रूपक पैटर्न

⚡ एनालॉजी पैटर्न – 2-मिनट रिवीजन शीट

🔑 प्रमुख तथ्य (केवल बुलेट)

  • एनालॉजी = दो जोड़ों के बीच संबंध
    शब्द₁ : शब्द₂ :: शब्द₃ : शब्द₄ (वही संबंध बनना चाहिए)
  • 5 उच्च-आवृत्ति संबंध
    • समानार्थक – Happy : Joyful :: Sad : Sorrowful
    • विलोम – Hot : Cold :: Day : Night
    • कारीगर-औज़ार – Carpenter : Saw :: Surgeon : Scalpel
    • पूरा-भाग – House : Room :: Book : Page
    • कारण-प्रभाव – Fire : Burn :: Rain : Wet
  • अक्षर-पैटर्न ट्रिक्स
    • उलट क्रम: ABCD : ZYXW (A↔Z, B↔Y, C↔X, D↔W)
    • +1 / –1 शिफ्ट: CIRCLE : DJSDMF (हर अक्षर +1)
    • स्वर/व्यंजन स्वैप: ACE : BDF (स्वर→अगला व्यंजन)
  • संख्या-पैटर्न ट्रिक्स
    • वर्ग : 4 :: घन : 27
    • जुड़वा अभाज्य: 11 : 13 :: 17 : 19
    • ×2+1 श्रृंखला: 3 : 7 :: 15 : 31
  • हमेशा पहले जोड़े में संबंध चेक करें, फिर वही संबंध तीसरे शब्द पर लागू करें

🧠 मेमोरी म्नेमोनिक्स

  • “STWCN” – Synonym, Tool, Whole-part, Cause, Number (90 % प्रश्न कवर)
  • “Vowel jumps 5” – A→F, E→J, I→O, O→T, U→Z (स्वर-शिफ्ट कोड में मदद)
  • “Prime 4” – 2,3,5,7 केवल एक-अंकीय अभाज्य हैं (अभाज्य-आधारित एनालॉजी में समय बचाएँ)

📊 त्वरित तुलना सारणी

संबंध प्रकार संकेत शब्द उदाहरण उल्टा जाँच
समानार्थक समान अर्थ तेज़ : शीघ्र शीघ्र : तेज़ ✔
विलोम विपरीत उदय : पतन पतन : उदय ✔
कारीगर-औज़ार ‘उपयोग करता है’ शेफ़ : चाकू चाकू : शेफ़ ✖ (गलत क्रम)
सम्पूर्ण-अंश ‘के पास है’ वृक्ष : पत्ती पत्ती : वृक्ष ✖
कारण-प्रभाव ‘के कारण’ जीवाणु : रोग रोग : जीवाणु ✖

⚡ रैपिड-फायर MCQs

  1. पुस्तक : प्रकाशक :: फ़िल्म : ?
    a) अभिनेता b) निर्देशक c) निर्माता d) सेंसर

  2. 8 : 28 :: 27 : ?
    a) 65 b) 85 c) 125 d) 55

  3. BD : CI :: DP : ?
    a) EZ b) FZ c) EY d) EX

  4. इंसुलिन : मधुमेह :: पेनिसिलिन : ?
    a) संक्रमण b) एलर्जी c) बुख़ार d) दर्द

  5. CIRCLE : CLECRI :: SQUARE : ?
    a) QSUERA b) RAUQES c) QUSERA d) RSEUQA

  6. घोड़ा : निःशब्द :: हाथी : ?
    a) दहाड़ b) तुरही c) बिगुल d) हॉर्न

  7. 11 : 121 :: 13 : ?
    a) 169 b) 196 c) 144 d) 225

  8. उत्तर : दक्षिण :: उत्तर-पूर्व : ?
    a) दक्षिण-पूर्व b) दक्षिण-पश्चिम c) उत्तर-पश्चिम d) पूर्व

  9. स्कैल्पल : सर्जन :: स्पैनर : ?
    a) प्लम्बर b) बढ़ई c) राजमिस्त्री d) इलेक्ट्रीशियन

  10. AE : ZV :: IO : ?
    a) RL b) QL c) RK d) RM

उत्तर 1-c, 2-b (×3+4 pattern), 3-a (+7, +7), 4-a, 5-b (swap 1-4, 2-3), 6-b, 7-a, 8-b (opposite diagonal), 9-a, 10-a (reverse + vowel jump 5)
---