अधिकृत अभ्यासक्रम:

टीप: २०२५ च्या आरआरबी-कनिष्ठ अभियंता अधिसूचनेचा संदर्भ घेत आहे

पहिला टप्पा सीबीटी:

कालावधी: ९० मिनिटे (स्क्रायबसह पात्र PwBD उमेदवारांसाठी १२० मिनिटे)

प्रश्नांची संख्या: १००

पहिला टप्पा सीबीटी हा पुढील निवडीसाठी चाळणीच्या स्वरूपाचा आहे आणि सीबीटी मधील प्रश्नांचा दर्जा सामान्यतः पदांसाठी निर्धारित शैक्षणिक दर्जा आणि/किंवा किमान तांत्रिक पात्रतेशी सुसंगत असेल. पहिल्या टप्प्याच्या परीक्षेचा सामान्यीकृत गुण केवळ दुसऱ्या टप्प्याच्या परीक्षेसाठी उमेदवारांची योग्यता क्रमांकानुसार शॉर्टलिस्ट करण्यासाठी वापरला जाईल. समुदाय, PwBD आणि ExSM च्या आरक्षणाचा लाभ घेऊन दुसऱ्या टप्प्याच्या सीबीटीसाठी शॉर्टलिस्ट झालेल्या उमेदवारांना निवड प्रक्रियेच्या पुढील सर्व टप्प्यांसाठी केवळ त्या समुदायाविरुद्धच विचारात घेतले जाईल. प्रश्न बहुपर्यायी प्रकारचे असतील आणि त्यामध्ये खालील विषयांशी संबंधित प्रश्न असण्याची शक्यता आहे:

अ. गणित: संख्या प्रणाली, BODMAS, दशांश, अपूर्णांक, लसावि आणि मसावि, गुणोत्तर आणि प्रमाण, टक्केवारी, क्षेत्रमाप, वेळ आणि काम, वेळ आणि अंतर, सरळ आणि चक्रवाढ व्याज, नफा आणि तोटा, बीजगणित, भूमिती, त्रिकोणमिती, प्राथमिक सांख्यिकी, वर्गमूळ, वय गणना, कॅलेंडर आणि घड्याळ, पाईप्स आणि टाकी.

आ. सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती: अनुरूपता, वर्णमाला आणि संख्या मालिका, कोडिंग आणि डीकोडिंग, गणितीय क्रिया, संबंध, न्याय, जंबलिंग, वेन आकृती, डेटा अर्थ लावणे आणि पर्याप्तता, निष्कर्ष आणि निर्णय घेणे, साम्य आणि भेद, विश्लेषणात्मक तर्क, वर्गीकरण, दिशा, विधान – युक्तिवाद आणि गृहीतके इ.

इ. सामान्य जागरूकता: चालू घडामोडींचे ज्ञान, भारतीय भूगोल, भारताची संस्कृती आणि इतिहास (स्वातंत्र्यलढ्यासह), भारतीय राज्यव्यवस्था आणि राज्यघटना, भारतीय अर्थव्यवस्था, भारत आणि जगतील पर्यावरणीय समस्या, क्रीडा, सामान्य वैज्ञानिक आणि तांत्रिक प्रगती इ.

ई. सामान्य विज्ञान: भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवन विज्ञान (१०वी पर्यंतचा सीबीएसई अभ्यासक्रम).

i. वरील तक्त्यात दिलेला विभागवार वितरण केवळ सूचक आहे आणि वास्तविक प्रश्नपत्रिकांमध्ये काही फरक असू शकतात.

ii. विविध श्रेणींमध्ये पात्रतेसाठी किमान टक्केवारी गुण: सर्वसाधारण - ४०%, ईडब्ल्यूएस - ४०%, ओबीसी - ३०%, एससी - ३०%, एसटी - २५%. PwBD उमेदवारांसाठी राखीव रिक्त जागांविरुद्ध PwBD उमेदवारांची कमतरता असल्यास, ही पात्रतेची टक्केवारी २% ने सैल करता येईल.

दुसरा टप्पा सीबीटी:

दुसऱ्या टप्प्याच्या सीबीटी परीक्षेसाठी उमेदवारांची शॉर्टलिस्टिंग त्यांनी पहिल्या टप्प्याच्या सीबीटी परीक्षेत मिळवलेल्या सामान्यीकृत गुणांवर आधारित असेल. दुसऱ्या टप्प्यासाठी शॉर्टलिस्ट करण्याच्या एकूण उमेदवारांची संख्या आरआरबीविरुद्ध अधिसूचित पदांच्या समुदायनिहाय एकूण रिक्त जागांच्या १५ पट असेल, त्यांच्या पहिल्या टप्प्याच्या सीबीटी मधील योग्यता क्रमांकानुसार. तथापि, सर्व अधिसूचित पदांसाठी पुरेशा उमेदवारांची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यकतेनुसार, एकूण किंवा कोणत्याही विशिष्ट श्रेणी(च्या) साठी ही मर्यादा वाढवण्याचा/कमी करण्याचा रेल्वेचा अधिकार राखून ठेवला आहे.

कालावधी: १२० मिनिटे (स्क्रायबसह पात्र PwBD उमेदवारांसाठी १६० मिनिटे)

प्रश्नांची संख्या: १५०

अभ्यासक्रम: प्रश्न बहुपर्यायी प्रकारचे असतील आणि त्यामध्ये सामान्य जागरूकता, भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र, संगणकाची मूलतत्त्वे आणि अनुप्रयोग, पर्यावरण आणि प्रदूषण नियंत्रणाची मूलतत्त्वे आणि पदासाठी तांत्रिक क्षमता यांच्याशी संबंधित प्रश्न असण्याची शक्यता आहे. सामान्य जागरूकता, भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र, संगणकाची मूलतत्त्वे आणि अनुप्रयोग, पर्यावरण आणि प्रदूषण नियंत्रणाची मूलतत्त्वे यांचा अभ्यासक्रम या CEN अंतर्गत अधिसूचित सर्व पदांसाठी सामान्य आहे जो खालीलप्रमाणे आहे:

अ. सामान्य जागरूकता: चालू घडामोडींचे ज्ञान, भारतीय भूगोल, भारताची संस्कृती आणि इतिहास (स्वातंत्र्यलढ्यासह), भारतीय राज्यव्यवस्था आणि राज्यघटना, भारतीय अर्थव्यवस्था, भारत आणि जगतील पर्यावरणीय समस्या, क्रीडा, सामान्य वैज्ञानिक आणि तांत्रिक प्रगती इ.

आ. भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र: १०वी पर्यंतचा सीबीएसई अभ्यासक्रम.

इ. संगणकाची मूलतत्त्वे आणि अनुप्रयोग: संगणकांची आर्किटेक्चर; इनपुट आणि आउटपुट उपकरणे; स्टोरेज उपकरणे, नेटवर्किंग, ऑपरेटिंग सिस्टम जसे की Windows, Unix, Linux; एमएस ऑफिस; विविध डेटा प्रस्तुतीकरण; इंटरनेट आणि ईमेल; वेबसाइट्स आणि वेब ब्राउझर्स; संगणक व्हायरस.

ई. पर्यावरण आणि प्रदूषण नियंत्रणाची मूलतत्त्वे: पर्यावरणाची मूलतत्त्वे; पर्यावरणीय प्रदूषणाचे दुष्परिणाम आणि नियंत्रण धोरणे; वायू, पाणी आणि ध्वनी प्रदूषण, त्यांचे परिणाम आणि नियंत्रण; कचरा व्यवस्थापन, जागतिक तापमानवाढ; आम्ल पाऊस; ओझोन थर कमी होणे.

उ. तांत्रिक अभ्यासक्रम: