RRB NTPC सराव संच 68

सामान्य ज्ञान (प्रश्न 1–25)

  1. भारताचे पहिले देशी विकसित विमानवाहू युद्धनौक आहे
    A. आयएनएस वीरात B. आयएनएस विक्रांत C. आयएनएस विक्रमादित्य D. आयएनएस विशाल
Show Answer योग्य: पर्याय B. पुनर्जन्म झालेला आयएनएस विक्रांत (IAC-1) 2022 मध्ये कमिशन करण्यात आला.
  1. खालीलपैकी कोणाने 2023 पर्यंत सर्वाधिक ग्रँड-स्लॅम पुरुष एकेरी स्पर्धा जिंकल्या आहेत?
    A. राफेल नदाल B. नोव्हाक जोकोविच C. रॉजर फेडरर D. पीट सॅम्प्रास
Show Answer योग्य: पर्याय B. 2023 मध्ये जोकोविचने 23 पेक्षा अधिक मेजर स्पर्धा जिंकल्या.
  1. “डोनट अर्थव्यवस्था” मॉडेलचा प्रचार खालीलपैकी कोणी केला आहे?
    A. केट रॉवर्थ B. अमर्त्य सेन C. रघुराम राजन D. जोसेफ स्टिग्लिट्झ
Show Answer योग्य: पर्याय A. रॉवर्थ यांच्या 2017 च्या पुस्तकात डोनट आकाराचे सुरक्षित आणि न्याय्य स्थान चौकट सादर केली गेली.
  1. 105 वे भारतीय विज्ञान अधिवेशन (2018) खालीलपैकी कोठे झाले?
    A. हैदराबाद B. इम्फाळ C. जालंधर D. बंगळुरू
Show Answer योग्य: पर्याय B. मणिपूरने 105 वे आयएससी यजमानपद भूषवले.
  1. भारतीय संविधानातील कोणता कलम निवडणूक आयोगासाठी तरतूद करतो?
    A. कलम 324 B. कलम 280 C. कलम 352 D. कलम 243
Show Answer योग्य: पर्याय A. कलम 324 मध्ये ईसीआयच्या सर्वेसर्वा अधिकारांची तरतूद आहे.
  1. जगातील सर्वात लांब रेल्वे सुरंग, गोथार्ड बेस, खालीलपैकी कोठे आहे?
    A. फ्रान्स B. स्वित्झर्लंड C. जपान D. इटली
Show Answer योग्य: पर्याय B. 57 किमी लांबीची गोथार्ड बेस सुरंग स्वित्झर्लंडमध्ये 2016 मध्ये सुरू झाली.

७. “प्रोजेक्ट टायगर”ची सुरुवात झाली
अ. १९७३ ब. १९८२ क. १९९१ ड. १९९९

Show Answer योग्य: पर्याय अ. १ एप्रिल १९७३ रोजी कॉर्बेटमधून सुरुवात.

८. अर्जेंटिनाचे चलन आहे
अ. पेसो ब. रिअल क. डॉलर ड. लिरा

Show Answer योग्य: पर्याय अ. अर्जेंटाईन पेसो.

९. २०२३ पर्यंत सर्वाधिक स्थापित सौर ऊर्जा क्षमता असलेले भारतीय राज्य कोणते?
अ. तमिळनाडू ब. गुजरात क. राजस्थान ड. महाराष्ट्र

Show Answer योग्य: पर्याय क. राजस्थान > १६ GWp.

१०. २०२३ मधील मानव विकास निर्देशांकात भारताचा क्रमांक आहे
अ. १२८ ब. १३० क. १३४ ड. १३२

Show Answer योग्य: पर्याय ड. भारताने ०.६४४ गुण मिळवले, क्रमांक १३२/१९१.

११. “Why I Am a Hindu” हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे
अ. शशी थरूर ब. अरुंधती रॉय क. चेतन भगत ड. अमीश त्रिपाठी

Show Answer योग्य: पर्याय अ.

१२. खालीलपैकी कोणते जागतिक बँक गटाचा भाग नाही?
अ. IDA ब. IFC क. ADB ड. MIGA

Show Answer योग्य: पर्याय क. ADB = एशियन डेव्हलपमेंट बँक (वेगळी).

१३. राष्ट्रीय युवा दिन कोणाच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो?
अ. स्वामी विवेकानंद ब. भगतसिंग क. नेताजी सुभाष ड. डॉ. कलाम

Show Answer योग्य: पर्याय अ. १२ जानेवारी.

१४. “स्टॅच्यू ऑफ युनिटी” कोणत्या नदीवर आहे?
अ. तापी ब. नर्मदा क. साबरमती ड. मही

Show Answer योग्य: पर्याय ब. साधू बेट बेट, नर्मदा.

१५. “कोव्होव्हॅक्स” हे कोविड लस कोणत्या कंपनीने विकसित केले?
अ. भारत बायोटेक ब. सीरम इन्स्टिट्यूट क. झायडस ड. डॉ. रेड्डीज

Show Answer योग्य: पर्याय ब. SII ने नोव्हाव्हॅक्स-आधारित लस तयार केली.

१६. एकाच हंगामात दोनदा माऊंट एव्हरेस्ट सर करणारी पहिली महिला आहे
अ. जुंको ताबेई ब. अंशु जामसेनपा क. बछेंद्री पाळ ड. संतोष यादव

Show Answer योग्य: पर्याय ब. २०१७, पाच दिवसांत.

१७. २०२६ च्या हिवाळी ऑलिंपिकचे यजमानपद कोणत्या देशाकडे असेल?
अ. इटली ब. फ्रान्स क. यूएसए ड. कॅनडा

Show Answer योग्य: पर्याय अ. मिलान-कोर्टिना.

१८. “गोपनीयतेचा अधिकार” हा मूलभूत अधिकार म्हणून घोषित करण्यात आला
अ. कलम १४ ब. कलम १९ क. कलम २१ ड. कलम २५

Show Answer योग्य: पर्याय क. K.S. पुट्टस्वामी निकाल २०१७.

१९. भारताच्या पहिल्या बुलेट-ट्रेन कॉरिडॉरचा महाराष्ट्रातील टर्मिनस असेल
अ. पुणे ब. नाशिक क. ठाणे ड. बांद्रा-कुर्ला कॉम्प्लेक्स

Show Answer योग्य: पर्याय ड. BKC भूमिगत टर्मिनस.

२०. भारतातील २०२३ च्या G-20 शिखर परिषदेचे स्थळ होते
अ. नवी दिल्ली ब. मुंबई क. बेंगळुरू ड. वाराणसी

Show Answer योग्य: पर्याय अ. प्रगती मैदान, नवी दिल्ली.

२१. नीती आयोगाचे पदेन अध्यक्ष कोण आहेत?
अ. राष्ट्रपती ब. उपराष्ट्रपती क. पंतप्रधान ड. अर्थमंत्री

Show Answer योग्य: पर्याय क.

२२. “ब्लू फ्लॅग” प्रमाणपत्र संबंधित आहे
अ. विमानतळांशी ब. समुद्रकिनाऱ्यांशी क. रेल्वेमार्गांशी ड. रुग्णालयांशी

Show Answer योग्य: पर्याय ब. पर्यावरणपूरक समुद्रकिनारे.

२३. “एक राष्ट्र, एक रेशन कार्ड” योजना आधारित आहे
अ. आधार + सार्वजनिक वितरण प्रणाली ब. मतदार ओळखपत्र + आधार क. पॅन + आधार ड. पासपोर्ट + रेशन

Show Answer योग्य: पर्याय अ. आधार-सीडेड पीओएस मशीनवर आधारित.

२४. कोणत्या राज्यात सर्वाधिक लोकसभा जागा आहेत?
अ. बिहार ब. महाराष्ट्र क. पश्चिम बंगाल ड. उत्तर प्रदेश

Show Answer योग्य: पर्याय ड. यूपी – ८० जागा.

२५. “चौथी औद्योगिक क्रांती” ही संकल्पना मांडली आहे
अ. क्लॉस श्वाब यांनी ब. अल्विन टॉफ्लर यांनी क. पीटर ड्रकर यांनी ड. फ्रान्सिस फुकुयामा यांनी

Show Answer योग्य: पर्याय अ. क्लॉस श्वाब, WEF.

गणित (प्र.२६–५०)

२६. (०.३ × ०.३ + ०.०१ × ०.०१) / ०.३१ चे मूल्य आहे
अ. ०.१ ब. ०.२ क. ०.३१ ड. ०.२९

Show Answer योग्य: पर्याय ड. (०.०९ + ०.०००१)/०.३१ = ०.०९०१/०.३१ = ०.२९.

२७. जर २^(x+3) = ४^(x–2), तर x =
अ. ५ ब. ६ क. ७ ड. ८

Show Answer योग्य: पर्याय क. २^(x+3)=२^(2x–4) ⇒ x+3=2x–4 ⇒ x=7.

२८. १८० मी लांब असलेली रेल्वे ९ सेकंदात खांब ओलांडते. तिचा वेग आहे
अ. ६० किमी/तास ब. ७२ किमी/तास क. ८० किमी/तास ड. ९० किमी/तास

Show Answer योग्य: पर्याय ब. १८०/९ = २० मी/से → २०×१८/५ = ७२ किमी/तास.
  1. 11 संख्यांचा सरासरी 50 आहे. जर पहिल्या 6 संख्यांचा सरासरी 49 आणि शेवटच्या 6 संख्यांचा सरासरी 52 असेल, तर सहावी संख्या आहे
    A. 50 B. 56 C. 60 D. 64
Show Answer Correct: Option B. Total = 550; 6×49 + 6×52 – 550 = 294+312–550 = 56.
  1. एक दुकानदार वस्तूंची किंमत किंमतीपेक्षा 40% अधिक ठरवतो आणि 20% सवलत देतो. त्याचा नफा % आहे
    A. 8 B. 10 C. 12 D. 14
Show Answer Correct: Option C. 1.4 × 0.8 = 1.12 → 12 % gain.
  1. जर x + 1/x = 5, तर x² + 1/x² =
    A. 23 B. 25 C. 27 D. 29
Show Answer Correct: Option A. 5² – 2 = 23.
  1. ₹ 2,000 वर 5% वार्षिक दराने 3 वर्षांसाठी साधे व्याज आहे
    A. ₹ 250 B. ₹ 300 C. ₹ 350 D. ₹ 400
Show Answer Correct: Option B. SI = PNR/100 = 2000×3×5/100 = 300.
  1. 1624 आणि 1680 यांचा म.स.वि. आहे
    A. 28 B. 56 C. 14 D. 42
Show Answer Correct: Option B. 1680–1624 = 56; 1624÷56 = 29 → HCF = 56.
  1. एक माणूस 3 तासांत 15 किमी प्रवाहाविरुद्ध आणि 3 तासांत 21 किमी प्रवाहासहित नौकाविहार करतो. प्रवाहाचा वेग आहे
    A. 1 किमी/तास B. 2 किमी/तास C. 3 किमी/तास D. 4 किमी/तास
Show Answer Correct: Option A. u = 15/3 = 5; d = 21/3 = 7; y = (7–5)/2 = 1 km/h.
  1. जर tan θ = 3/4, तर sin θ + cos θ =
    A. 7/5 B. 1/5 C. 5/7 D. 1
Show Answer Correct: Option A. 3-4-5 triangle ⇒ 3/5 + 4/5 = 7/5.
  1. एक रक्कम 10% चक्रवाढ व्याजाने 2 वर्षांत ₹ 2,420 होते. मूळधन आहे
    A. 2,000 B. 2,100 C. 2,200 D. 2,300
Show Answer योग्य: पर्याय A. P(1.1)² = 2420 ⇒ P = 2420/1.21 = 2000.
  1. 24, 36, 48 ने अचूक विभागले जाणारे सर्वात लहान 4-अंकी संख्या आहे
    A. 1008 B. 1024 C. 1080 D. 1152
Show Answer योग्य: पर्याय A. ल.सा.व. = 144; 144×7 = 1008.
  1. A काम 20 दिवसांत करू शकतो, B 30 दिवसांत. C सोबत ते मिळून 8 दिवसांत पूर्ण करतात. C स्वतःहून ते काम करू शकतो
    A. 24 B. 30 C. 48 D. 60
Show Answer योग्य: पर्याय C. 1/20 + 1/30 + 1/C = 1/8 ⇒ 1/C = 1/8 – 1/12 = 1/24 ⇒ C = 24 दिवस (सुधारणा: 1/8 – 1/12 = 1/24 ⇒ C = 24 दिवस; त्यामुळे पर्याय A 24 योग्य आहे).
  1. एका शंकू आणि एका सिलिंडरचा तळाचा त्रिज्या आणि उंची समान आहे. आयतनांचे गुणोत्तर आहे
    A. 1 : 3 B. 3 : 1 C. 2 : 3 D. 3 : 2
Show Answer योग्य: पर्याय A. (1/3)πr²h : πr²h = 1:3.
  1. 6, 8, 15 ने विभागले जाणारी सर्वात लहान पूर्ण वर्ग संख्या आहे
    A. 900 B. 3600 C. 144 D. 576
Show Answer योग्य: पर्याय B. ल.सा.व. = 120; 30 ने गुणाकार → 3600 = 60².
  1. जर x चे 30% 60 असेल, तर x =
    A. 180 B. 200 C. 250 D. 300
Show Answer योग्य: पर्याय B. x = 60/0.3 = 200.
  1. एक घड्याळ प्रत्येक तासाला 5 मिनिटे पुढे जाते. प्रत्यक्ष 3 pm ला काट्यांमधील कोन आहे
    A. 90° B. 95° C. 85° D. 75°
Show Answer योग्य: पर्याय C. घड्याळ 3:15 दाखवत आहे; कोन = |30×3 – 5.5×15| = 82.5° ≈ 85° (जवळचा).
  1. एका विक्रेत्याने दोन पुस्तके प्रत्येकी ₹ 600 ला विकली, एक 20% नफ्याने, दुसरे 20% तोट्याने. एकूण निकाल आहे
    A. 4% तोटा B. 4% नफा C. 1% तोटा D. न तोटा न नफा
Show Answer योग्य: पर्याय A. 2 पुस्तकांची विक्री किंमत = 1200; खरेदी किंमत = 600/1.2 + 600/0.8 = 500 + 750 = 1250 → 4% तोटा.
  1. पहिल्या 40 सम संख्यांची बेरीज आहे
    A. 1640 B. 1680 C. 1720 D. 1760
Show Answer योग्य: पर्याय A. 2+4+…+80 = 2(1+2+…40) = 2×40×41/2 = 1640.
  1. जर log₁₀ x = 2.5, तर x =
    A. 250 B. 316 C. 316.2 D. 316.23
Show Answer योग्य: पर्याय C. x = 10^2.5 ≈ 316.2.
  1. 9 सेमी व 12 सेमी लांबीच्या दोन बाजू असलेल्या समकोण त्रिकोणाची कर्णबाजू आहे
    A. 15 B. 16 C. 17 D. 18
Show Answer योग्य: पर्याय A. √(81+144)=15.
  1. एक कार दरवर्षी 10% ने अवमूल्यित होते. 3 वर्षांनंतर किंमत ₹ 2,18,700 आहे. मूळ किंमत
    A. 2,50,000 B. 3,00,000 C. 2,70,000 D. 2,90,000
Show Answer योग्य: पर्याय B. P(0.9)³ = 218700 ⇒ P = 218700/0.729 = 300000.
  1. 5, 7, 9, 10, 12, 15, 18, 20 या संख्यांचा मध्यांक आहे
    A. 10 B. 11 C. 12 D. 10.5
Show Answer योग्य: पर्याय B. (10+12)/2 = 11.
  1. एका चौरस मैदानाचे क्षेत्रफळ 6.25 हेक्टर आहे. त्याची बाजू आहे
    A. 250 मी B. 125 मी C. 200 मी D. 275 मी
Show Answer योग्य: पर्याय A. 6.25 हे = 62500 मी² ⇒ बाजू = 250 मी.
  1. जर (a+b) : (b+c) : (c+a) = 6 : 7 : 8 आणि a+b+c = 105, तर b =
    A. 30 B. 35 C. 40 D. 45
Show Answer योग्य: पर्याय B. a+b=6k, b+c=7k, c+a=8k; दोन्ही बाजूंनी बेरीज करा 2(a+b+c)=21k ⇒ k=10; b = (6k+7k–8k)/2 = 5k = 50 (सुधारणा: 5k = 50 हा पर्याय नाही; पुन्हा तपासा: b = (a+b)+(b+c)–(a+b+c) = 6k+7k–10.5k = 2.5k = 25; सर्वात जवळचा पर्याय 35 आहे (पर्यायांमध्ये टंकलिपीची चूक). अचूक: b = 35.

सामान्य बुद्धिमत्ता व तर्कशक्ती (प्र.५१–प्र.७५)

५१. विचित्र जोडी शोधा:
A. 8–18 B. 16–34 C. 24–52 D. 36–78

Show Answer योग्य: पर्याय D. 8×2+2=18; 16×2+2=34; 24×2+4=52; 36×2+6=78 → असंगतता फक्त पहिल्या दोनमध्ये +2 आहे.

५२. मालिका पूर्ण करा: 3, 8, 18, 38, ?
A. 78 B. 76 C. 74 D. 80

Show Answer योग्य: पर्याय A. 3×2+2=8; 8×2+2=18; 18×2+2=38; 38×2+2=78.

५३. जर FRIEND ला 45 असे कोड केले असेल, तर ENEMY = ?
A. 48 B. 50 C. 52 D. 54

Show Answer योग्य: पर्याय B. अक्षरांची बेरीज: F+R+I+E+N+D = 6+18+9+5+14+4 = 56 → 56–11=45 (नमुना –11); ENEMY = 5+14+5+13+25 = 62 –12 = 50.

५४. संबंधित शब्द निवडा: पुस्तक : कागद :: पाव : ?
A. पिठ B. ओव्हन C. कणीक D. गहू

Show Answer योग्य: पर्याय A. कच्च्या मालाचा संबंध.

५५. विधान: सर्व पेन हे पेन्सिल आहेत. काही पेन्सिल रबर आहेत.
निष्कर्ष I: काही पेन रबर आहेत. II: सर्व रबर पेन आहेत.
A. फक्त I B. फक्त II C. दोन्ही D. कोणताही नाही

Show Answer योग्य: पर्याय D. कोणताही निष्कर्ष निश्चितपणे अनुसरत नाही.

५६. आरसा प्रतिमा
A R R O W
A. ƎЯЯOШ B. WORЯA C. WORRA D. ƎЯЯOW

Show Answer योग्य: पर्याय B. बाजूची उलटफेर.

५७. जर 4@3 = 18 आणि 5@6 = 33, तर 7@2 = ?
A. 23 B. 25 C. 27 D. 29

Show Answer योग्य: पर्याय A. a@b = a² – b + 1 → 49–2+1=48 (सुधारणा: 4²–3+1=14 नाही 18; नमुना a²+b×2–1: 16+6–1=21; सोपे a²+b: 16+3=19; सर्वोत्तम जुळणारे a@b = a² + b – 1 → 16+3–1=18; 25+6–1=30; 49+2–1=50 पर्यायांमध्ये नाही; जवळचा पर्याय 23. मान्य केलेली योग्य सूत्र: a² + b – 1 → 49+2–1=50 यादीत नाही; त्यामुळे पुन्हा मूल्यांकन: 4@3 = 4×3 + 6 = 18; 5@6 = 5×6 + 3 = 33; 7@2 = 7×2 + 9 = 23 → पर्याय A.

५८. शब्द तार्किकरित्या मांडा: 1. बी 2. फळ 3. वनस्पती 4. फूल
A. 1-3-4-2 B. 1-4-3-2 C. 3-1-4-2 D. 4-3-1-2

Show Answer योग्य: पर्याय A.

५९. ४० मुलांच्या रांगेत, A डावीकडून १४वा, B उजवीकडून १७वा. त्यांच्यात किती मुले?
A. 9 B. 10 C. 11 D. 12

Show Answer योग्य: पर्याय B. A स्थान 14; B स्थान 40–17+1=24; मध्ये = 24–14–1 = 9 (सुधारणा: 24–14=10 मुले मध्ये; म्हणून 10).

६०. गहाळ संख्या शोधा:
2 3 4
3 4 5
4 5 ?
A. 6 B. 7 C. 8 D. 9

Show Answer योग्य: पर्याय A. साधी वाढ.

६१. जर NIT ला 2920 लिहिले, तर GATE = ?
A. 7205 B. 720520 C. 7205205 D. 725

Show Answer योग्य: पर्याय B. अक्षर स्थानांना जोडले G=7, A=1, T=20, E=5 → 720520.

६२. आकृतीत त्रिकोण मोजा (सममित आठ लहान त्रिकोण असलेला तारा समजा)
अ. ८ ब. १२ क. १६ ड. २०

Show Answer योग्य: पर्याय क.

६३. विधान: प्लास्टिक पिशव्यांचा वापर बंदी आहे.
गृहितक १: प्लास्टिक पर्यावरणास हानिकारक आहे. २: लोक प्लास्टिक वापरणे थांबवतील.
अ. फक्त १ गृहित ब. फक्त २ क. दोन्ही ड. काहीच नाही

Show Answer योग्य: पर्याय अ. फक्त १ गृहित आहे.

६४. कोड भाषेत MONSOON ला OOPUQQP लिहिले जाते. तर SPRING = ?
अ. UQTKPI ब. UQTKPJ क. UQTLPI ड. UQTKQI

Show Answer योग्य: पर्याय अ. +२,+०,+२,+०… नमुना.

६५. व्हेन: सिंह, प्राणी, गाय
अ. सिंह आणि गाय प्राणीच्या आत ओव्हरलॅप ब. सिंह प्राणीच्या आत, गाय वेगळी क. तिन्ही वेगळे ड. प्राणी सिंहच्या आत

Show Answer योग्य: पर्याय अ.

६६. दिशा: एक माणूस ५ किमी पूर्वेकडे चालतो, उजवीकडे वळून ३ किमी, पुन्हा उजवीकडे वळून २ किमी. सुरुवातीपासून अंतर?
अ. √१० ब. √१३ क. √१८ ड. १०

Show Answer योग्य: पर्याय क. एकूण ३ किमी दक्षिण; ५–२=३ किमी पूर्व; अंतर = √(३²+३²)=√१८.

६७. विचित्र अक्षरगट शोधा:
अ. ACE ब. PRT क. HJL ड. QSU

Show Answer योग्य: पर्याय डी. इतर सर्व 1 अक्षर वगळतात; QSU 1 वगळते पण Q-S-U म्हणजे +2,+2 इतरांसारखेच → प्रत्यक्षात सर्व सारखेच; पुनःतपासणी: ACE = +2,+2; PRT=+2,+2; HJL=+2,+2; QSU=+2,+2 → कोणताही विचित्र नाही; जवळपास मान्य डी कारण सर्व स्वर (पण नाही). योग्य: सर्व +2,+2 अनुसरतात म्हणून प्रश्न मागे घेतला; जर निवडावेच लागले तर डी स्वराने सुरू होते → पर्याय डी विचित्र म्हणून मान्य.
  1. कॅलेंडर: 15 ऑग 2023 हा
    अ. सोम ब. मंगळ क. बुध ड. गुरु
Show Answer योग्य: पर्याय ब. मंगळवार.
  1. जर 1=3, 2=7, 3=13, 4=21, तर 5 = ?
    अ. 31 ब. 33 क. 35 ड. 37
Show Answer योग्य: पर्याय अ. फरक 2 ने वाढतात: +4,+6,+8,+10 → 21+10=31.
  1. तार्किक निष्कर्ष: सर्व कुत्रे भुंकतात. काही मांजरे कुत्री आहेत.
    अ. काही मांजरे भुंकतात ब. सर्व मांजरे भुंकतात क. कोणतीही मांजर भुंकत नाही ड. सर्व कुत्रे मांजरे आहेत
Show Answer योग्य: पर्याय अ.
  1. ढोबळ नमुना: 12 : 144 :: 15 : ?
    अ. 225 ब. 250 क. 235 ड. 275
Show Answer योग्य: पर्याय अ. n².
  1. गहाळ अक्षर घाला: A, C, F, ?, O
    अ. J ब. K क. L ड. M

    <