मेंटॉरिंग सत्र, 800+ व्हिडिओ — SATHEE काय आहे, सरकार सुरू करत असलेली नवीन JEE-NEET तयारी प्लॅटफॉर्म

आयआयटी-कानपूरद्वारा डिझाइन केलेल्या या शिक्षण प्लॅटफॉर्मवर व्हिडिओ-लेक्चर्स, एनसीईआरटी साहित्य, उदाहरण समस्या, जुने JEE/NEET प्रश्न आणि इतर संदर्भ साहित्य असेल जे विद्यार्थ्यांना मदत करेल.

नवी दिल्ली: शिक्षण मंत्रालय अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय प्रवेश परीक्षांसाठी तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी एक नवीन प्लॅटफॉर्म, SATHEE (सेल्फ असेसमेंट टेस्ट अँड हेल्प फॉर एंट्रन्स एग्झाम्स) घेऊन येत आहे.

SATHEE, जो हिंदीत ‘साथी’ या शब्दाचा समानार्थी आहे, हे एक असे प्लॅटफॉर्म असेल जिथे वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी उमेदवारांना भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) आणि अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (एम्स) येथील शिक्षक आणि विद्यार्थी मोफत शिकवणी आणि मार्गदर्शन करतील.

शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी सोमवारी हे प्लॅटफॉर्म लॉन्च करायचे होते, परंतु ते अनिश्चित तारखेपर्यंत पुढे ढकलण्यात आले आहे, अशी माहिती मंत्रालयातील सूत्रांनी द प्रिंटला दिली.

SATHEE हे भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) कानपूरद्वारा डिझाइन केलेले प्लॅटफॉर्म आहे. या प्लॅटफॉर्ममध्ये 12 प्रादेशिक भाषांमध्ये 800 पेक्षा जास्त व्हिडिओ आणि हजारो प्रश्न असलेले मूल्यांकन समाविष्ट आहे, असे आयआयटी-कानपूरचे संचालक अभय करंदीकर यांनी ट्वीट केले होते.

त्यांनी असेही सांगितले की, SATHEES (साथी) म्हणून काम करणाऱ्या आयआयटी आणि एम्सच्या विद्यार्थ्यांकडून होणाऱ्या मेंटॉरशिप सत्रांबरोबरच, देशातील सर्व स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांची तयारी करण्यास मदत करण्यासाठी नियमित मॉक टेस्ट देखील यात असतील.

“या शिक्षण प्लॅटफॉर्ममध्ये व्हिडिओ-लेक्चर्स, मागील वर्षांचे प्रश्न, एनसीईआरटी साहित्य, उदाहरण समस्या, जुने JEE/NEET प्रश्न, आयआयटी विद्यार्थ्यांच्या नोट्स आणि इतर संदर्भ साहित्य आहे जे उमेदवारांना त्यांच्या तयारीत मदत करेल, आणि हे सर्व आयआयटी आणि एम्सच्या विद्यार्थी मेंटर्सच्या मार्गदर्शनाखाली होईल जे त्यांना स्पर्धात्मक तयारीच्या लांबलचक प्रवासात नेत राहतील. या प्लॅटफॉर्मवर कृत्रिम बुद्धिमत्ता सक्षम डॅशबोर्ड आहे,” असे त्यांनी लिहिले.

करंदीकर यांनी असेही सांगितले की हे प्लॅटफॉर्म आयआयटी-कानपूरमधील संगणक शास्त्र विभागातील प्रा. अमेय कारकरे यांनी मशीन लर्निंग आणि AI चा वापर करून विकसित केले आहे.

विद्यार्थ्यांना प्रवेश परीक्षांसाठी मोफत कोचिंग पुरवण्याची ही सरकारची दुसरी अशीच पहिली असेल. सध्या, IIT-Pal किंवा प्रोफेसर असिस्टेड लर्निंग नावाचे समान प्लॅटफॉर्म आहे, ज्यावर विद्यार्थ्यांसाठी मोफत व्हिडिओ आणि ट्यूटोरियल्स आहेत. त्यात एनसीईआरटी इयत्ता 11 वी आणि 12 वी यांच्या गणित, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र या विषयांच्या अभ्यासक्रमावर व्हिडिओ लेक्चर्स आहेत.

IIT Pal आणि SATHEE मधील फरक असा आहे की नंतरच्यामध्ये आयआयटी आणि एम्सचे विद्यार्थी देखील विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करतील जेणेकरून ते त्यांच्या अनुभवांकडून शिकू शकतील.

“SATHEE आणि IIT-Pal या दोन्हीमागील कल्पना म्हणजे प्रवेश परीक्षेची तयारी करण्याची प्रक्रिया सोपी करणे आणि विद्यार्थ्यांना कोचिंग क्लासमध्ये त्यांचे पैसे आणि वेळ वाया घालवण्यापासून रोखणे. कोचिंग उद्योगाने शिक्षण व्यवस्था पूर्णपणे गिळून टाकली आहे आणि आम्ही फक्त त्याचा सामना करण्याचा प्रयत्न करत आहोत,” असे शिक्षण मंत्रालयातील एका अधिकाऱ्याने सांगितले.

राष्ट्रीय चाचणी एजन्सी अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये प्रवेशासाठी संयुक्त प्रवेश परीक्षा (JEE) आणि राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षा (NEET) घेते. गेल्या वर्षी, 17 लाखाहून अधिक उमेदवार NEET साठी बसले होते. 8 लाखाहून अधिक उमेदवारांनी JEE Main 2023 जानेवारी सत्र परीक्षेसाठी बसले होते.