क्रिकेट इतिहास

क्रिकेट इतिहास – रेल्वे परीक्षा सामान्य ज्ञान कॅप्सूल

1. उगम आणि विकास
  • १५५०गिल्डफोर्ड, सरे (इंग्लंड) येथे पहिला नोंदवलेला सामना
  • १७४४ – पहिले क्रिकेटचे नियम संहिताबद्ध (लंडन क्लब)
  • १७८७मेरिलिबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) लॉर्ड्स येथे स्थापना; नियमांचे संरक्षक
  • १८४४ – पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना: यूएसए वि कॅनडा ब्लूमिंगडेल पार्क, न्यू यॉर्क येथे (कॅनडाने २३ धावांनी विजय)
  • १८७७ – पहिला कसोटी सामना: ऑस्ट्रेलिया वि इंग्लंड मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड येथे (१५-१९ मार्च); ऑस्ट्रेलियाने ४५ धावांनी विजय
2. स्वरूपातील टप्पे
स्वरूप वर्ष पहिला सामना मैदान विजेता
कसोटी १८७७ ऑस वि इं एमसीजी, मेलबर्न ऑस ४५ धावांनी
एकदिवसीय १९७१ ऑस वि इं एमसीजी, मेलबर्न ऑस ५ गडी राखून
टी२०आ २००५ ऑस वि एनझेड इडन पार्क, ऑकलंड ऑस ४४ धावांनी
दिवस-रात्र कसोटी २०१५ ऑस वि एनझेड ॲडलेड ओव्हल ऑस ३ गडी राखून
महिला कसोटी १९३४ इं वि ऑस ब्रिस्बेन इं ९ गडी राखून
3. आयसीसी आणि जागतिक नियामक संस्था
  • १९०९इम्पीरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स स्थापना (इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका)
  • १९६५आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॉन्फरन्स असे नामांतर
  • १९८९आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) बनली
  • २०२४१२ पूर्ण सदस्य आणि ९६ संलग्न सदस्य
  • मुख्यालय: दुबई (२००५ पासून); याआधी लंडन
4. विश्वचषक इतिहास
वर्ष यजमान विजेता उपविजेता कर्णधार (विजेता) मालिकावीर
१९७५ इं वेइं ऑस क्लाइव्ह लॉईड क्लाइव्ह लॉईड
१९८३ इं भा वेइं कपिल देव मोहिंदर अमरनाथ
१९८७ भा-पा ऑस इं ॲलन बॉर्डर डेव्हिड बून
१९९२ ऑस-एनझेड पा इं इम्रान खान मार्टिन क्रो
१९९६ भा-पा-श्री श्री ऑस अर्जुन रणतुंग सनथ जयसुरिया
२०११ भा-श्री-बां भा श्री एम.एस. धोनी युवराज सिंग
२०१९ इं-वेल्स इं एनझेड ओइन मॉर्गन बेन स्टोक्स
२०२३ भा ऑस भा पॅट कमिन्स विराट कोहली
5. टी२० विश्वचषक (पुरुष)
वर्ष यजमान विजेता उपविजेता अंतिम सामना मैदान
२००७ द.आ. भा पा जोहान्सबर्ग
२०२१ यूएई ऑस एनझेड दुबई
२०२२ ऑस इं पा एमसीजी
२०२४ वेइं-यूएसए भा द.आ. ब्रिजटाउन
6. भारतीय क्रिकेट ऐतिहासिक घटना
तारीख घटना
१९३२ जून २५ भारताचा पहिला कसोटी सामना (इंग्लंडविरुद्ध लॉर्ड्स येथे) – सी.के. नायडू कर्णधारपदी
१९५२ भारताचा पहिला कसोटी विजय (इंग्लंडविरुद्ध मद्रास येथे)
१९८३ जून २५ पहिला विश्वचषक जिंकला (लॉर्ड्स)
२००७ सप्टें २४ पहिला टी२० विश्वचषक जिंकला (जोहान्सबर्ग)
२०११ एप्रिल २ दुसरा एकदिवसीय विश्वचषक जिंकला (मुंबई)
२०१३ चँपियन्स ट्रॉफी जिंकली (इंग्लंड) – धोनी कर्णधारपदाखालील शेवटचे आयसीसी पदक
२०२१ ऑग-सप्टें पहिला दिवस-रात्र कसोटी विजय (इंग्लंडविरुद्ध, अहमदाबाद)
7. महान विक्रम (पुरुष)
विक्रम आकडा खेळाडू देश वर्ष
सर्वाधिक कसोटी धावा १५,९२१ सचिन तेंडुलकर भा १९८९-२०१३
सर्वाधिक कसोटी बळी ८०० मुथैया मुरलीधरन श्री १९९२-२०१०
सर्वोच्च कसोटी धावसंख्या ४००* ब्रायन लारा वेइं २००४
सर्वात जलद शतक (एकदिवसीय) ३१ चेंडू एबी डी विलियर्स द.आ. २०१५
सर्वाधिक एकदिवसीय धावा १८,४२६ विराट कोहली* भा २००८-
सर्वाधिक विश्वचषक बळी ७१ ग्लेन मॅकग्रा ऑस १९९६-२००७
पहिले तिहेरी शतक ३३४ डॉन ब्रॅडमन ऑस १९३०
8. महिला क्रिकेटचे पहिले
  • १९३४ – पहिला महिला कसोटी सामना: इं वि ऑस
  • १९७३ – पहिला महिला विश्वचषक (इंग्लंड) – पुरुष विश्वचषकापूर्वी २ वर्ष
  • २०१७मिताली राज सर्वाधिक एकदिवसीय धावा करणारी महिला खेळाडू ठरली – ८,०४५ धावा
  • २०२०शफाली वर्मा १६ वर्ष २२२ दिवस वयात टी२०आ मध्ये क्रमांक १ फलंदाज ठरली
9. एकओळीय झटपट तथ्ये

१. सचिन तेंडुलकर१०० आंतरराष्ट्रीय शतके करणारे एकमेव क्रिकेट खेळाडू
२. जिम लेकरएका कसोटीत १९ बळी (१९५६ ओल्ड ट्रॅफर्ड)
३. लॉर्ड्स याला “क्रिकेटचे घर” असे टोपणनाव आहे
४. डॉन ब्रॅडमनची कसोटी सरासरी – ९९.९४
५. भारताचे पहिले कसोटी कर्णधारसी.के. नायडू
६. आयसीसीचे मुख्यालय लंडनहून दुबईला २००५ मध्ये हलवले
७. ७०० कसोटी बळी घेणारे पहिले गोलंदाजशेन वॉर्न
८. कसोटीत हॅट्ट्रिक घेणारे पहिले भारतीयहरभजन सिंग (२००१ ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध)
९. इंग्लंडबाहेर पहिल्यांदा आयोजित केलेला विश्वचषक१९८७ (भारत-पाकिस्तान)
१०. भारतातील पहिला दिवस-रात्र कसोटी सामनाभारत वि बांगलादेश, इडन गार्डन्स, २०१९


द्रुत संदर्भ सारण्या

यजमान देश आणि विजेते (पुरुष एकदिवसीय विश्वचषक)
यजमान वेळा विजेते (यजमानपणी)
इंग्लंड
भारत २०११
ऑस्ट्रेलिया २०१५
पाकिस्तान
दक्षिण आफ्रिका
वेस्ट इंडीज
न्यू झीलंड
यूएई
कसोटीतील तिहेरी शतकधारक
धावसंख्या फलंदाज प्रतिस्पर्धी मैदान वर्ष
४००* ब्रायन लारा इं अँटिग्वा २००४
३८० मॅथ्यू हेडन झिम पर्थ २००३
३७५ ब्रायन लारा इं अँटिग्वा १९९४
३६५* गॅरी सोबर्स पा किंग्स्टन १९५८
३६४ लेन हटन ऑस द ओव्हल १९३८

रेल्वे परीक्षांसाठी १५+ बहुपर्यायी प्रश्न

१. पहिला कसोटी सामना कोणत्या वर्षी खेळवला गेला? **उत्तर:** १८७७
२. १९८३ चा विश्वचषक जिंकताना भारताचे कर्णधार कोण होते? **उत्तर:** कपिल देव
३. पहिला महिला क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या देशाने आयोजित केला? **उत्तर:** इंग्लंड (१९७३)
४. आयसीसीचे मुख्यालय सध्या कोठे आहे? **उत्तर:** दुबई
५. कसोटी क्रिकेट इतिहासात सर्वाधिक धावा कोणाच्या आहेत? **उत्तर:** सचिन तेंडुलकर (१५,९२१)
६. पहिला टी२० आंतरराष्ट्रीय सामना कोणत्या दोन संघांमध्ये झाला? **उत्तर:** ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड (२००५)
७. कसोटीत हॅट्ट्रिक घेणारे पहिले भारतीय गोलंदाज कोण? **उत्तर:** हरभजन सिंग
८. कसोटीतील सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या ४००* कोणी केली? **उत्तर:** ब्रायन लारा
९. भारताने पहिला कसोटी सामना कोणत्या वर्षी जिंकला? **उत्तर:** १९५२ (इंग्लंडविरुद्ध, मद्रास)
१०. "भारतीय क्रिकेटचे जनक" कोण म्हणून ओळखले जातात? **उत्तर:** राजकुमार रणजितसिंहजी
११. पहिला क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या वर्षी आयोजित करण्यात आला? **उत्तर:** १९७५
१२. सर्वाधिक एकदिवसीय विश्वचषक कोणत्या संघाने जिंकले आहेत? **उत्तर:** ऑस्ट्रेलिया (६ विजय)
१३. १९६० चा प्रसिद्ध "बरोबरीत सामना" कोणत्या दोन संघांमध्ये झाला? **उत्तर:** ऑस्ट्रेलिया आणि वेस्ट इंडीज (ब्रिस्बेन)
१४. ७०० कसोटी बळी घेणारे पहिले गोलंदाज कोण? **उत्तर:** शेन वॉर्न
१५. पहिला दिवस-रात्र कसोटी सामना कोठे खेळवला गेला? **उत्तर:** २०१५ (ऑस्ट्रेलिया वि न्यू झीलंड, ॲडलेड)
१६. भारताचे पहिले कसोटी कर्णधार कोण होते? **उत्तर:** सी.के. नायडू
१७. कोणत्या भारतीय महिला क्रिकेट खेळाडूच्या सर्वाधिक एकदिवसीय धावा आहेत? **उत्तर:** मिताली राज

पुनरावलोकन युक्ती – ३०-सेकंद फ्लॅश

  • १५५० – पहिला नोंदवलेला सामना
  • १८७७ – पहिली कसोटी
  • १९७१ – पहिला एकदिवसीय
  • २००५ – पहिला टी२०आ
  • १९८३ & २०११ – भारताचे विश्वचषक विजयाचे वर्ष
  • ९९.९४ – ब्रॅडमन
  • १५,९२१ – तेंडुलकरच्या कसोटी धावा
  • ८०० – मुरलीधरनचे बळी
  • दुबई – आयसीसी मुख्यालय
  • लॉर्ड्स – क्रिकेटची मक्का