RRB ग्रुप डी मागील वर्षाचे प्रश्न संच ४

सामान्य ज्ञान

  1. भारत सरकारने ग्रामीण भागातील सर्व घरांना विनामूल्य वीज जोडणी देण्यासाठी कोणती योजना सुरू केली?
  • अ) उदय
  • ब) सौभाग्य
  • क) दीन दयाळ उपाध्याय ग्राम ज्योती योजना
  • ड) एकात्मिक विद्युत विकास योजना
Show Answer योग्य: पर्याय ब. स्पष्टीकरण: प्रधानमंत्री सहज बिजली हर घर योजना – “सौभाग्य” ऑक्टोबर 2017 मध्ये इच्छुक ग्रामीण घरांच्या अखेरच्या टप्प्यातील वीजीकरण सुनिश्चित करण्यासाठी सुरू करण्यात आली.
  1. 2023 चे जी-20 परिषदेचे शिखर परिषद भारतातील कोणत्या शहरात झाले?
  • अ) नवी दिल्ली
  • ब) मुंबई
  • क) बंगळुरू
  • ड) कोलकाता
Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: 9-10 सप्टेंबर 2023 रोजी 18 वी जी-20 शिखर परिषद नवी दिल्लीतील प्रगती मैदानातील भारत मंडपम येथे झाली.
  1. “द मेकिंग ऑफ अ लेजेंड” या पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत?
  • अ) कुलदीप नय्यर
  • ब) पायल कपाडिया
  • क) के. नटवर सिंग
  • ड) अजित डोवाल
Show Answer योग्य: पर्याय क. स्पष्टीकरण: माजी परराष्ट्र मंत्री के. नटवर सिंग यांनी माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या जीवनावर हे पुस्तक लिहिले आहे.
  1. भारताच्या कोणत्या शेजारील देशात 4 फेब्रुवारीला स्वातंत्र्य दिन साजरा केला जातो?
  • अ) श्रीलंका
  • ब) नेपाळ
  • क) बांगलादेश
  • ड) मालदीव
Show Answer योग्य: पर्याय अ. स्पष्टीकरण: श्रीलंकेने 4 फेब्रुवारी 1948 रोजी ब्रिटनकडून स्वातंत्र्य मिळवले.
  1. आंतरराष्ट्रीय नवीकरणीय ऊर्जा संस्था (IRENA) याचे मुख्यालय कुठे आहे?
  • अ) जिनिव्हा
  • ब) अबू धाबी
  • क) मॅड्रिड
  • ड) व्हिएन्ना
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: IRENA मुख्यालय मसदार सिटी, अबु धाबी, UAE येथे आहे (अधिकृतपणे 2015 मध्ये उद्घाटन झाले).
  1. कोणत्या भारतीय राज्याने महिलांसाठी विशेषतः “पिंक सारथी” बस सेवा सुरू केली?
  • A) महाराष्ट्र
  • B) राजस्थान
  • C) पंजाब
  • D) हरियाणा
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: राजस्थान राज्य रस्ते वाहतूक महामंडळाने 2022 मध्ये महिलांसाठी सुरक्षित प्रवासासाठी पिंक सारथी सुरू केली.
  1. “डकवर्थ-लुईस” हा शब्द कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
  • A) हॉकी
  • B) क्रिकेट
  • C) फुटबॉल
  • D) टेनिस
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत ही पावसामुळे खंडित झालेल्या क्रिकेट सामन्यांमध्ये लक्ष्य पुन्हा ठरवण्यासाठीची गणितीय सूत्र आहे.
  1. 2006 मध्ये कोणत्या ग्रहाला “बटु ग्रह” म्हणून दर्जा कमी करण्यात आला?
  • A) नेपच्यून
  • B) प्लूटो
  • C) युरेनस
  • D) ज्युपिटर
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: IAU ने 24 ऑगस्ट 2006 रोजी प्लूटोला बटु ग्रह म्हणून पुन्हा वर्गीकृत केले.

गणित

  1. 150 मी लांब असलेली एक रेल्वे 9 सेकंदांत एक खांब ओलांडते. रेल्वेचा वेग आहे
  • A) 50 किमी/तास
  • B) 54 किमी/तास
  • C) 60 किमी/तास
  • D) 72 किमी/तास
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: वेग = 150 मी / 9 से = 16.67 मी/से → 16.67 × 18/5 = 60 किमी/तास.
  1. दोन संख्यांचा मस 24 आहे आणि त्यांचा लस 432 आहे. जर एक संख्या 72 असेल, तर दुसरी संख्या आहे
  • A) 144
  • B) 120
  • C) 96
  • D) 108
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: गुणाकार = 24 × 432 = 10368. दुसरा संख्या = 10368 ÷ 72 = 144.
  1. एक दुकानदार खरेदी भावावर 10% सूट देतो आणि तरीही 17% नफा कमावतो. जर खरेदी भाव ₹600 असेल, तर किंमत भाव आहे
  • A) ₹468
  • B) ₹450
  • C) ₹500
  • D) ₹520
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: विक्रीभाव = ₹600 चे 90% = ₹540. किंमतभाव = 540/1.17 = ₹468 (सुमारे).
  1. जर 3 tan θ = 4, तर (4 sin θ – 3 cos θ)/(4 sin θ + 3 cos θ) चे मूल्य आहे
  • A) 1/7
  • B) 2/7
  • C) 1/4
  • D) 0
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: tan θ = 4/3 → sin θ = 4/5, cos θ = 3/5. व्यंजक = (16–9)/(16+9) = 7/25 ÷ 25/25 = 7/25 → 25 रद्द केल्यावर 1/7 म्हणून सुलभ.
  1. 11 संख्यांचा सरासरी 50 आहे. जर एक संख्या 60 काढली गेली, तर नवीन सरासरी आहे
  • A) 49
  • B) 48.5
  • C) 49.5
  • D) 48
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: एकूण = 550. नवीन एकूण = 490, 10 संख्या → 490/10 = 49.
  1. एक रक्कम 3 वर्षांत 5% वार्षिक चक्रवाढ व्याजाने ₹9261 होते. मूळधन आहे
  • A) ₹8000
  • B) ₹8500
  • C) ₹9000
  • D) ₹7500
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: P = 9261/(1.05)³ = 9261/1.157625 = 8000.
  1. दोन गोलांच्या घनफळांचे गुणोत्तर 8 : 27 आहे. त्यांच्या पृष्ठफळांचे गुणोत्तर आहे
  • A) 2 : 3
  • B) 4 : 9
  • C) √8 : √27
  • D) 16 : 81
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: आयतन ∝ r³ ⇒ त्रिज्यांचे गुणोत्तर 2 : 3. पृष्ठफळ ∝ r² ⇒ 4 : 9.

तर्कशक्ती

  1. एका विशिष्ट कोडमध्ये, COMPUTER ला PMOCRETU असे लिहितात. त्या कोडमध्ये TEACHER कसे लिहाल?
  • A) HETREAC
  • B) REHCEAT
  • C) REHCTEA
  • D) REHTEAC
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: पहिले 4 अक्षरे उलट, शेवटची 4 अक्षरे उलट: TEAC → CAET, HER → REH ⇒ REHCTEA.
  1. वेगळा शोधा:
  • A) 216
  • B) 729
  • C) 1000
  • D) 625
Show Answer योग्य: पर्याय D. स्पष्टीकरण: 625 हे 5⁴ आहे, इतर सर्व घनसंख्या आहेत (6³, 9³, 10³).
  1. जर १५ ऑगस्ट २०२१ रविवार होता, तर २६ सप्टेंबर २०२१ कोणता दिवस होता?
  • A) रविवार
  • B) सोमवार
  • C) मंगळवार
  • D) बुधवार
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: १५ ऑगस्ट ते २६ सप्टेंबर = ४२ दिवस ≡ 0 विषम दिवस ⇒ तोच रविवार.
  1. मालिका पूर्ण करा: 3, 8, 18, 38, ?
  • A) 78
  • B) 76
  • C) 80
  • D) 74
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: नमुना ×2+2: 3×2+2=8, 8×2+2=18, 18×2+2=38, 38×2+2=78.
  1. शब्द शब्दकोशानुसार मांडा:
  2. Accent 2. Accept 3. Access 4. Accident
  • A) 1,4,2,3
  • B) 1,2,4,3
  • C) 4,1,2,3
  • D) 1,4,3,2
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: Accent → Accident → Accept → Access.

सामान्य विज्ञान

  1. मानवी मेंदूचा कोणता भाग शरीराचा संतुलन नियंत्रित करतो?
  • A) सेरिब्रम
  • B) मेड्युला
  • C) सेरिबेलम
  • D) हायपोथॅलेमस
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: सेरिबेलम ऐच्छिक हालचाली समन्वयित करते आणि मुद्रा व सुव्यवस्था राखते.

२२. मानवी रक्ताचा pH सुमारे

  • A) 6.8
  • B) 7.0
  • C) 7.4
  • D) 8.0
Show Answer योग्य: पर्याय C. स्पष्टीकरण: धमनी रक्ताचा pH ≈ 7.35-7.45 (थोडे क्षारीय).

२३. वीजप्रवाह मोजण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण आहे

  • A) व्होल्टमीटर
  • B) अ‍ॅमीटर
  • C) गॅल्व्हनोमीटर
  • D) ओह्ममीटर
Show Answer योग्य: पर्याय B. स्पष्टीकरण: अ‍ॅमीटर अँपियरमध्ये प्रवाह मोजते, ते मालिकेत जोडले जाते.

२४. खालीलपैकी कोणता अधातू खोलीच्या तापमानावर द्रव अवस्थेत असतो?

  • A) ब्रोमिन
  • B) मरकरी
  • C) गॅलियम
  • D) सोडियम
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: ब्रोमिन (Br) हा २५ °C वर द्रव असलेला एकमेव अधातू आहे; मरकरी हा धातू आहे.

२५. खमीराद्वारे साखरेचे दारूमध्ये रूपांतर करण्याच्या प्रक्रियेला म्हणतात

  • A) फर्मेंटेशन
  • B) पास्चरायझेशन
  • D) स्टेरिलायझेशन
  • D) डिहायड्रेशन
Show Answer योग्य: पर्याय A. स्पष्टीकरण: खमीरमधील अप्राणवायू श्वसन फर्मेंटेशनद्वारे इथेनॉल + CO₂ तयार करते.