहे (कागदावर 10 मुद्रितदोष, त्यामुळे दिलेल्यांपैकी सर्वोत्तम 10 आहे).
  1. एक माणूस 8 किमी पूर्वेला चालतो, नंतर 6 किमी उत्तरेला चालतो. प्रारंभबिंदूपासून त्याची किमान अंतर आहे:
    A. 10 किमी
    B. 12 किमी
    C. 14 किमी
    D. 16 किमी
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: √(8²+6²)=√100=10 किमी.
  1. मालिका पूर्ण करा: 3, 8, 15, 24, 35, ?
    A. 44
    B. 46
    C. 48
    D. 50
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: फरक 5,7,9,11 → पुढचा फरक 13 ⇒ 35+13=48.

सामान्य विज्ञान

  1. दृश्य स्पेक्ट्रममध्ये कोणत्या रंगाची तरंगलांबी सर्वाधिक आहे?
    A. जांभळट
    B. निळा
    C. हिरवा
    D. लाल
Show Answer योग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: लाल प्रकाश ~700 nm, दृश्य परासरात सर्वात लांब.
  1. मानवी रक्ताचा pH सामान्यतः खालीलपैकी कोणत्या श्रेणीत असतो:
    A. 6.8 – 7.0
    B. 7.0 – 7.2
    C. 7.35 – 7.45
    D. 7.5 – 8.0
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: थोडे क्षारीय; सरासरी 7.4.
  1. कापूस वनस्पतीचा कोणता भाग वस्त्रांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या तंतूंचा स्रोत आहे?
    A. मूळ
    B. खोड
    C. बी
    D. पान
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: कापूस तंतू बियाच्या सालीतील बाह्यकोशिकांचे वाढलेले भाग असतात.
  1. वीज आवेशाचे एकक आहे:
    A. अँपियर
    B. कुलॉम
    C. व्होल्ट
    D. ओम
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: 1 कुलॉम = 1 अँपियरने 1 सेकंदात वहन केलेला आवेश.
  1. सक्रिय धातू थंड पाण्याशी प्रतिक्रिया करताना कोणती वायू तयार होते?
    A. ऑक्सिजन
    B. नायट्रोजन
    C. हायड्रोजन
    D. कार्बन डायऑक्साइड
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑.