બાયોલોજી માસ્ટર - ક્વિક રિવિઝન
જીવવિજ્ઞાન માસ્ટર - ઝડપી પુનરાવર્તન
એક વાક્યમાં
- પ્રાણીઓમાં કોષભિત્તિ સેલ્યુલોઝથી બને છે અને જીવાણુઓમાં તે પેપ્ટિડોગ્લાયકનથી બને છે.
- માઇટોકોન્ડ્રિયા = “પાવરહાઉસ”; ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરિલેશનનું સ્થાન.
- માનવમાં RBC 120 દિવસ જીવે છે, તેમાં ન્યુક્લિયસ અને માઇટોકોન્ડ્રિયા હોતાં નથી.
- ઇન્સ્યુલિન અগ્ન્યાશયના β-કોષો દ્વારા સ્રાવાય છે; રક્તમાં ગ્લુકોઝ ઘટાડે છે.
- હિમોફિલિયા X-લિંક્ડ રિસેસિવ છે—માતા પાસેથી પુત્રમાં જાય છે.
- નાઇટ્રોજિનેન્ઝ એન્ઝાઇમ (રાઇઝોબિયમમાં મળે છે) ને એનએરોબિક પરિસ્થિતિ જોઈએ—લેગહિમોગ્લોબિન દ્વારા સુરક્ષિત.
- ક્લોરોફિલ-a માં પોર્ફિરિન હેડ અને ફાયટોલ ટેઇલ છે; 660 નેનોમીટર અને 430 નેનોમીટર પર શિખર શોષણ.
- ADH (વાસોપ્રેસિન) DCT અને કલેક્ટિંગ ડક્ટમાં પાણીનું પુનશોષણ વધારે છે.
- પિત્તમાં કોઈ એન્ઝાઇમ નથી; પિત્ત લવણો દ્વારા ચરબીને ઇમલ્સિફાય કરે છે.
- મેન્ડલનું 3:1 ગુણોત્તર એકલ લક્ષણ ડોમિનન્ટ : રિસેસિવ છે; 9:3:3:1 ડાયહાઇબ્રિડ છે.
- mRNA માં કેપ (5′-GTP) અને ટેઇલ (3′-poly-A) સ્થિરતા અને અનુવાદ માટે હોય છે.
- ઓક્સિટોસિન ગર્ભાશયના સંકોચન અને દૂધ ઉત્સર્જન ઉત્પન્ન કરે છે—પોસ્ટિરિયર પિટ્યુટરી.
- સિકલ-સેલ એનિમિયા β-ગ્લોબિનના 6મા કોડનમાં પોઈન્ટ મ્યુટેશન છે (Glu→Val).
- સામાન્ય રક્ત pH = 7.35–7.45; HCO₃⁻ બફર દ્વારા જાળવાય છે.
- ટેસ્ટિસ ઇન્ગ્વિનલ કેનાલ દ્વારા ઉતરે છે; શરીરના તાપમાન કરતાં 2 °C ઓછું તાપમાન વીર્ય ઉત્પત્તિ માટે.
- પલ્મોનરી આર્ટરી એકમાત્ર આર્ટરી છે જે ડિઓક્સિજેનેટેડ રક્ત લઈ જાય છે.
- CCK-PZ હોર્મોન ડુઓડેનમમાંથી અગ્ન્યાશય અને પિત્તાશયને ઉત્તેજિત કરે છે.
- ECG માં P-વેવ = એટ્રિયલ ડિપોલરાઇઝેશન; T-વેવ = વેન્ટ્રિક્યુલર રિપોલરાઇઝેશન.
- કોર્પસ લ્યુટિયમ પ્રોજેસ્ટેરોન સ્રાવે છે ગર્ભધારણ જાળવવા માટે; નાશ પામે → માસિકસ્રાવ.
- જિન થેરાપીની પ્રથમ સફળતા—ADA-SCID (1990) રેટ્રોવાયરલ વેક્ટર દ્વારા.
સૂત્રો/નિયમો
| સૂત્ર / નિયમ | ઉપયોગ |
|---|---|
| CO₂ આસિમિલેશન દર = (પ્રકાશસંશ્લેષણ દર – ફોટોરેસ્પિરેશન દર) | C₃ વિ C₄ વનસ્પતિઓમાં નેટ ઉત્પાદકતા |
| હાર્ડી–વેઇનબર્ગ: p² + 2pq + q² = 1 | એલિલ અને જિનોટાઇપ આવૃત્તિ ગણવા |
| વિટલ ક્ષમતા = IRV + TV + ERV | ફુપ્ફુસીય કાર્ય પરીક્ષણ |
| હૃદય ઉત્પાદન (CO) = સ્ટ્રોક વોલ્યુમ (SV) × હૃદય ગતિ (HR) | દર મિનિટે રક્ત પ્રવાહ |
| વસ્તી વૃદ્ધિ dN/dt = rN(K–N)/K | લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ મોડેલ |
| શ્વસન ગુણાંક (RQ) = CO₂ છૂટું પાડેલું / O₂ વપરાયેલું | ઓક્સિડાઇઝ થયેલ સબસ્ટ્રેટ ઓળખવું |
| ન્યુક્લેઇક એસિડ % = (A+T)/(G+C) ગુણોત્તર | ટેક્સોનોમિક ફિંગરપ્રિન્ટ |
| જળ સંભવિતતા (Ψ) = Ψs + Ψp | ઓસ્મોસિસની દિશા અનુમાનિત કરવી |
| માઇકેલિસ સ્થિરાંક Km = ½ Vmax પર [S] | એન્ઝાઇમ આફિનિટી સૂચક |
| નેટ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા (NPP) = સકલ PP – શ્વસન નુકસાન | પરિસ્થિતિક તંત્ર ઊર્જા બજેટ |
મેમરી ટ્રિક્સ
- KPCOFGS – King Philip Came Over For Good Soup = ટેક્સોનોમિક કક્ષાવ્યવસ્થા.
- “PALS” – Plasma, Aqueous humour, Lymph, Synovial fluid = શરીરના ઇસીએફ દ્રવો.
- “MEN” – Mitochondria, Endoplasmic reticulum, Nucleus = ડબલ-મેમ્બ્રેન અંગો.
- “Oh! 4 Girls” – Oxytocin, ADH (વાસોપ્રેસિન) બંને 9 એમિનો-એસિડ પેપ્ટાઇડ્સ પોસ્ટેરિયર પિટ્યુઇટરીમાંથી.
- “CARBS” – C₆H₁₂O₆ (ગ્લુકોઝ) → 6C; “C-arbs” હંમેશાં 1:2:1 ગુણોત્તર.
સામાન્ય ભૂલો
| ભૂલ | સાચું |
|---|---|
| પિત્ત ગોલ બ્લેડર દ્વારા બને છે | પિત્ત યકૃત દ્વારા બને છે; GB માત્ર સંગ્રહ કરે છે |
| પ્રકાશસંશ્લેષણ માત્ર પાંદડાંમાં થાય છે | લીલા તણાં, સેપલ્સ, હવામાં રુટમાં પણ થાય છે |
| ઝાઇલેમ ખોરાક વહન કરે છે | ઝાઇલેમ = પાણી/ખનિજ; ફ્લોમ = ખોરાક |
| બધા એન્ઝાઇમ પ્રોટીન હોય છે | મોટા ભાગના પ્રોટીન હોય છે; રાઇબોઝાઇમ આરએનએ એન્ઝાઇમ છે |
| ટેસ્ટોસ્ટેરોન એડ્રિનલ કોર્ટેક્સમાંથી આવે છે | ટેસ્ટોસ્ટેરોન ટેસ્ટિસના લેડિગ કોષોમાંથી આવે છે |
5 ઝડપી MCQs
MCQs ખોલવા માટે ક્લિક કરો
-
કઈ સ્ટોપ કોડોન નથી?
A. UAA B. UAG C. UGA D. UCA
જવાબ: D -
મેળ કરો: વિટામિન – ખામી રોગ
a) B₁₂ b) D c) K d) C- રિકેટ્સ 2) પર્નિશિયસ એનિમિયા 3) સ્કર્વી 4) વિલંબિત ક્લોટિંગ
સાચી જોડી:
A. a-2, b-1, c-4, d-3
B. a-1, b-2, c-3, d-4
C. a-4, b-3, c-2, d-1
D. a-3, b-4, c-1, d-2
જવાબ: A
- રિકેટ્સ 2) પર્નિશિયસ એનિમિયા 3) સ્કર્વી 4) વિલંબિત ક્લોટિંગ
-
ડાયહાઇબ્રિડ ક્રોસ (AaBb × AaBb)માં aabb ની સંભાવના કેટલી છે?
A. 1/4 B. 1/8 C. 1/16 D. 3/16
જવાબ: C -
ઓવ્યુલેશન પર કયું હોર્મોન ચરમે પહોંચે છે અને LH સર્જ ટ્રિગર કરે છે?
A. પ્રોજેસ્ટેરોન B. એસ્ટ્રોજન C. FSH D. ઇન્હિબિન
જવાબ: B -
C₄ છોડ ઊંચી ઉત્પાદકતા બતાવે છે કારણ કે તેઓ:
A. ફોટોરેસ્પિરેશન ધરાવતા નથી
B. PEP-કાર્બોક્સિલેઝ ધરાવે છે જેનું CO₂ માટે નીચું Km છે
C. A અને B બંને
D. 45 °C પર કેલ્વિન ચક્ર ચલાવે છે
જવાબ: C
BETA
