🏞️ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો – RRB ઝડપી સંક્ષેપ
🔑 ટોચના 10 જાણવા જેવા ઉદ્યાનો (રાજ્ય અનુસાર)
| રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન |
રાજ્ય |
શું પ્રસિદ્ધ છે |
વર્ષ |
વિશેષતા |
| જિમ કોર્બેટ |
ઉત્તરાખંડ |
ભારતનું પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન |
1936 |
🐅 વાઘનું સ્વર્ગ |
| ગિર |
ગુજરાત |
માત્ર એશિયાટિક સિંહ |
1965 |
🦁 સિંહની રાજધાની |
| કાઝીરંગા |
આસામ |
વિશ્વના 2/3 એકસિંગી ગેંડા |
1974 |
🦏 ગેંડાની ભૂમિ |
| બાંદીપુર |
કર્ણાટક |
વાઘ અભયારણ્ય |
1974 |
🐘 હાથીનો માર્ગ |
| સુન્દરવન |
પશ્ચિમ બંગાળ |
રોયલ બંગાળ વાઘ |
1984 |
🌲 મેંગ્રોવ વાઘ |
| રણથંભોર |
રાજસ્થાન |
વાઘ દેખાવ |
1980 |
📸 ફોટો વાઘ |
| હેમિસ |
લદ્દાખ |
હિમ વાઘ |
1981 |
🏔️ ઊંચાઈવાળું |
| કાન્હા |
મધ્ય પ્રદેશ |
બારાસિંગા |
1955 |
🦌 દલદલી હરણ |
| પેરિયાર |
કેરળ |
કૃત્રિમ તળાવ |
1982 |
🚤 બોટ સફારી |
| તાડોબા |
મહારાષ્ટ્ર |
સૌથી જૂનું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (1950) |
1950 |
🌳 વાઘ અભયારણ્ય |
📝 ઝડપી ટેબલ્સ
યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ ઉદ્યાનો
| ઉદ્યાન |
રાજ્ય |
WHS વર્ષ |
| કાઝીરંગા |
આસામ |
1985 |
| કેઓલાડેઓ ઘના |
રાજસ્થાન |
1985 |
| માનસ |
આસામ |
1985 |
| સુન્દરવન |
પશ્ચિમ બંગાળ |
1987 |
| નંદા દેવી + વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ |
ઉત્તરાખંડ |
1988 અને 2005 |
સૌથી વધુ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો ધરાવતા રાજ્યો (ટોચ-5)
| ક્રમાંક |
રાજ્ય |
રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની સંખ્યા |
| 1 |
મધ્ય પ્રદેશ |
11 |
| 2 |
અંડમાન અને નિકોબાર |
9 |
| 3 |
મહારાષ્ટ્ર |
6 |
| 4 |
કર્ણાટક |
5 |
| 5 |
ઉત્તરાખંડ |
6 |
🧠 Mnemonics & Memory Tricks
-
C-BIG-M K-9: પ્રથમ 6 રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો ક્રોનોલોજિકલ રીતે
Corbett (1936) → Bandipur (1974) → Indira Gandhi (Anamalai, 1976) → Gir (1965) → Manas (1936, 1990માં અપગ્રેડ) → Kanha (1955) → Kaziranga (1974)
-
“ગુજરાત = GIR, આસામ = RHINO, લદ્દાખ = SNOW”
રાજ્યના પ્રાણીને ઉદ્યાન સાથે જોડો.
-
105 → 106:
કુલ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો 105માંથી 106 થયા Dehing Patkai (આસામ, 2021) પછી – યાદ રાખો 1-0-6 = D-P-21 (D-P → Dehing Patkai, 21 → 2021).
🔢 Key Numbers to Mug Up
| તથ્ય |
સંખ્યા |
| કુલ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો (2023) |
106 |
| કુલ વન્યજીવ અભયારણ્યો |
567 |
| કુલ વાઘ અભયારણ્યો (2023) |
53 |
| પ્રથમ વાઘ અભયારણ્ય |
Jim Corbett (1973) |
| સૌથી મોટું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન |
Hemis (લદ્દાખ) ~4,400 km² |
| સૌથી નાનું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન |
South Button (A&N) 0.03 km² |
| પ્રથમ મરીન રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન |
Gulf of Kutch (ગુજરાત, 1982) |
🗂️ Micro-list: Species vs Iconic Park
| પ્રજાતિ |
ઉદ્યાન |
| સિંહ |
Gir |
| ગેંડો |
Kaziranga |
| હિમ ચિત્તા |
Hemis |
| જંગલી ગધેડો |
Little Rann of Kutch (WLS) |
| Hangul હરણ |
Dachigam NP (J&K) |
| Nilgiri Tahr |
Eravikulam NP (કેરળ) |
| Brow-antlered Deer (Sangai) |
Keibul Lamjao (મણિપુર) |
🧪 10 Likely RRB Questions
Q1. ભારતનું સૌથી જૂનું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન કયું છે?
Jim Corbett (1936)
પ્ર.2. એશિયાટિક સિંહોનો એકમાત્ર ઘર કયા રાજ્યમાં છે?
ગુજરાત (ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન)
પ્ર.3. કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ કયા વર્ષે જાહેર કરવામાં આવ્યું?
1985
પ્ર.4. કયા રાજ્યમાં સૌથી વધુ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો છે?
મધ્ય પ્રદેશ (11)
પ્ર.5. ભારતનું સૌથી નાનું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન કયું છે?
સાઉથ બટન (અંડમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ) – 0.03 km²
પ્ર.6. ડેહિંગ પટકાઇને તાજેતરમાં રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં અપગ્રેડ કરવામાં આવ્યું; તે કયા રાજ્યમાં સ્થિત છે?
આસામ (2021)
પ્ર.7. કયું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન બારસિંગા (સ્વેમ્પ ડીયર) માટે પ્રસિદ્ધ છે?
કાન્હા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (મધ્ય પ્રદેશ)
પ્ર.8. ભારતનું પ્રથમ મરિન રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન?
ખંભાતની ખાડી (ગુજરાત, 1982)
પ્ર.9. સ્નો લિઓપાર્ડ કયા ભારતીય રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનનો ધ્વજવાળો પ્રજાતિ છે?
હેમિસ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (લદ્દાખ)
પ્ર.10. ભારતમાં કુલ કેટલા ટાઈગર રિઝર્વ છે (2023)?
53
🏁 છેલ્લે-દિવસનું ચીટ શીટ
- 106 રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો – 567 વન્યજીવ અભયારણ્યો – 53 ટાઈગર રિઝર્વ
- MP ટોચ પર → 11 રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો; હેમિસ સૌથી મોટું; સાઉથ બટન સૌથી નાનું
- આસામમાં 3 વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ (કાઝીરંગા, માનસ) + 1 પ. બંગાળ (સુન્દરબન)
- ગુજરાત = સિંહો, આસામ = ગેંડા, લદ્દાખ = સ્નો લિઓપાર્ડ
શુભકામનાઓ—પરીક્ષાના સવારે આ શીટ સાથે પૂર્ણ કરો!
BETA
